ARDO FDP 23-2 – wymiana termostatu K59, objawy uszkodzenia, dobór zamiennika

Pytanie

Wymiana termostatu w chłodziarce, lodówce ARDO FDP 23-2

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Tak, w ARDO FDP 23-2 termostat można wymienić samodzielnie. To klasyczny, mechaniczny termostat kapilarny (seria RANCO K59/Danfoss/ATEA – odpowiednik dobiera się po numerze ze starej części i długości kapilary).
• Kluczowe kroki: diagnoza (potwierdź, że to rzeczywiście termostat), demontaż panelu sterowania, delikatne wyjęcie kapilary, montaż zamiennika o tej samej charakterystyce i długości kapilary, test pracy.

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie Szczegółowa analiza problemu

• Główne aspekty:

  • Typowy objaw uszkodzenia: sprężarka nie startuje mimo zasilania i działającego oświetlenia, brak reakcji na pokrętło; lub odwrotnie – ciągła praca i zbyt niska temperatura w chłodziarce (brak rozłączenia).
  • Zanim kupisz część, potwierdź usterkę prostym testem: zewrzyj na chwilę dwa przewody zasilające idące na styki robocze termostatu (zwykle faza i wyjście na sprężarkę). Jeśli sprężarka ruszy – winny jest termostat.
  • Najważniejszy parametr zamiennika to długość i prowadzenie kapilary oraz charakterystyka pracy (termostat do chłodziarki statycznej „płaczącej”, roll-bond).

• Teoretyczne podstawy:

  • Termostat mechaniczny mierzy temperaturę parownika poprzez kapilarny czujnik wypełniony czynnikiem. Przy spadku temperatury styki zwierają (sprężarka pracuje), po osiągnięciu zadanej temperatury – rozłączają.
  • Różne wersje K59 różnią się „cut-in/cut-out” (punkty załączenia/wyłączenia) i długością kapilary. Do chłodziarki statycznej potrzebny jest wariant rozłączający w okolicach +3…+5°C i załączający w okolicach +6…+8°C (w temperaturze powietrza komory; czujnik „widzi” temperaturę parownika, która jest istotnie niższa).

• Praktyczne zastosowania (procedura):

  1. Bezpieczeństwo:
     • Odłącz wtyczkę z gniazda. Pracujesz na 230 V – brak napięcia to podstawa.
     • Opróżnij górną półkę, wyjmij klosz lampki, przygotuj miejsce pracy.
  2. Dostęp:
     • Zdejmij pokrętło (schodzi na wcisk).
     • Odkręć śruby obudowy zespołu lampki/termostatu w górnej części komory chłodziarki.
     • Ostrożnie odsuń panel – nie szarp przewodów.
  3. Dokumentacja połączeń:
     • Zrób zdjęcia przewodów i oznaczeń styków starego termostatu. W termostatach typu K59 typowo spotkasz trzy styki robocze (zasilanie, wyjście na sprężarkę, pomocniczy – np. dla obwodu lampki) oraz zacisk ochronny PE dla metalowej obudowy.
  4. Weryfikacja starego termostatu:
     • Multimetr w trybie ciągłości: przy pokrętle na „max zimno” między zasilaniem a wyjściem na sprężarkę powinna być ciągłość; na „0/Off” – brak.
     • Brak „kliku” przy kręceniu lub stała przerwa/zwarcie wskazuje uszkodzenie.
  5. Demontaż:
     • Odłącz konektory trzymając za metal, nie za izolację.
     • Odkręć/nasunięty koszyczek mocujący termostat.
     • Wyjmij kapilarę z prowadnicy/od parownika powoli, bez ostrych zagięć.
  6. Dobór zamiennika:
     • Spisz z korpusu starego termostatu producenta i pełny symbol (np. RANCO K59-…).
     • Dobierz nowy o identycznej lub dłuższej kapilarze (typowo 900–1200 mm dla tego układu; nadmiar zwijasz w luźną spiralę – nigdy nie skracasz).
     • Wybierz wersję do parownika statycznego (automatyczne odszranianie ścianki tylnej).
  7. Montaż:
     • Wsuń kapilarę do tego samego kanału i na tę samą głębokość co fabrycznie (zaznacz sobie markerem głębokość ze starej kapilary).
     • Zamocuj korpus termostatu, ułóż nadmiar kapilary w miękkiej pętli z dala od styków.
     • Podłącz przewody dokładnie jak na zdjęciu z demontażu. W typowych K59 spotyka się układ: „wejście fazy” → styk wspólny, „wyjście na sprężarkę” → styk roboczy, styk pomocniczy (jeśli użyty) do obwodu lampki/akcesoriów; zawsze kieruj się oznaczeniami na Twojej części i schematem urządzenia.
     • Załóż obudowę i pokrętło.
  8. Test:
     • Ustaw pokrętło na pozycję środkową (3–4).
     • Sprężarka zwykle startuje od razu lub po krótkiej chwili. Po 4–6 godzinach w chłodziarce powinno być 2–5°C; po 12–24 h układ ustabilizuje cykle (agregat załącza/wyłącza się naprzemiennie).

Aktualne informacje i trendy

• Oryginalne części ARDO są trudniej dostępne; stosuje się sprawdzone zamienniki (RANCO K59, Danfoss/ATEA) dobierane po numerze starej części i długości kapilary.
• Na rynku dominują zamienniki „uniwersalne” K59 w różnych kalibracjach; praktyką serwisową jest dobrać wersję „do chłodziarki statycznej” z kapilarą ≥ długość oryginału.
• Większość współczesnych urządzeń pracuje na R600a (izobutan) – choć wymiana termostatu nie ingeruje w układ chłodniczy, przypominam o ogólnej ostrożności przy wszelkich pracach w rejonie parownika.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego głębokość wsunięcia kapilary jest krytyczna: jeśli czujnik nie dotrze do strefy parownika, będzie „widzieć” cieplej, co powoduje długie cykle i przemarznięcie produktów. Zbyt głęboko/źle ułożona końcówka może z kolei zbyt wcześnie rozłączać.
• Oznaczenia styków w termostatach K59 bywają różne (np. 3/4/6). Nie zakładaj „z pamięci” – sprawdź tłoczenia/diagram na obudowie. Najbezpieczniej odtworzyć identycznie połączenia na podstawie zdjęcia ze starej części.

Aspekty etyczne i prawne

• Prace wykonuj przy odłączonym zasilaniu i zachowaj przewód ochronny PE; zgodność z IEC 60335-2-24 (bezpieczeństwo sprzętu AGD).
• Utylizuj starą część w punkcie elektroodpadów (WEEE). Nie wyrzucaj do odpadów zmieszanych.

Praktyczne wskazówki

• Narzędzia: śrubokręty krzyżak/płaski, szczypce do konektorów, multimetr, latarka, marker do oznaczenia głębokości kapilary.
• Triki serwisowe:
  • Zanim wyjmiesz starą kapilarę, zaznacz na niej dokładny punkt dosunięcia do końca prowadnicy.
  • Nadmiar kapilary zwijaj w luźną spiralę o średnicy min. 25–30 mm; żadnych ostrych zagięć.
  • Jeśli konektory „idą ciężko”, poruszaj na boki i chwytaj tylko za metal – nie za izolację przewodu.
• Weryfikacja temperatury: użyj termometru w szklance wody (środek półki) – odczyt po ustabilizowaniu jest wiarygodniejszy niż temperatura powietrza.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Jeżeli sprężarka po zmostkowaniu termostatu nadal nie startuje, usterka może leżeć w przekaźniku/termiku sprężarki (PTC), samej sprężarce lub zasilaniu.
• Jeśli tylna ścianka szroni się tylko fragmentarycznie, chłodziarka słabo chłodzi mimo poprawnego działania sprężarki – możliwy ubytek czynnika/zaklejony kapilar – wymiana termostatu nie pomoże (konieczny serwis chłodniczy).
• Nie reguluj śrub kalibracyjnych wewnątrz nowego termostatu – to fabryczna kalibracja.

Sugestie dalszych badań

• Podaj pełny symbol starego termostatu (zdjęcie etykiety) – wskażę konkretny, pewny zamiennik 1:1.
• Jeśli masz wątpliwości co do pinów, zrób zdjęcie wiązki przed demontażem i oznaczeń na obudowie – zweryfikuję schemat połączeń.

Krótkie podsumowanie

• W ARDO FDP 23-2 stosowany jest mechaniczny termostat kapilarny; wymiana polega na demontażu panelu, odtworzeniu połączeń i prawidłowym ułożeniu kapilary.
• Najważniejsze: dobrać właściwy wariant (charakterystyka do chłodziarki statycznej, kapilara ≥ oryginał), odwzorować połączenia 1:1 i wsunąć kapilarę do właściwej głębokości. Po wymianie sprawdź cykliczną pracę i stabilizację temperatury 2–5°C w ciągu 12–24 h.