Blue Screen ntoskrnl.exe Windows 10/11 – powtarzające się BSOD, diagnostyka RAM, SSD, sterowniki

Pytanie

Powtarzający się Blue Screen ntoskrnl.exe

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• „ntoskrnl.exe” to jądro Windows – sam plik rzadko jest przyczyną. Powtarzające się BSOD-y zwykle wynikają z: niestabilnej pamięci RAM/XMP, wadliwych lub konfliktowych sterowników (zwłaszcza GPU/chipset/Storage), błędów dysku/SSD (w tym firmware), uszkodzenia plików systemowych, przegrzewania lub problemów z zasilaniem/overclockingiem.
• Najskuteczniejsza ścieżka: wyeliminować OC/XMP → test RAM (MemTest) → sprawdzić SMART/firmware SSD i system plików → zaktualizować BIOS/UEFI i kluczowe sterowniki → przeanalizować minidumpy WinDbg (!analyze -v) → ewentualnie Driver Verifier, gdy nadal brak winowajcy.

Szczegółowa analiza problemu

• Teoretyczne podstawy:

  • BSOD to „bug check” jądra przy naruszeniu integralności pamięci lub krytycznym błędzie trybu jądra. ntoskrnl.exe figuruje, bo to on zatrzymuje system; prawdziwym sprawcą jest zwykle inny sterownik (.sys) lub sprzęt.
  • Kluczowe kody i wskazówki:
    • 0xA IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL / 0xD1 DRIVER_IRQL_NOT_LESS_OR_EQUAL – sterownik/nieprawidłowe odwołanie do pamięci lub RAM.
    • 0x50 PAGE_FAULT_IN_NONPAGED_AREA / 0x1A MEMORY_MANAGEMENT – RAM/pagefile/SSD.
    • 0x3B SYSTEM_SERVICE_EXCEPTION / 0x1E KMODE_EXCEPTION_NOT_HANDLED – sterownik trybu jądra, czasem GPU.
    • 0x133 DPC_WATCHDOG_VIOLATION / 0x9F DRIVER_POWER_STATE_FAILURE – sterowniki z opóźnieniami DPC/zasilaniem.
    • 0x124 WHEA_UNCORRECTABLE_ERROR – sygnał błędu sprzętowego (CPU/IMC/RAM/VRM/SSD/PCIe), często pod obciążeniem.

• Procedura diagnostyczna (kolejność minimalizuje ryzyko utraty danych):

  1. Backup i rejestracja objawów
     • Zrób kopię ważnych danych. Włącz zapisywanie „Mały zrzut pamięci (256 KB)” do C:\Windows\Minidump oraz „Automatyczny zrzut pamięci”.
     • Sprawdź Podgląd niezawodności oraz Podgląd zdarzeń (Zdarzenia: BugCheck ID 1001, Kernel-Power 41, WHEA-Logger 18/19).
  2. Wyłączenie niestabilnych czynników
     • Przywróć ustawienia domyślne BIOS (CPU/GPU/RAM). Wyłącz XMP/DOCP na czas testów; wyłącz undervolting/OC GPU (również „undervolt curve”).
     • Upewnij się, że plik stronicowania jest „Zarządzany przez system” na dysku systemowym.
  3. Pamięć RAM (najpierw)
     • Test modułów pojedynczo i w parach: MemTest86 z USB (co najmniej 4 przejścia; 1 błąd = moduł/slot do weryfikacji). Zamień sloty, sprawdź, czy błędy „idą” za kością.
     • Jeżeli z XMP są błędy, a bez XMP (JEDEC) brak – winna konfiguracja/IMC; pozostaw niższe taktowanie, skoryguj timingi/napięcie SoC (ostrożnie, zgodnie z dokumentacją płyty).
  4. Napędy i system plików
     • Odczytaj SMART (np. parametry: Reallocated, Pending, CRC). W NVMe sprawdź temperatury i wersję firmware; zaktualizuj firmware SSD narzędziem producenta.
     • Sprawdź spójność: chkdsk C: /f /r (przyjmie restart). Następnie DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth i sfc /scannow.
     • Skontroluj kable SATA (CRC Error Count zwykle wskazuje na przewód/port).
  5. Aktualizacje BIOS/UEFI i sterowników bazowych
     • Zaktualizuj BIOS/UEFI do stabilnej wersji. Zainstaluj: sterownik chipsetu płyty głównej, kontrolera SATA/NVMe (lub przełącz na domyślny Microsoft Standard NVMe Controller do testów), sterownik GPU „clean install” (DCH), LAN/Audio.
     • Jeśli błąd występuje podczas wychodzenia ze stanu uśpienia/hibernacji – przeinstaluj sterowniki zarządzania energią, sprawdź ustawienia „Zezwalaj komputerowi na wyłączanie urządzenia w celu oszczędzania energii”.
  6. Termika i zasilanie
     • Monitoruj temperatury (CPU/GPU/SSD/VRM) w spoczynku i pod obciążeniem (Prime95 blend + narzędzie GPU). Tj. CPU >85–90°C lub SSD NVMe >80–85°C to sygnał alarmowy.
     • Jeżeli BSOD-y pojawiają się wyłącznie pod obciążeniem, zweryfikuj PSU (markowa jednostka o wystarczalnym zapasie mocy, stabilne napięcia, brak spadków przy transjentach GPU). Test możliwy przez podmianę.
  7. Analiza minidumpów (precyzyjne wskazanie winowajcy)
     • WinDbg (Preview): otwórz .dmp, wykonaj !analyze -v. Zwróć uwagę na „Probably caused by” i stack sterowników (lmvm nazwa.sys).
     • Jeśli powtarzają się te same sterowniki (np. nvlddmkm.sys, storport/iaStorAC.sys, wdFilter.sys, aswSP.sys), ukierunkuj aktualizację/odinstalowanie.
  8. Driver Verifier (zaawansowane, ostrożnie)
     • Uruchom „verifier”, wybierz „Standard settings” i tylko nie-Microsoft drivers. Spodziewaj się szybkiego BSOD-u wskazującego wadliwy sterownik.
     • Wyłączenie w razie pętli: tryb awaryjny → verifier /reset. W razie potrzeby bcdedit /set {default} safeboot minimal.
  9. Izolacja programowa
     • Tymczasowo odinstaluj dodatkowe antywirusy/firewalle, oprogramowanie „kierownic”/RGB/monitoringowe pracujące w jądrze. Sprawdź w „Czystym rozruchu” lub Trybie awaryjnym – jeśli stabilnie, winowajca to software/sterownik.
  10. Naprawa systemu i eskalacja
      • Gdy problem dotyczy wyłącznie Windows: „Resetuj ustawienia komputera” z zachowaniem danych lub „In-place repair” (instalacja nakładkowa).
      • Gdy nawet LiveUSB (Linux) pod obciążeniem sypie błędami – problem sprzętowy (RAM/CPU/płyta/PSU/SSD/PCIe).

• Praktyczne zastosowania:

  • Szybki skrót „co po kolei” dla użytkownika domowego: wyłącz XMP/OC → sfc/DISM → czysta instalacja GPU → MemTest86 → SMART/firmware SSD → BIOS/Chipset → WinDbg → Driver Verifier.
  • Dla środowisk produkcyjnych: zbierz min. 3 zrzuty, korelacja czasowa z instalacjami/aktualizacjami, okno zmian (change window), rollback sterowników, porównanie DPC latencies.

Aktualne informacje i trendy

• Windows 10/11 coraz agresywniej wymusza sterowniki DCH i integralność pamięci (Memory Integrity/HVCI). Starsze/niestandardowe sterowniki mogą powodować BSOD – w razie problemów tymczasowo wyłącz „Izolację rdzenia → Integralność pamięci” lub wymień sterownik na podpisany i zgodny.
• Wzrost gęstości NAND i szybkości PCIe Gen4/Gen5 sprawia, że firmware SSD i zarządzanie termiką NVMe mają realny wpływ na stabilność (thermal throttling, błędy I/O → bugchecki magazynu).

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Rola pagefile: całkowite wyłączenie pliku stronicowania zwiększa ryzyko 0x1A/0x50; zalecany tryb automatyczny.
• WHEA 0x124: to raport z kontrolera MCA – nie „sterownik”, a sprzęt/ustawienia. Często ujawnia się przy marginalnie stabilnym XMP lub undervolcie.
• CRC Error Count: rosnący wskazuje zwykle na kabel/port SATA, niekoniecznie na uszkodzony dysk.

Aspekty etyczne i prawne

• Aktualizacje BIOS/firmware i ingerencja w sprzęt wykonuj zgodnie z instrukcją producenta, z zachowaniem ESD i ważności gwarancji.
• Nie używaj niepodpisanych sterowników w środowisku produkcyjnym – ryzyko bezpieczeństwa i stabilności.

Praktyczne wskazówki

• Dokumentuj każdy krok (co zmieniono i kiedy) – ułatwia korelację z kolejnymi BSOD-ami.
• Testuj jedną zmienną naraz (np. tylko XMP off, potem tylko GPU driver clean).
• Do czystej instalacji sterownika GPU użyj trybu awaryjnego i pełnego odinstalowania poprzedniego (Display Driver Uninstall – z rozwagą).
• Jeśli BSOD-y występują wyłącznie przy wybudzaniu: wyłącz „Szybkie uruchamianie”, zaktualizuj sterowniki ACPI/Intel ME/AMD chipset.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• WinDbg „Probably caused by” nie zawsze trafnie wskazuje. Ważna jest analiza kontekstu (stos wywołań, moduły, częstotliwość).
• Driver Verifier potrafi prowokować BSOD-y na poprawnych, ale „wrażliwych” sterownikach – stosować selektywnie.
• Długotrwałe testy obciążeniowe bez nadzoru mogą przegrzać komponenty – monitorować temperatury.

Sugestie dalszych badań

• Gdy błędy są losowe i trudne do powtórzenia: test z innym PSU i inną kością RAM, a także na alternatywnym SSD/systemie (eliminacja warstw).
• Analiza WHEA-Logger (korelowanie Bank/Bus/Device/Function) w celu wskazania podejrzanej gałęzi PCIe.

Krótkie podsumowanie

• ntoskrnl.exe to „posłaniec”, nie przyczyna. Zacznij od wyeliminowania OC/XMP, przetestuj RAM, sprawdź dysk/SSD i pliki systemowe, zaktualizuj BIOS/kluczowe sterowniki, a następnie przeanalizuj minidumpy WinDbg. Jeśli nadal brak diagnozy – użyj Driver Verifier i rozważ weryfikację zasilania/termiki oraz firmware SSD.

Aby doprecyzować działania pod Twoją konfigurację, podaj proszę:

• Dokładne kody BSOD (Bug Check + parametry) i kiedy występują (gra/bezczynność/wybudzanie).
• Wersję Windows (winver), model CPU, płyty głównej, RAM (model/taktowanie), GPU, SSD/HDD, zasilacz (model/moc), wersje BIOS.
• Informację, czy włączone były XMP/OC/undervolt i czy BSOD-y pojawiły się po konkretnej aktualizacji lub zmianie sprzętu.