Bosch SMS53M08EU/25, moduł 9000376770 – grzałka przepala się na końcu cyklu, błąd E9

Pytanie

Посудомийка Бош SMS 53MO8EU/25, Блок управління 9000376770, після заміни нагрівача з помпою посудомийка працює нормально а в кінці програми згорає тена і висвічує помилку Е 9, яка може бути причина в НБУ....?

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najbardziej prawdopodobna przyczyna w NBU (moduł 9000376770): sklejony przekaźnik grzałki lub przebity element półprzewodnikowy sterujący grzaniem (triak/MOSFET), ewentualnie zwarcie w driverze przekaźnika (np. tranzystor/ULN), przez co grzałka dostaje 230 V po wypompowaniu wody i pracuje „na sucho”, co natychmiast ją przepala i wywołuje E09/E9.
• Mniej typowo: usterka toru pomiaru temperatury (NTC i jego dzielnik) powodująca błędny odczyt i zbyt długie grzanie, zimne luty lub zawilgocenie PCB prowadzące do samowzbudzeń układu mocy.
• Zanim włożysz kolejny zespół pompo‑grzałki: napraw NBU i przetestuj wyjście grzałki na „sztucznym obciążeniu” (żarówka 60–100 W), aby nie spalić następnego elementu.

Szczegółowa analiza problemu

• Obserwowany przebieg: zmywarka myje poprawnie, a na końcu programu (po wypompowaniu wody) grzałka ulega przepaleniu. Grzałka w pompogrzałce chłodzi się wyłącznie przepływem wody; każde podanie napięcia bez przepływu prowadzi do gwałtownego przegrzania i przerwy w obwodzie (kod E09/E9).

• Mechanizm najczęstszej awarii:

  1. Sklejone styki przekaźnika grzałki (albo przebity triak) – element mocy fizycznie nie rozłącza obwodu, mimo że mikrokontroler „wydał” komendę STOP. Po wypompowaniu wody wyjście dalej podaje L na grzałkę → praca „na sucho” → przepalenie.
  2. Uszkodzony driver przekaźnika (np. tranzystor NPN/PNP SMD, układ typu ULN2xxx) w stanie zwarcia → przekaźnik stale zasilony.
  3. Błąd w torze NTC (pęknięty czujnik, przerwa w wiązce, skorodowane piny, uszkodzony dzielnik na PCB) → sterownik „widzi” zaniżoną temperaturę i utrzymuje grzanie zbyt długo. W zdrowym układzie i tak nie powinno to spalić TENA, jeśli poprawnie działa blokada „grzanie tylko przy pracy pompy”; jeśli oba nadzory zawiodą, skutkiem jest przepalenie.
  4. Zawilgocenie/zwęglenie PCB w strefie ścieżek mocy lub snubbera → prądy upływu/łuki, które potrafią samoczynnie załączać element mocy.

• Co mówi praktyka serwisowa dla tej rodziny BSH (SMS/SMV/SBV): dominują usterki mechaniczne przekaźników (zespawane styki po latach pracy/iskrzeniu na zimnych lutach), rzadziej przebicia triaków. Wymiana samej pompo‑grzałki bez naprawy NBU zwykle kończy się „taśmowym” paleniem kolejnych elementów.

• Jak potwierdzić przyczynę bez ryzyka spalenia kolejnego TENA:

  1. Odłącz pompogrzałkę. Zamiast niej podepnij równoważne, bezpieczne obciążenie testowe – klasyczna żarówka żarowa 60–100 W (230 V) na przewody wyjścia grzałki. Izoluj połączenia.
  2. Uruchom krótki program. Żarówka powinna świecić tylko w fazach grzania. Krytyczny moment: koniec cyklu/odpompowanie – żarówka musi zgasnąć. Jeśli się świeci – masz jednoznaczny dowód, że NBU podaje napięcie wtedy, gdy nie powinien (sklejony przekaźnik/przebity triak/usterka drivera).
  3. Pomiar napięcia na cewce przekaźnika: przy braku komendy grzania nie może być zasilania cewki (zwykle 12 V DC – sprawdź nadruk na przekaźniku). Jeśli cewka jest beznapięciowa, a styki nadal zwarte → sklejony przekaźnik. Jeśli cewka stale zasilona → uszkodzony driver lub sterowanie.
  4. Pomiary elementów mocy na PCB (z odłączonym zasilaniem):
     • Przekaźnik: test ciągłości między COM a NO w stanie beznapięciowym – ma być przerwa (OL). Opór ~0 Ω oznacza zespawanie.
     • Triak (jeśli zastosowano): opór A1–A2 nie powinien wskazywać zwarcia; sprawdź też nietypową upływność.
     • Driver (ULN/tranzystor): czy nie ma zwarcia C–E/D–S do masy.
  5. Tor NTC: w zależności od wersji BSH spotykane są NTC ~10 kΩ lub ~50–60 kΩ przy 25°C. Niezależnie od nominalnej – rezystancja MUSI maleć płynnie przy ogrzewaniu czujnika w ciepłej wodzie. Brak zmian, przerwa lub skoki → naprawić wiązkę/gniazdo/elementy dzielnika na PCB.

• Wartości orientacyjne i kontrolne:

  • Grzałka 1800–2100 W/230 V → rezystancja ~24–29 Ω (nowy element).
  • Cewka typowego przekaźnika 12 V: kilkaset omów (zależnie od typu).
  • Napięcie na wyjściu grzałki po końcowym odpompowaniu: 0 V (w każdej zdrowej sztuce).

Aktualne informacje i trendy

• W serii z błędem E09 typową pierwotną przyczyną jest przepracowany układ mocy NBU, a skutkiem ubocznym – przepalony, jednorazowy bezpiecznik termiczny zatopiony w zespole pompo‑grzałki. Coraz częściej w naprawach stosuje się:
  • prewencyjną wymianę przekaźnika na markowy o wyższej kategorii AC1/AC7a i poprawny odstęp izolacyjny,
  • przelutowanie i wzmocnienie ścieżek mocy oraz dołożenie lakieru ochronnego w strefie wysokiego napięcia,
  • kontrolę i poprawę snubbera/warystora w torze grzałki, by ograniczyć przepięcia przy rozłączaniu.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego pali grzałkę „na końcu”: po ostatnim płukaniu sterownik zwykle dogrzewa wodę, po czym odpompowuje ją i przechodzi do suszenia. Jeśli styk przekaźnika się nie rozłączy, grzałka zostaje pod napięciem bez chłodzenia przepływem. Kilkanaście–kilkadziesiąt sekund wystarczy, by przerwać ścieżkę oporową lub bezpiecznik termiczny w module grzałki.
• Snubber RC i warystor: ich rola to ograniczenie dv/dt i przepięć; uszkodzenie może sprzyjać przypadkowym załączeniom triaka albo szybszemu zużyciu styków przekaźnika, ale sam zwarciowy kondensator RC nie „rozgrzeje” 2 kW – kluczowa jest mechanika styku/triaka.

Aspekty etyczne i prawne

• Prace przy 230 V AC wykonuj z pełnym odłączeniem zasilania i odpowiednimi środkami ochrony.
• Test „na żarówkę” wykonuj tylko, gdy masz pewność poprawnej izolacji.
• Jeśli urządzenie jest jeszcze na gwarancji (mało prawdopodobne przy tym modelu), ingerencja w NBU ją unieważni.

Praktyczne wskazówki

• Inspekcja PCB:
  • Obejrzyj okolice przekaźnika/triaka: ślady nadpaleń, mikropęknięcia lutów, przebarwienia lakieru.
  • Obowiązkowo przelutuj styki przekaźnika i złącza wyjściowe grzałki.
• Wymiana części:
  • Przekaźnik: dobierz identyczne napięcie cewki (zwykle 12 V), prąd styków ≥16 A/250 VAC, ten sam układ pinów i odstępy izolacyjne.
  • Jeśli triak: BTA16/BTA20 600–800 V z odpowiednim radiatorowaniem; do pary nowy optotriak (np. MOC30xx) i snubber RC 47–100 nF/275 VAC + 39–100 Ω/0,5–1 W – zgodnie z tym, co zastane.
  • Driver cewki: sprawdź i ewentualnie wymień tranzystor sterujący/ULN oraz diodę gaszącą.
• Procedura końcowa:
  1. Napraw NBU.
  2. Test na żarówce przez cały cykl (szczególnie koniec).
  3. Dopiero wtedy podłącz nową pompo‑grzałkę.
  4. Po pierwszym myciu skontroluj temperaturę i brak błędów.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W różnych rewizjach 9000376770 spotyka się przekaźnik albo triak – zdjęcie PCB ułatwi precyzyjne wskazanie elementów do wymiany.
• Nominał NTC bywa 10 kΩ lub ~50–60 kΩ przy 25°C w zależności od wersji – istotna jest płynna, malejąca charakterystyka z temperaturą.
• Jeżeli po naprawie NBU grzałka nadal dostaje napięcie przy niepracującej pompie, rozważ usterkę toru blokady „grzanie tylko przy przepływie” (wejście tachometru pompy/pressostat i jego elektronika na NBU).

Sugestie dalszych badań

• Zamieść zdjęcie obu stron PCB NBU (wysoka rozdzielczość) – zaznaczę konkretne punkty pomiarowe i elementy do podmiany.
• Podaj:
  • czy na końcu cyklu słyszysz „klik” przekaźnika,
  • napięcie na cewce przekaźnika w chwili po odpompowaniu,
  • pomiar rezystancji starej i nowej grzałki,
  • odczyty NTC w temp. pokojowej i w ~50°C.

Krótkie podsumowanie

• Objaw jednoznacznie wskazuje na błąd rozłączania obwodu grzałki przez NBU. Najczęściej winny jest przekaźnik (zwarte styki) lub przebity element półprzewodnikowy/driver.
• Napraw NBU (wymień przekaźnik/triak + sprawdź driver i snubber, przelutuj ścieżki), sprawdź tor NTC, a dopiero potem montuj nową pompo‑grzałkę.
• Obowiązkowo przetestuj wyjście grzałki na żarówce przez cały cykl – to uchroni przed kolejnym spaleniem TENA.