Czarne kółko Lenovo - przyczyny i rozwiązania

Pytanie

Czarne kółko Lenovo

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• „Czarne kółko Lenovo” najczęściej oznacza jedno z poniższych:
  • Wskaźnik przewijania od TrackPointa (OSD pojawiający się po wciśnięciu środkowego przycisku) – naciśnij Esc, aby go wyłączyć.
  • Systemowy wskaźnik „zajętości/ładowania” Windows (spinner) – zwykle objaw problemu z Eksploratorem/sterownikami.
  • Wskaźnik dotyku Windows (czarne/ciemnoszare kółko, często w rogu ekranu) – funkcja, którą można wyłączyć w ustawieniach pióra/dotyku.
  • Fizyczny element: brak czerwonej gumki TrackPointa (widać czarny trzpień) lub przycisk środkowy się „klei”.
• Kluczowe kroki na start:
  • Wciśnij Esc; puść środkowy przycisk pod spacją; lekko dotknij TrackPointa.
  • Sprawdź, czy kółko widać w BIOS/UEFI (start → F1/Enter): jeśli tak, to sprzęt/panel; jeśli nie – oprogramowanie.
  • Podłącz zewnętrzny monitor: jeśli kółko jest tylko na matrycy laptopa, to problem z panelem/OSD; jeśli na obu – oprogramowanie.

Szczegółowa analiza problemu

1. Wskaźnik przewijania TrackPoint (najczęstsze)

• Objawy: po naciśnięciu środkowego przycisku pod spacją i poruszeniu TrackPointem pojawia się na ekranie czarne kółko/ikonka przewijania; kursor nie działa normalnie, tylko „scrolluje”.
• Diagnoza:
  • Spróbuj odtworzyć: wciśnij i trzymaj środkowy przycisk, porusz TrackPointem – czy kółko wraca?
  • Sprawdź ustawienia: Panel sterowania → Mysz → zakładka ThinkPad/UltraNav → Middle Button/Scrolling.
• Naprawa:
  • Natychmiast: Esc lub ponowne krótkie wciśnięcie środkowego przycisku.
  • Trwale: w ustawieniach wyłącz „Use middle button for scrolling” albo zmień tryb przewijania.
  • Serwisowo: oczyść okolice przycisków (IPA ≥90%, patyczek), sprawdź czy środkowy przycisk nie jest zapadnięty; jeśli „klei się” – wymiana klawiatury.

2. Systemowy „spinner” Windows (czarne/niebieskie kółko obok kursora albo czarny ekran z kursorem i kółkiem)

• Objawy: system „myśli”, Eksplorator nie wstaje po logowaniu, okresowe przywieszki po aktualizacji.
• Diagnoza:
  • Ctrl+Shift+Esc → Menedżer zadań: uruchom nowy proces „explorer.exe”. Jeśli pomaga – to problem startu powłoki.
  • Tryb awaryjny: jeśli znika, to sterownik/usługa w systemie.
• Naprawa (escalation):
  • Odinstaluj ostatnio zainstalowane aktualizacje/problemowy sterownik GPU.
  • Zainstaluj najnowsze sterowniki grafiki (Intel/NVIDIA/AMD) oraz chipsetu; sprawdź „Szybkie uruchamianie” (wyłącz).
  • sfc /scannow i DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth (z wiersza poleceń jako admin).
  • Jeśli trwa od niedawna, Przywracanie systemu/Punkt przywracania.

3. Wskaźnik dotyku Windows (touch visual feedback)

• Objawy: małe ciemne kółko pojawia się przy dotknięciu ekranu lub samo, najczęściej w prawym górnym rogu; częściej w modelach z ekranem dotykowym.
• Naprawa:
  • Ustawienia → Bluetooth i urządzenia → Pióro i dotyk → wyłącz „Pokazuj wizualne efekty dotyku” (lub Panel sterowania → Pióro i dotyk → odznacz „Pokaż wizualną informację o dotknięciu”).

4. Fizyczny TrackPoint – brak gumki/„czarny trzpień”

• Objawy: między klawiszami G/H/B widać czarny plastik zamiast czerwonej gumki; sterowanie jest niekomfortowe.
• Naprawa:
  • Wymień nakładkę TrackPoint (cap). Dobierz profil: Classic/Soft Dome/Soft Rim, wysokość 3,0 mm (ultrabooki – low profile). Oryginalnie czerwone; czarne dostępne jako zamienniki. Montaż: zdjąć starą, wcisnąć nową na trzpień.

5. Zawieszony OSD/utility Lenovo lub artefakt graficzny

• Objawy: stałe kółko nakładki ekranowej (OSD), niezależne od aplikacji; bywa po instalacji/aktualizacji narzędzi Lenovo (Hotkeys/Utility/Vantage) lub sterowników grafiki.
• Naprawa:
  • W Aplikacje → Autostart wyłącz Lenovo Utility/Hotkeys Features, zrestartuj i przetestuj; ewentualnie przeinstaluj te składniki.
  • Zaktualizuj BIOS/UEFI i firmware panelu (jeśli dostępne dla modelu).
  • Jeżeli kółko widać także w BIOS – możliwy defekt panelu/TCON; test na zewnętrznym monitorze potwierdzi.

Test rozróżniający (szybko):

• BIOS (F1/Enter podczas startu): kółko jest? Tak → sprzęt. Nie → Windows/sterowniki.
• Esc i środkowy przycisk: znika? Tak → tryb przewijania TrackPoint.
• Dotyk: pojawia się przy dotknięciu? Tak → wskaźnik dotyku.
• Zewnętrzny monitor: kółko tylko na matrycy? Tak → panel/OSD; na obu → Windows/sterowniki.

Aktualne informacje i trendy

• W nowszych ThinkPadach ustawienia TrackPoint/środkowego przycisku są w zakładce ThinkPad/UltraNav w „Dodatkowych ustawieniach myszy” (Windows 10/11). Coraz częściej stosowane są sterowniki „Precision”, a konfiguracja przewijania przenosi się do standardowych ustawień systemu.
• Pakiet narzędzi Lenovo bywa podzielony: „Lenovo Commercial Vantage” (ThinkPad) oraz „Lenovo Utility/Hotkeys” (IdeaPad/Legion). Zawieszone moduły OSD mogą powodować stale widoczne ikony – pomaga reinstalacja lub wyłączenie autostartu.
• Po aktualizacjach Windows 10/11 zdarzają się epizody „czarny ekran z kursorem i kółkiem” – zwykle winne są sterowniki GPU lub usługi powłoki; najnowsze sterowniki i naprawa składników systemu zazwyczaj rozwiązują problem.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• TrackPoint jest manipulatorem izometrycznym z tensometrami (mostek Wheatstone’a). Długie dociśnięcie może powodować „drift”, który sterownik sam kalibruje (po kilku sekundach bez dotyku).
• Wskaźnik przewijania uruchamia się zwykle kombinacją: środkowy przycisk + ruch TrackPointem. To nie usterka – to funkcja. Esc anuluje.
• Wskaźnik dotyku to funkcja dostępności – ma pomagać w lokalizacji dotknięcia na ekranie.

Aspekty etyczne i prawne

• Przy ingerencji w klawiaturę/klapę zwracaj uwagę na warunki gwarancji. Wymiana samej gumki TrackPoint nie narusza gwarancji, ale demontaż klawiatury już może.
• Używaj oryginalnych/kompatybilnych części, aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych (zbyt wysoka gumka może odciskać się na matrycy).

Praktyczne wskazówki

• Szybka ścieżka naprawy software:
  • Esc → test TrackPoint.
  • Menedżer zadań → uruchom „explorer.exe”, jeśli masz czarny ekran po zalogowaniu.
  • Zaktualizuj/ponownie zainstaluj: sterowniki GPU, „ThinkPad/UltraNav Pointing Device”, Lenovo Utility/Hotkeys.
  • Wyłącz „wizualne efekty dotyku” jeśli to kółko dotykowe.
• Szybka ścieżka naprawy hardware:
  • Wymień gumkę TrackPointa (profil 3,0 mm dla ultrabooków).
  • Jeśli środkowy przycisk się „klei” – czyszczenie IPA; w razie braku poprawy wymiana klawiatury.
  • Jeśli kółko widać w BIOS i na matrycy, a nie na monitorze zewnętrznym – diagnoza panelu w serwisie.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Bez modelu i kontekstu (ekran vs. element fizyczny) nie da się wskazać jednego źródła problemu.
• W niektórych modelach Lenovo bez TrackPointa (część IdeaPadów) „czarne kółko” niemal na pewno dotyczy Windows (spinner/dotyk/OSD).

Sugestie dalszych badań

• Podaj proszę:
  • Model i generację (np. ThinkPad T480, IdeaPad 5-14ARE05).
  • Wersję Windows (10/11, kompilacja).
  • Czy ekran jest dotykowy.
  • Czy kółko widać w BIOS/UEFI i/lub na zewnętrznym monitorze.
  • Kiedy się pojawia (po starcie, przy przewijaniu, losowo).
• Jeśli możesz, prześlij zdjęcie ekranu z widocznym kółkiem – ułatwi jednoznaczną identyfikację.

Krótkie podsumowanie

• „Czarne kółko” w Lenovo to zwykle: wskaźnik przewijania TrackPoint (Esc/ustawienia myszy), systemowy spinner Windows (naprawa powłoki/sterowników), wskaźnik dotyku (wyłączenie w ustawieniach) lub fizyczny brak gumki TrackPointa.
• Zacznij od prostych testów (Esc, BIOS, zewnętrzny monitor), potem sterowniki i ustawienia. Jeśli kółko jest także w BIOS tylko na wbudowanym ekranie – podejrzenie usterki panelu/OSD, potrzebna diagnostyka serwisowa.

Daj znać, które z powyższych pasuje do Twojego przypadku – przygotuję dokładną, „krok po kroku” procedurę dla Twojego modelu.