Czujnik ciągu Junkers – schemat, zasada działania, diagnostyka, bimetal NC

Pytanie

jak dziala czujnik schemat

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęściej „czujnik” w kontekście piecyków/bojlerów gazowych to czujnik ciągu kominowego. Działa on jak termiczny wyłącznik bezpieczeństwa: gdy w okapie/przerywaczu ciągu pojawią się gorące spaliny (brak prawidłowego ciągu), element bimetaliczny nagrzewa się i rozłącza obwód, wyłączając dopływ gazu.
• W nowszych kotłach z zamkniętą komorą spalania funkcję nadzoru ciągu pełni presostat różnicowy (wykrywa podciśnienie/wydajność spalin), który przy braku przepływu również blokuje pracę palnika.

Kluczowe punkty:

• Typowy czujnik ciągu (atmosferyczny) = bimetal NC, rozłącza przy ok. 75–95°C.
• Wpięty szeregowo w tor bezpieczeństwa (zawór gazowy/elektromagnes).
• W kotłach z wentylatorem: presostat różnicowy przełącza styk przy zadanym Δp (kilkanaście–kilkadziesiąt Pa).

Szczegółowa analiza problemu

• Zasada fizyczna (czujnik bimetaliczny):
  • Bimetal to dwie warstwy metali o różnych współczynnikach rozszerzalności cieplnej. Pod wpływem temperatury wygina się i mechanicznie rozłącza styk.
  • W stanie normalnym (prawidłowy ciąg): wokół czujnika jest relatywnie chłodno – styk pozostaje ZAMKNIĘTY (NC), więc tor bezpieczeństwa jest ciągły.
  • W stanie awaryjnym (cofka spalin): gorące spaliny ogrzewają czujnik; po przekroczeniu progu zadziałania styk się ROZWIERA i odcina gaz.
• Integracja elektryczna (piecyki atmosferyczne z termoparą i zaworem przytrzymywanym elektromagnesem):
  • Prąd z termopary (kilkanaście mA / kilkanaście–kilkadziesiąt mV) płynie przez zabezpieczenia do cewki zaworu. Każde zabezpieczenie przerwie obwód przy zagrożeniu.
  • Uproszczony schemat:
    • Termopara (+) → Ogranicznik przegrzewu (STB, NC) → Czujnik ciągu (NC) → Cewka elektromagnesu zaworu → Termopara (−).
• Presostat różnicowy (kotły z wentylatorem, zamknięta komora):
  • Dwa króćce (strona „spalinowa” i „powietrzna”) podają różnicę ciśnień na membranę przełączającą mikroprzełącznik.
  • Przy prawidłowej pracy wentylatora i drożnym przewodzie spalinowym Δp przekracza próg – styk „zezwolenie na zapłon” się zamyka. Brak Δp → styk się otwiera, sterownik blokuje zapłon/wyłącza palnik.
  • Uproszczony schemat logiczny:
    • 230/120 V AC → Sterownik → Wentylator
    • Presostat (styk) → Wejście sterownika „OK ciąg” (szeregowo w torze bezpieczeństwa).
• Progi i histereza:
  • Czujnik bimetaliczny: próg zadziałania typowo 75–95°C; powrót po ostygnięciu (histereza kilkanaście–kilkadziesiąt °C).
  • Presostat: próg przełączenia rzędu 10–80 Pa (zależnie od modelu i średnicy przewodu).
• Lokalizacja:
  • Bimetal: w okapie/przerywaczu ciągu nad wymiennikiem, w miejscu, gdzie przy cofce najpierw pojawiają się spaliny.
  • Presostat: na obudowie/maskownicy komory; połączony elastycznymi przewodami z króćcami wentylatora/kanału spalin.

Aktualne informacje i trendy

• W nowych kotłach kondensacyjnych standardem jest nadzór przepływu spalin poprzez presostat lub czujnik ciśnienia z elektroniką samokontroli (diagnoza usterek, kody błędów, autotesty wentylatora).
• Coraz częściej stosuje się czujniki ciśnienia analogowe zamiast prostych wyłączników, co pozwala na diagnostykę predykcyjną (zanieczyszczenie wymiennika/komina widać jako spadek Δp).

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego bimetal jest „NC”? Bo w normalnych warunkach musi zapewnić ciągłość obwodu bezpieczeństwa; każde uszkodzenie/rozłączenie = bezpieczny stan (wyłączenie palnika).
• Dlaczego presostat bada Δp, a nie temperaturę? W systemach z wymuszonym przepływem to podciśnienie i wydajność przepływu lepiej korelują z prawidłowym odprowadzeniem spalin niż lokalna temperatura.

Aspekty etyczne i prawne

• Zabezpieczeń NIE WOLNO mostkować ani przerabiać. To bezpośrednio zagraża zdrowiu i życiu (CO).
• Przeglądy kominiarskie i serwisowe należy wykonywać zgodnie z lokalnymi przepisami i zaleceniami producenta; wymagane są sprawne nawiew/wywiew oraz drożność przewodów spalinowych.

Praktyczne wskazówki

• Sprawdzenie bimetalu:
  • Odłącz urządzenie od zasilania/gazu. Na zimno styk powinien mieć ~0 Ω (ciągłość). Po ogrzaniu (gorącym powietrzem) powinien się rozłączyć.
• Sprawdzenie presostatu:
  • Kontrola przewodów silikonowych (pęknięcia, kondensat).
  • Test przełączenia przy starcie wentylatora (czy słychać „klik”, czy wejście sterownika zmienia stan).
• Jeśli urządzenie gaśnie po kilku minutach: to często prawidłowa reakcja zabezpieczenia – sprawdź drożność komina, dopływ powietrza, zabrudzenia wymiennika.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Progi temperatury/ciśnienia, okablowanie i procedury resetu są specyficzne dla modelu. Bez danych tabliczki znamionowej można podać tylko wartości orientacyjne.
• Niektóre urządzenia używają elementów NTC/PTC jako czujników temperatury spalin – logika działania pozostaje identyczna (przekroczenie progu = blokada).

Sugestie dalszych badań

• Podaj model (np. Junkers WR…, ZW…, Cerapur/ Ceraclass), a przygotuję dokładny schemat przyłączeń i testów serwisowych oraz listę kodów błędów i wartości progowych.

Krótkie podsumowanie

• Czujnik ciągu to element bezpieczeństwa: w wersji atmosferycznej najczęściej bimetal NC rozłączający tor gazowy po przegrzaniu; w wersji z wentylatorem – presostat różnicowy nadzorujący Δp spalin. Wpięty szeregowo w obwód zabezpieczeń, przy niespełnieniu warunków natychmiast odcina paliwo i blokuje palnik. Jeśli wskażesz konkretny model, doprecyzuję schemat i parametry.