Sterownik DEFRO-RU zPID - Wentylator nie działa

Pytanie

sterownik DEFRO-RU zPID - nie pracuje wentylator

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęstsze przyczyny: uszkodzony kondensator rozruchowy dmuchawy, przerwany termik/ogranicznik temperatury (STB), brak 230 VAC na wyjściu FAN (uszkodzony triak/przekaźnik lub zimny lut), blokada programowa/algorytm PID, błędny odczyt czujnika.
• Postępowanie: wymuś pracę wentylatora w teście wyjść, zmierz 230 VAC na wyjściu FAN, sprawdź dmuchawę „na krótko”, skontroluj kondensator i termik, a w sterowniku – bezpiecznik, triak/opto i luty.

Szczegółowa analiza problemu

• Logika sterowania:
  • DEFRO‑RU zPID steruje klasyczną dmuchawą AC najczęściej przez tor triak + optotriak (sterowanie fazowe). Brak napięcia 230 VAC na zaciskach „WENTYLATOR/L‑N” przy wymuszeniu pracy wskazuje na usterkę toru wykonawczego lub zabezpieczeń.
• Procedura diagnostyczna (od najprostszych):
  1. Test programowy
     • Wejdź w Praca ręczna/Test wyjść i ustaw wentylator na 100%.
       • Działa → problem konfiguracyjny (np. zbyt niska moc minimalna, priorytety, tryb STOP, zadziałany algorytm wygaszania).
       • Nie działa → przejdź do pomiarów.
  2. Pomiary na wyjściu FAN
     • Multimetr AC: między L(FAN) a N powinno być ~230 VAC podczas wymuszenia.
       • 230 VAC jest, a dmuchawa stoi → usterka dmuchawy: kondensator, termik, mechanika.
       • 230 VAC brak → sprawdź: bezpiecznik sieciowy (zwykle T3.15 A – potwierdź nadruk), pętlę STB/termostat awaryjny (jeśli włączony szeregowo), tor triak/opto, złącza i luty.
  3. Dmuchawa (silnik)
     • Mechanika: wirnik ma obracać się lekko, bez bicia i ocierania.
     • Kondensator rozruchowy (typowo 1–2,5 µF/450 VAC): spadek pojemności → buczenie/brak startu, rusza po „pchnięciu”. Wymień na nowy o tej samej pojemności i napięciu.
     • Termik bimetaliczny (zazwyczaj NC, 110–130°C, w szeregu z uzwojeniem): sprawdź omomierzem ciągłość na zimno. Rozwarty → dmuchawa nie ruszy.
     • Test „na krótko”: podłącz dmuchawę bezpośrednio do 230 VAC (z zachowaniem BHP). Działa → wróć do sterownika. Nie działa → wymiana dmuchawy/kondensatora/termika.
  4. Zabezpieczenia i czujniki
     • STB/ogranicznik kotła (kapilara/przycisk resetu): po przegrzaniu rozłącza tor wentylatora/podajnika. Zresetuj po spadku temperatury.
     • Czujnik NTC kotła/spalin: skrajne/błędne odczyty mogą blokować nadmuch (np. alarmy temperatury). Sprawdź przewody, złącza, rezystancję (NTC 10 kΩ ≈ 10 kΩ przy 25°C).
     • Komunikaty typu „brak sygnału 50 Hz”/„źle dobrany wentylator”: często wskazują na problem kondensatora dmuchawy, przerwy w torze detekcji lub złe parametry minimalnych obrotów.
  5. Tor wykonawczy sterownika
     • Triak (np. BTA16‑600/BT136‑600): przerwa → brak zasilania dmuchawy; zwarcie → dmuchawa na 100%. Obejrzyj przebarwienia, pęknięcia, sprawdź luty przy triaku i złączach.
     • Optotriak (np. MOC302x) i rezystory bramki: usterka → brak zapłonu triaka mimo komendy.
     • Przekaźnik (jeśli w danej rewizji jest): wypalone styki → spadek/zanik napięcia pod obciążeniem; słychać „klik”, ale 230 VAC nie dochodzi.
     • Zasilacz niskonapięciowy: spadki/„pływanie” 5/12 V mogą blokować wyjścia – obejrzyj kondensatory elektrolityczne (wybrzuszenia).
     • Zimne luty: szczególnie na kostkach wyjściowych, triaku, przekaźnikach i dużych elementach mocy.
• Typowe objawy → przyczyny:
  • Buczy, nie startuje, po pchnięciu rusza → kondensator dmuchawy.
  • Pracuje tylko chwilę, potem staje → przegrzewający się termik w dmuchawie, słaba wentylacja silnika, zatarte łożyska.
  • Zero reakcji, brak 230 VAC na FAN przy teście → bezpiecznik, STB, triak/opto, przekaźnik, zimny lut.
  • Alarm „brak sygnału 50 Hz”/„źle dobrany wentylator” → kondensator, niewłaściwy typ dmuchawy/parametry minimalnych obrotów, przerwa w torze detekcji.

Aktualne informacje i trendy

• W nowszych instalacjach rośnie udział dmuchaw EC z wbudowaną elektroniką i sygnałem tachometrycznym; poprawia to rozruch i stabilność obrotów względem klasycznych AC z kondensatorem.
• Serwisy napraw sterowników kotłów raportują częste usterki: kondensatory dmuchaw, triaki/opto, zimne luty na złączach mocy oraz wyeksploatowane bezpieczniki topikowe w torze zasilania.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego kondensator? Silnik jednofazowy z fazą pomocniczą wymaga przesunięcia fazy – utrata pojemności obniża moment rozruchowy.
• Triak vs. przekaźnik: triak umożliwia płynną regulację (zPID), przekaźnik – tylko ON/OFF; różne rewizje sterowników mogą łączyć oba (przekaźnik główny + triak regulacyjny).
• STB: element bezpieczeństwa rozłączający obwód przy przegrzaniu – bywa włączony w szereg z dmuchawą/podajnikiem.

Aspekty etyczne i prawne

• Prace przy 230 VAC tylko przez osoby kompetentne; odłącz zasilanie przed otwarciem obudów, stosuj narzędzia z odpowiednią kategorią pomiarową.
• Zachowaj zgodność z wymaganiami producenta – ingerencja w elektronikę w okresie gwarancji może ją unieważnić.

Praktyczne wskazówki

• Szybka ścieżka „serwisowa”:
  1. Test ręczny 100% → pomiar 230 VAC na FAN.
  2. Jeśli 230 VAC jest → wymień kondensator dmuchawy; sprawdź termik i łożyska.
  3. Jeśli 230 VAC brak → sprawdź bezpiecznik, STB/reset, luty; następnie triak/opto/przekaźnik.
• Profilaktyka: co sezon oczyść dmuchawę, sprawdź pojemność kondensatora i dokręcenie zacisków; ogranicza to szpilki prądowe i przegrzewanie elementów mocy.
• Warsztatowo: lampka szeregowa 60–100 W do pierwszych uruchomień po naprawie toru mocy ograniczy skutki ewentualnego zwarcia.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Oznaczenia parametrów menu (np. P06/P07/P08) i hardware (triak/przekaźnik) mogą się różnić między wersjami RU zPID – weryfikuj w instrukcji Twojej wersji.
• Część instalacji ma zewnętrzny STB/termostat rurowy – jego przerwa odetnie dmuchawę niezależnie od stanu sterownika.

Sugestie dalszych badań

• Pomiary kontrolne: napięcie na FAN przy 20/50/100% (stabilność i kształt), pojemność kondensatora dmuchawy, ciągłość termika i pętli STB.
• Inspekcja PCB: lupa podświetlana – okolice triaka, złączy śrubowych, przekaźników; poprawa lutów spoiwem Sn60Pb lub zgodnym bezołowiowym.

Krótkie podsumowanie

• Zacznij od testu ręcznego i pomiaru 230 VAC na wyjściu FAN. Jeśli napięcie jest – naprawiaj dmuchawę (kondensator/termik/mechanika). Jeśli brak – diagnozuj sterownik (bezpiecznik/STB/luty/triak/opto/przekaźnik).
• Statystycznie najczęściej winny jest kondensator dmuchawy lub zimny lut/triak w sterowniku.

Jeśli podasz: model dmuchawy (np. WPA-117/120), komunikaty z wyświetlacza, czy słychać „klik” przekaźnika i jakie napięcie widzisz na zaciskach FAN podczas testu – doprecyzuję dalsze kroki i wskażę konkretne punkty pomiarowe na PCB.