Diora Gong DMP-241 – brum podczas strojenia UKF po przestrojeniu, czysty odbiór na stacji

Pytanie

diora gong dmp241 po przestrojeniu ukf podczas strijenia pojawia sie brum po dostrojeniu do stacji znika czysty odbior jaka moze byc przyczyna

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęstsza przyczyna: tętnienia zasilania (50/100 Hz) i/lub zakłócenia masy/ekranowania, które ujawniają się tylko „między stacjami”, gdy tor FM ma maksymalne wzmocnienie. Po dostrojeniu ogranicznik i efekt przejęcia (capture effect) tłumią zakłócenia – dlatego odbiór jest czysty.
• Kluczowe punkty:
  • Zużyte kondensatory filtrujące zasilacz i odsprzęgające tor UKF/p.cz.
  • Zanieczyszczone/utlenione połączenia masy, przerwane ekranowanie głowicy.
  • (Jeśli wersja z warikapami) tętnienia na linii napięcia strojenia 25–33 V.
  • Rozjechane „zero” detektora FM/źle działający układ wyciszania (muting) – rzadziej.

Szczegółowa analiza problemu

• Dlaczego brum jest tylko podczas strojenia:
  • Między stacjami sygnał w.cz. jest słaby, ARW (AGC) jest „otwarta”, a ogranicznik FM nie pracuje w nasyceniu. Każdy przydźwięk z zasilacza/masy jest wtedy słyszalny.
  • Po złapaniu stacji silny sygnał FM nasyca ogranicznik, a demodulator lepiej tłumi zakłócenia amplitudowe – brum znika.
• Co w DMP-241 sprzyja objawowi po przestrojeniu:
  • Przestrojenie głowicy zwykle zmienia warunki pracy heterodyny i czułość całego toru. Każdy brak ekranowania, dłuższy przewód, słaby lut masy lub zużyty kondensator zaczyna być „widoczny”.
  • W zależności od wersji DMP-241 spotyka się:
    • głowicę strojona pojemnościowo (warikapy): krytyczna jest filtracja/stabilizacja napięcia strojenia (ok. 25–33 V, często stabilizator typu UL1550 + elektrolit 1–10 µF/63 V bezpośrednio przy torze strojenia),
    • lub klasyczny kondensator zmienny z linką: kluczowe jest dobre uziemienie/ślizg styków rotora do masy i ekranowanie obudowy głowicy.
• Inne mechanizmy:
  • Zasilacz: główny elektrolit (1000–2200 µF) po latach ma wysoki ESR → duże tętnienia 100 Hz w całym odbiorniku.
  • Tor p.cz./detektor (np. UL1211/UL1200): słabe odsprzęgi (10–100 µF + 100 nF blisko pinów zasilania) przenoszą brum na sygnał pośredniej 10,7 MHz.
  • Muting: niesprawny układ wyciszania nie „zamyka” toru audio między stacjami – słychać wtedy nie tylko szum, ale i przydźwięk z zasilania.
  • Ekranowanie i prowadzenie masy: niedokręcona/niedolutowana puszka głowicy lub pętla masy blisko transformatora sieciowego wprowadza 50 Hz do toru RF.

Aktualne informacje i trendy

• Renowacja odbiorników Unitra/Diora standardowo obejmuje wymianę elektrolitów (główny filtr zasilacza, odsprzęgi w p.cz./UKF, filtr napięcia warikapów), przelutowanie mas i przywrócenie ekranowania. To w praktyce rozwiązuje większość przypadków „brumu przy strojeniu”.
• Zwraca się uwagę na jakość nowych kondensatorów (niski ESR, 105°C) i minimalizację pętli mas przy odbudowie.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Poziom tętnień orientacyjnie:
  • Na kondensatorze głównym: akceptowalne rzędu pojedynczych–kilkunastu mV RMS; setki mV oznaczają konieczność wymiany.
  • Na linii strojenia warikapów: zbliżone do „zera” (≤1–2 mV RMS). Każde widoczne 50/100 Hz będzie modulować heterodynę → słyszalny brum przy strojeniu.
• Ekranowanie:
  • Puszka głowicy musi mieć pewny, niskooporowy kontakt z masą (mierzone <0,2 Ω).
  • Przewody do głowicy możliwie krótkie, odsprzęgi 100 nF do masy „tuż przy nóżkach”.
• „Zero” detektora:
  • Niewielkie rozjechanie skutkuje gorszym tłumieniem AM. Regulację wykonuje się plastikowym trymerem cewek detektora, po uprzednim usunięciu problemów z zasilaniem/ekranowaniem.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo: praca przy urządzeniu sieciowym – rozładuj kondensatory, zachowaj odstępy izolacyjne, używaj separacji galwanicznej przy pomiarach oscyloskopem.

Praktyczne wskazówki

• Kolejność diagnostyki (bez specjalistycznego generatora):

  1. Pomiary zasilacza:
     • Multimetr AC (tryb mV): sprawdź tętnienia na głównym elektrolicie i na zasilaniu toru p.cz./UKF.
     • Jeżeli >20–30 mV RMS – wymień główny kondensator (np. 2200 µF/25 V 105°C, niski ESR).
  2. Odsprzęgi torów:
     • Wymień elektrolity: przy p.cz./detektorze 10–100 µF, przy zasilaniu głowicy 47–100 µF; dołóż 100 nF SMD/foliowy blisko punktów zasilania.
  3. (Wersja warikapowa) Linia strojenia:
     • Wymień kondensator filtrujący 1–10 µF/63 V „tuż przy” wejściu do głowicy; sprawdź stabilizator (UL1550/diody Zenera) – napięcie ok. 25–33 V bez wahań.
  4. Ekran/masa:
     • Dokręć/dolutuj puszkę głowicy do masy. Przejrzyj luty masowe (szczególnie przy transformatorze i płaskownikach masy).
  5. Muting i „zero” detektora:
     • Zweryfikuj działanie wyciszania (czy brum/szum znika przy aktywnym mutingu).
     • Po ustabilizowaniu zasilania delikatnie doreguluj „zero” detektora, obserwując minimalizację „przechodzenia AM” na szumie między stacjami.
  6. (Wersja z kondensatorem zmiennym) Mechanika i styki:
     • Oczyść styki ślizgowe rotora kondensatora zmiennego i jego punkt uziemienia; sprawdź napięcie linki i brak ocierania przewodów o transformator/żarówki podświetlenia skali.

• Szybka lista elementów do wymiany (typowo):

  • Główny filtr zasilacza 1000–2200 µF/16–25 V.
  • Odsprzęgi p.cz./głowicy 47–100 µF/16–25 V + 100 nF.
  • (Warikapy) filtr linii strojenia 1–10 µF/63 V.
  • Przelutowanie mas i ekranów.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W DMP-241 występują różne wykonania głowicy; przed regulacją cewek upewnij się, którą wersję masz. Kręcenie filtrami 10,7 MHz „na ucho” bez generatora może pogorszyć selektywność i odstęp sygnał/szum.
• Sam brum nie musi oznaczać uszkodzenia p.cz.; w 80–90% przypadków winny jest zasilacz/odsprzęgi/masa.

Sugestie dalszych badań

• Zdobyć schemat serwisowy DMP-241 i identyfikację wersji głowicy (fora i archiwa Unitra/Diora).
• Zmierzyć i zanotować: poziom tętnień (mV RMS), napięcie/stabilność linii strojenia, ciągłość masy ekranu głowicy.
• Jeśli po wymianie elektrolitów i poprawie ekranowania objaw pozostanie – wykonać precyzyjny przegląd toru p.cz. i zestrojenie „zera” detektora z generatorem 10,7 MHz.

Krótkie podsumowanie

• Opis pasuje do przenikania przydźwięku z zasilania/masy do bardzo czułego toru FM „między stacjami”. Zacznij od zasilacza i odsprzęgów, następnie sprawdź ekranowanie/masy, filtr linii strojenia (jeśli warikapy) i dopiero na końcu korektę „zera” detektora lub mutingu. W praktyce kompleksowa wymiana elektrolitów + naprawa ekranowania w DMP-241 zwykle całkowicie eliminuje brum podczas strojenia.