Fonica GS-461, GS-464 – regulacja obrotów P1/P2, procedura kalibracji prędkości

Pytanie

procedura regulacji obrotów fonica gs-461, gs-464 za pomocą P1 i P2

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• P1 służy do kalibracji prędkości 33⅓ obr./min, a P2 do kalibracji prędkości 45 obr./min w gramofonach Fonica GS‑461/GS‑464.
• Procedura: rozgrzej napęd, ustaw zewnętrzny regulator prędkości (pitch) w położeniu środkowym, użyj tarczy stroboskopowej lub dokładnego tachometru/aplikacji, wyreguluj najpierw P1 (33⅓), potem P2 (45), na końcu wróć do 33⅓ i wykonaj drobną korektę (interakcja obu trymerów), zweryfikuj stabilność po kilku minutach pracy.

Szczegółowa analiza problemu

• Konstrukcja: GS‑461/GS‑464 to napędy paskowe z elektroniczną stabilizacją obrotów (serwo). P1 i P2 są trymrami wyznaczającymi punkty odniesienia pętli serwo (set‑point) dla 33⅓ i 45 obr./min. W zależności od wersji stosowany jest silnik prądu stałego z tachometrem (optycznym lub elektromagnetycznym) – fotorezystor/lampa i tarcza z okienkami lub prądniczka tachometryczna. Zmiana P1/P2 koryguje napięcie odniesienia, względem którego układ porównuje sygnał prędkości.
• Dlaczego kolejność ma znaczenie: układ referencyjny jest współdzielony, więc P1 i P2 minimalnie na siebie oddziałują. Dlatego po ustawieniu P2 wracamy jeszcze raz do P1 i wykonujemy delikatną korektę.
• Czas stabilizacji: elementy półprzewodnikowe i silnik zmieniają parametry z temperaturą. Rozgrzewka 10–15 min zapewnia powtarzalność nastaw.

Procedura krok po kroku:

1. Przygotowanie

• Pasek, łożysko i talerz: sprawdź stan i czystość, nasmaruj łożysko talerza (jeśli przewidziano), załóż zdrowy pasek.
• Zasilanie: sprawdź, czy napięcia zasilające płytkę napędu mieszczą się w tolerancji.
• Rozgrzewka: uruchom gramofon na 10–15 min.
• Pitch: ustaw zewnętrzny potencjometr regulacji prędkości (jeśli występuje) w pozycji środkowej.
• Narzędzie pomiarowe:
  • Europa/50 Hz: tarcza stroboskopowa 50 Hz + żarówka żarnikowa/neonowa (nie LED ze statecznikiem).
  • USA/60 Hz: użyj tarczy 60 Hz lub stroboskopu kwarcowego; alternativnie aplikacji pomiarowej (żyroskop/akcelerometr) z talerzem referencyjnym.
• Dostęp: zdejmij dolną pokrywę. Zlokalizuj P1 (33⅓) i P2 (45). Używaj izolowanego wkrętaka trymerowego.

2. Kalibracja 33⅓ (P1)

• Przełącz na 33⅓ obr./min.
• Obserwuj odpowiedni pierścień tarczy stroboskopowej. Koryguj P1 bardzo małymi krokami, aż wzór „stoi”. Jeżeli używasz tachometru/apki – dąż do 33.33 RPM (±0.05–0.1%).

3. Kalibracja 45 (P2)

• Przełącz na 45 obr./min.
• Koryguj P2, aż uzyskasz stabilne 45.00 RPM (±0.05–0.1%).

4. Iteracja i weryfikacja

• Wróć do 33⅓ – minimalna korekta P1.
• Kilkukrotnie przełącz 33↔45, potwierdź szybkie i stabilne „zatrzymanie” wzoru.
• Wyłącz na 2–3 min, włącz ponownie i sprawdź powtórnie (stabilność temperaturowa).

5. Kryteria akceptacji

• Wizualnie: nieruchomy wzór stroboskopowy dla obu prędkości.
• Numerycznie: błąd ≤±0.3% (docelowo ≤±0.1%), brak pływania (wow/flutter słyszalnego jako „pompowanie” wysokości).

Aktualne informacje i trendy

• Zamiast lampy sieciowej coraz częściej stosuje się stroboskopy kwarcowe 3000/3600 bł./min lub aplikacje mobilne z talerzami referencyjnymi – dają odczyt z rozdzielczością do 0.01 RPM.
• Nowe paski o stabilnej elastyczności oraz kondensatory niskiego ESR w torze zasilania napędu istotnie poprawiają krótkoterminową stabilność.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Interpretacja wzoru stroboskopowego:
  • „Wędruje” zgodnie z ruchem talerza → za wolno (dla typowych tarcz 50/60 Hz).
  • „Wędruje” przeciwnie → za szybko.
• Jeżeli w Twojej wersji jest czujnik optyczny:
  • Sprawdź żarówkę (często ~24 V) i czystość tarczy z oknami oraz fotorezystora/fototranzystora. Spadek strumienia świetlnego „rozmywa” sygnał tachometryczny → pływanie obrotów.
• Zakres regulacji za mały:
  • Sprawdź wartości elementów w dzielniku odniesienia (rezystory o dużej tolerancji, potencjometry zużyte/utlenione), napięcie zasilania serwa oraz kondensatory filtrujące.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo pracy przy zasilaniu sieciowym: regulację wykonuj przy zachowaniu izolacji od elementów pod napięciem; zasilanie włączaj tylko na czas pomiaru; stosuj narzędzia z izolowanym trzpieniem. Po zakończeniu przywróć osłony.

Praktyczne wskazówki

• Zaznacz pozycję wyjściową P1/P2 (np. zdjęcie) – łatwo wrócisz do poprzednich nastaw.
• Czyść trymer przed regulacją krótkimi przebiegami po całym zakresie, potem ustawiaj docelowo.
• Jeśli masz zewnętrzny „pitch”, po kalibracji sprawdź, czy daje symetryczny margines korekcji ±.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W różnych rewizjach płytek mogą występować dodatkowe trymery (np. wzmocnienie pętli/offset). Bez schematu nie koryguj ich – łatwo pogorszyć stabilność.
• Objawy takie jak „pływanie” po rozgrzaniu często wynikają ze starzenia kondensatorów elektrolitycznych lub z niedomagania lampki w układzie optycznym – sama regulacja P1/P2 nie rozwiąże tego trwale.

Sugestie dalszych badań

• Zdobycie schematu serwisowego konkretnej rewizji GS‑461/GS‑464 i identyfikacja punktów testowych (TP) napięcia odniesienia oraz sygnału tachometrycznego.
• Pomiar widma wow/flutter (np. 3150 Hz z płyty testowej) – pozwala ocenić krótkoterminową niestabilność po regulacji.
• Weryfikacja tętnień zasilania silnika oscyloskopem (szczególnie po wymianie kondensatorów).

Krótkie podsumowanie

• P1 reguluje 33⅓ RPM, P2 reguluje 45 RPM. Rozgrzej napęd, ustaw pitch na środek, użyj stroboskopu lub tachometru, wyreguluj P1→P2→ponownie P1, potwierdź stabilność po kilku minutach. Jeśli zakres regulacji jest niewystarczający lub obroty „pływają”, sprawdź pasek, lampę/czujnik optyczny (jeśli występuje), kondensatory i zasilanie – sama korekta P1/P2 nie usunie przyczyn sprzętowych.

Pytanie

Gramofon GS 431 do czego sluży trymer P3

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• W gramofonie Unitra Fonica GS‑431 trymer P3 służy do ustawienia czułości/punktu pracy układu stabilizacji obrotów (pętli serwo) opartego na foto‑tachometrze. Nie jest to trymer prędkości 33⅓/45 – za te odpowiadają P1 i P2. (radiomuseum.org)
• Błędna nastawa P3 skutkuje „polowaniem” obrotów, szarpaniem lub wejściem silnika na maksymalne obroty mimo regulacji P1/P2. (radiomuseum.org)

Szczegółowa analiza problemu

• Architektura napędu: GS‑431 ma silnik paskowy ze stabilizacją prędkości opartą na tarczy z otworami i przesłonie świetlnej (lampka + fotoelement). Przebieg z czujnika (tachometryczny) porównywany jest z napięciem odniesienia; regulator steruje prądem silnika. (radiomuseum.org)
• Rola P3:
  • Kompensuje rozrzut parametrów żarówki i fotorezystora oraz starzenie, ustawiając poprawny poziom sygnału tachometrycznego w torze wzmacniacza/komparatora.
  • Ustalony właściwie, zapewnia stabilną pracę pętli w całym zakresie i umożliwia prawidłowy zasięg regulacji P1 (33⅓) i P2 (45). (unitraklub.pl)
• Objawy złej nastawy:
  • Za mały „gain”/zły punkt pracy: wolna reakcja, pływanie obrotów pod obciążeniem (wow/flutter).
  • Za duży „gain”: oscylacje stroboskopu, szarpanie talerza.
  • Skrajnie błędna: silnik „ucieka” na maksymalne obroty lub zatrzymuje się. (Wynika z charakteru zamkniętej pętli z czujnikiem optycznym). (radiomuseum.org)
• Dlaczego nie P3 do prędkości: w serwisówkach i praktyce użytkowej P1 i P2 kalibrują odpowiednio 33⅓ i 45 rpm, a P3 pozostaje nastawą układu serwo. (unitraklub.pl)

Aktualne informacje i trendy

• Do kontroli prędkości w USA użyj tarczy stroboskopowej 60 Hz lub stroboskopu kwarcowego/aplikacji pomiarowej (nie lamp LED z zasilaczami impulsowymi). Procedury kalibracji 33/45 opisuje wiele poradników serwisowych GS‑46x i pokrewnych; zasada jest identyczna. (poszukaj.elektroda.pl)
• W praktyce renowacyjnej wymienia się żarówkę tachometru (24 V/50 mA lub odpowiednik z korektą rezystora) i fotoelementy przed regulacją P3, bo ich degradacja rozstraja pętlę. (unitraklub.pl)

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Szybka diagnostyka:
  • Jeśli P1/P2 „nie łapią” nominalnych 33/45, a stroboskop faluje – sprawdź najpierw żarówkę i fotorezystor, potem dopiero koryguj P3. (unitraklub.pl)
• Metoda regulacji:
  • Profesjonalnie (oscyloskop): obserwuj sygnał z toru foto (falujący przebieg z tarczy); ustaw P3 na maksymalną, nieobciętą amplitudę i symetrię, następnie doreguluj P1/P2. (Wniosek z topologii układu serwo z barierą świetlną). (radiomuseum.org)
  • „Domowo”: po rozgrzaniu 10–15 min ustaw Pitch na środek, wyreguluj P1 (33⅓) i P2 (45). Jeżeli pod lekkim obciążeniem talerza obroty „polują”, minimalnie koryguj P3 do uzyskania stabilnego wzoru stroboskopowego; wróć do P1/P2 na finał. (poszukaj.elektroda.pl)

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo: pracuj przy odłączonym zasilaniu; zachowaj ostrożność przy elementach sieciowych i lampce (napięcia niebezpieczne). Utrzymuj oryginalną specyfikację elementów dla zachowania zgodności i bezpieczeństwa. (Zalecenie ogólne dla napraw sprzętu sieciowego.)

Praktyczne wskazówki

• Kolejność prac:
  1. Pasek, łożyskowanie talerza i smarowanie; 2) Żarówka i fotoelementy; 3) Elektrolity w zasilaniu serwa; 4) Czyszczenie potencjometru „Pitch”; 5) Kalibracja P1/P2; 6) Na końcu – P3. (unitraklub.pl)
• Unikaj zamiany żarówki na LED w torze tachometru – zmienia to charakterystykę optyczną i często pogarsza stabilizację. (unitraklub.pl)

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Występują rewizje płytek GS‑430/431/G‑8010; oznaczenia mogą się nieznacznie różnić, ale funkcjonalnie P3 pozostaje nastawą pętli serwo, a P1/P2 – nastawami prędkości. Wersje eksportowe (np. Renkforce) mają ten sam mechanizm kontroli prędkości. (unitraklub.pl)

Sugestie dalszych badań

• Pobierz serwisówkę „Fonica GS‑430, GS‑431 i G‑8010” (zawiera schemat i punkty pomiarowe) i zweryfikuj oznaczenia na swojej płytce przed regulacją. (unitraklub.pl)

Krótkie podsumowanie

• P3 w GS‑431 ustawia czułość/punkt pracy układu serwo stabilizacji obrotów z foto‑tachometrem; P1 i P2 regulują odpowiednio 33⅓ i 45 rpm. Reguluj P3 tylko po sprawdzeniu lampki/fotorezystora i po wstępnej kalibracji P1/P2 – to klucz do stabilnych obrotów bez „polowania”. (radiomuseum.org)

Jeśli chcesz, wskażę dokładne punkty pomiarowe P3 po zrobieniu dwóch zdjęć Twojej płytki od strony elementów i ścieżek.