Instalacja Windows XP Mini 2.1 PL na IBM ThinkPad bez CD i USB – poradnik krok po kroku

Pytanie

Jak zainstalować Windows XP Mini 2.1 PL na starym IBM bez bootowania z CD

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najpewniejsze metody bez bootowania z CD:
  1. Pendrive + WinSetupFromUSB (jeśli BIOS umie startować z USB lub użyjesz PLOP z dyskietki);
  2. Przygotowanie dysku na innym komputerze poleceniem winnt32.exe z przełącznikiem /syspart (potem dysk wkładasz do IBM – instalator sam wystartuje);
  3. DOS/FreeDOS + uruchomienie I386\WINNT.EXE z dysku (boot z dyskietki lub przez PLOP/USB);
  4. PXE (boot po sieci) – dla zaawansowanych.
• Na ThinkPadach z SATA ustaw w BIOS tryb IDE/Compatibility (inaczej BSOD 0x7B).
• Instalacja XP z USB jest dwuetapowa: First part (Text mode) → restart → Second part (GUI).

Kluczowe punkty

• Najbardziej „bezbolesna” na bardzo starym IBM bez CD: przygotować dysk na innym PC komendą winnt32 /syspart i przełożyć go z powrotem.
• Jeśli BIOS nie startuje z USB, użyj PLOP Boot Manager z dyskietki, aby dodać obsługę USB.
• „Windows XP Mini 2.1 PL” to modyfikacja – licencja i brak pełnych sterowników po instalacji.

Szczegółowa analiza problemu

• Kontekst sprzętowy: starsze IBM (ThinkPad T2x/T3x/T4x, X2x/X3x/X4x, R4x; część T43/T60 ma już SATA) często:
  • nie bootują z USB (lub tylko z wybranych modeli pendrive),
  • mają USB 1.1 (instalacja z USB trwa długo),
  • wymagają zmiany trybu kontrolera dysku na IDE/Compatibility (jeśli jest SATA).
• Instalacja XP wymaga „pierwszego” startu instalatora (tryb tekstowy), który normalnie dostarcza bootsektor z płyty CD. Bez CD trzeba zapewnić alternatywny loader (USB, DOS, PXE) albo zainicjować pliki instalacyjne i bootsektor na docelowym dysku z innego komputera.

Rekomendowane scenariusze (posortowane od najbardziej niezawodnego):

1. Przygotowanie dysku docelowego na innym komputerze (winnt32 /syspart)

• Kiedy: brak bootu z CD i USB; jest drugi komputer (najlepiej z 32‑bitowym Windows XP/2003).
• Kroki:
  • Wyjmij dysk z IBM i podłącz do drugiego komputera (IDE/SATA lub przez adapter USB–IDE/SATA 2.5").
  • Utwórz na nim jedną podstawową (Primary) partycję, ustaw jako Active; sformatuj w NTFS (albo FAT32, jeśli wolisz).
  • Zamontuj obraz/plytę XP Mini 2.1 PL na drugim PC i uruchom:
    X:\I386\winnt32.exe /syspart:E /tempdrive:E /makelocalsource /noreboot
    gdzie X: = litera napędu z plikami instalacyjnymi, E: = litera partycji dysku z IBM.
  • winnt32 skopiuje pliki i przygotuje dysk do pierwszego rozruchu instalatora.
  • Bez resetu drugiego PC bezpiecznie odłącz dysk, włóż go z powrotem do IBM i uruchom – powinno od razu wejść w „Text mode setup”, a po restarcie w „GUI mode”.
• Zalety: nie potrzebujesz żadnego bootu z USB/CD/FDD na IBM; bardzo wysoka skuteczność.
• Uwaga: winnt32.exe najlepiej uruchamiać z 32‑bitowego Windows (XP/2003). Jeśli masz tylko nowy system 64‑bit, użyj maszyny wirtualnej z XP i podłącz dysk przez adapter USB do tej VM (jako fizyczny dysk).

2. Pendrive + WinSetupFromUSB (lub Easy2Boot)

• Kiedy: BIOS IBM umie bootować z USB albo masz PLOP.
• Na komputerze przygotowującym:
  • Pendrive 2–4 GB, format FAT32 (lepsza zgodność).
  • WinSetupFromUSB: zaznacz „Auto format with FBinst” → „Windows 2000/XP/2003 Setup” → wskaż ISO/źródło XP Mini → GO.
• Na IBM:
  • BIOS: F1 wejście, w Startup/Boot ustaw USB-HDD na górze. Jeśli SATA – Config → Serial ATA → Compatibility.
  • Boot z pendrive:
    • wybierz „First part of Windows XP setup” (Text mode), utwórz/sformatuj partycję, skopiuj pliki,
    • po restarcie znów boot z USB i wybierz „Second part (GUI)”.
  • Pendrive wyjmij dopiero po pierwszym uruchomieniu pulpitu.
• Typowe problemy:
  • „NTLDR is missing” po restarcie → uruchom ponownie z USB i wybierz „Second part”.
  • BSOD 0x0000007B → włącz Compatibility (IDE) w BIOS lub zintegrować AHCI sterowniki z ISO (nLite).

3. DOS/FreeDOS + WINNT.EXE z dysku

• Kiedy: masz działającą dyskietkę startową lub potrafisz wejść do DOS przez PLOP→USB.
• Kroki:
  • Skopiuj folder I386 (i ew. całość ISO rozpakowaną) na dysk twardy IBM, np. D:\XPMINI\I386.
  • Boot do DOS/FreeDOS; uruchom SMARTDRV (przyspiesza kopiowanie).
  • Wykonaj: D:\XPMINI\I386\WINNT.EXE /s:D:\XPMINI\I386 /t:C:
  • Po skopiowaniu plików i restarcie instalacja wejdzie w tryb GUI.
• Uwaga: konieczny jest choć jeden alternatywny nośnik rozruchowy (dyskietka/PLOP).

4. PXE (boot po sieci)

• Kiedy: brak USB/FDD, a BIOS ma „Network boot” (PXE).
• Wymaga skonfigurowania serwera DHCP/TFTP i udostępnienia plików XP (np. TinyPXE/Serva). To metoda dla zaawansowanych, ale bardzo wygodna przy wielu maszynach.

Korekty względem popularnych, lecz mylących porad

• Nie uruchomisz instalatora XP przez dodanie ścieżki do WINNT.EXE w boot.ini. Boot.ini wybiera wpisy NTLDR/NTDETECT/ntoskrnl, nie uruchamia dowolnych EXE. Prawidłowe są: winnt32 /syspart (na innym PC) albo DOS+WINNT.EXE na docelowym sprzęcie.
• „Bez dyskietki i bez USB się nie da” – da się, jeśli przygotujesz dysk metodą /syspart.

Aktualne informacje i trendy

• Retro‑komputing i konserwacja starszych ThinkPadów są popularne; najczęściej używa się dziś: WinSetupFromUSB/Easy2Boot, PLOP Boot Manager, nLite do integracji sterowników oraz obrazowania (Clonezilla) do szybkiego odtwarzania.
• W praktyce coraz częściej całkowicie izoluje się Windows XP od internetu z uwagi na bezpieczeństwo; do sieci – tylko przez przeglądarki/serwery pośredniczące lub w wydzielonej VLAN.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• BIOS/klawisze: F1 – BIOS Setup; F12 – Boot Menu (często dostępne), „Access IBM/ThinkVantage” – ekran pomocy/diagnostyki.
• SATA/IDE: modele T60/Z60 i nowsze – przełącz na Compatibility; T43 ma mostek SATA–PATA – nadal pomaga Compatibility.
• System plików: NTFS zalecany; FAT32 tylko dla zgodności lub jeśli korzystasz z bardzo starych narzędzi DOS.
• SMARTDRV: w DOS znacznie przyspiesza etap kopiowania (bez niego WINNT.EXE działa bardzo wolno).
• USB 1.1: instalacja z USB może zająć >1 h – to normalne na najstarszych IBM.

Aspekty etyczne i prawne

• „Windows XP Mini 2.1 PL” to zmodyfikowana dystrybucja. Użytkowanie może naruszać warunki licencji Microsoft. Zapewnij posiadanie legalnej licencji na Windows XP i używaj wyłącznie zaufanych obrazów.
• XP jest systemem niewspieranym – nie podłączaj go bezpośrednio do internetu; ryzyko podatności jest wysokie.

Praktyczne wskazówki

• Zbierz sterowniki przed instalacją: chipset (Intel 440BX/8xx/9xx), grafika (ATI Rage/Radeon, S3), audio (AC’97), LAN (Intel/Broadcom), Wi‑Fi (Cisco/Intel). Trzymaj je na pendrive.
• Po instalacji wyłącz „Tryb AHCI” nadal, dopóki nie zainstalujesz sterownika; ewentualnie później możesz zmigrować do AHCI (trudniejsze).
• Jeśli planujesz wielokrotne reinstalacje, po pierwszym czystym wdrożeniu wykonaj obraz dysku (Clonezilla/Macrium) – zaoszczędzisz czas.
• Sprawdź RAM (Memtest86+) i powierzchnię dysku (MHDD/Victoria) – wiele problemów instalatora XP wynika z błędów sprzętu, nie z nośnika.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Niektóre „Mini” są środowiskami Live (tylko do uruchomienia), a nie pełną instalacją. Upewnij się, że w źródle istnieją I386 oraz winnt32.exe/winnt.exe.
• Bardzo stare BIOS-y mogą mieć problemy z geometrią LBA/CHS – trzymaj jedną podstawową partycję <128 GB dla pełnej kompatybilności.
• Brak ACPI lub nietypowe DSDT w najstarszych modelach może wymagać przełączników instalatora (np. F5/F7 podczas setupu, by wymusić HAL „Standard PC”).

Sugestie dalszych badań

• Dokumentacja serwisowa Twojego dokładnego modelu IBM (procedura wyjęcia dysku, klawisze BIOS).
• Narzędzia: WinSetupFromUSB, PLOP Boot Manager, nLite (integracja sterowników), Clonezilla (obrazowanie).
• Wątki retro‑ThinkPad (np. T23/T42/T60) – listy działających sterowników i znanych „pułapek”.

Krótkie podsumowanie

• Najprościej i najpewniej: przygotuj dysk na innym PC komendą winnt32.exe /syspart, włóż z powrotem do IBM – instalator sam wystartuje bez CD/USB.
• Alternatywnie: pendrive z WinSetupFromUSB; jeśli BIOS nie zna USB – uruchom PLOP z dyskietki i z niego wybierz USB.
• Pamiętaj o IDE/Compatibility dla SATA, sterownikach po instalacji i o izolacji XP od internetu.

Jeśli podasz:

• dokładny model IBM (np. T42, X31, T60),
• informację czy masz FDD i czy BIOS oferuje USB boot,
• czy masz drugi komputer z 32‑bitowym Windows,
  to dobiorę konkretną, krok‑po‑kroku procedurę z parametrami i sterownikami dla Twojej konfiguracji.