Jak przywrócić MBR bez utraty danych? AOMEI, TestDisk, bootrec

Pytanie

W jaki sposób można przywrócić MBR bez utraty danych?

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najbezpieczniej przywrócisz MBR bez utraty danych, uruchamiając środowisko odzyskiwania (WinRE) i wykonując kolejno: bootrec /fixmbr, bootrec /fixboot, bootrec /scanos, bootrec /rebuildbcd. To nadpisuje wyłącznie kod rozruchowy (pierwsze 446 B MBR), nie ruszając tablicy partycji ani plików.
• Upewnij się wcześniej, że dysk jest faktycznie w schemacie MBR (a nie GPT) oraz że poprawna partycja jest oznaczona jako aktywna.
• Alternatywnie skorzystaj z nośnika ratunkowego narzędzia typu „Rebuild MBR” (AOMEI, MiniTool, EaseUS) lub – w linuksie – z TestDisk, ms-sys czy ponownej instalacji GRUB.

Kluczowe punkty

• MBR = 512 B: 446 B kod, 64 B tablica partycji, 2 B sygnatura 0x55AA; naprawiamy kod, nie dane.
• Przed działaniem, jeśli to możliwe, wykonaj kopię zapasową albo przynajmniej zrzut MBR.
• Jeżeli dysk jest GPT/UEFI, nie używaj /fixmbr; odtwarza się wtedy pliki EFI i BCD (bcdboot), nie MBR.

Szczegółowa analiza problemu

• Teoretyczne podstawy

  • Uszkodzenia MBR zwykle dotyczą kodu startowego (np. po instalacji innego bootloadera, malware, błędzie zasilania). Nadpisanie kodu standardowym loaderem przywraca rozruch bez naruszania partycji i danych.
  • Utrata danych następuje dopiero przy uszkodzeniu/zmianie tablicy partycji lub formatowaniu – tych operacji tu nie wykonujemy.

• Procedura Windows (BIOS/Legacy + MBR)

  1. Uruchom z instalacyjnego USB/DVD Windows → Napraw komputer → Rozwiąż problemy → Opcje zaawansowane → Wiersz polecenia.
  2. W CMD:
     • bootrec /fixmbr
     • bootrec /fixboot
     • bootrec /scanos
     • bootrec /rebuildbcd
  3. Jeśli „Access is denied” przy /fixboot:
     • diskpart → list disk → select disk 0 → list vol → select volume (mała partycja „System Reserved”, zwykle 100–550 MB) → assign letter=Z → exit
     • bcdboot C:\Windows /s Z: /f BIOS
     • Opcjonalnie: bootsect /nt60 SYS /mbr
  4. Sprawdź aktywność partycji systemowej (tylko MBR/BIOS):
     • diskpart → select disk 0 → list partition → select partition X → active → exit

• Procedura Windows (UEFI + GPT) – gdy dysk NIE jest MBR

  • Sprawdź: diskpart → list disk (gwiazdka w kolumnie GPT = GPT).
  • Zamiast naprawy MBR:
    • Zidentyfikuj ESP (FAT32, ~100–300 MB). Jeśli brak – utwórz/napraw.
    • Przypisz literę: diskpart → select vol ESP → assign letter=Z → exit
    • Odtwórz pliki rozruchowe: bcdboot C:\Windows /s Z: /f UEFI
  • Dla GPT komenda /fixmbr nie ma zastosowania – to nie błąd MBR.

• Linux/dual‑boot (MBR)

  • Jeśli wcześniej był GRUB i chcesz GRUB: uruchom live Linux → sudo grub-install /dev/sda → sudo update-grub.
  • Jeśli chcesz „czysty” MBR Microsoft: narzędzia ms-sys lub obraz MBR z syslinux:
    • sudo dd if=/usr/lib/syslinux/mbr/mbr.bin of=/dev/sda bs=440 count=1 conv=notrunc
    • Następnie upewnij się, że właściwa partycja jest aktywna (fdisk/cfdisk) i posiada poprawny VBR.

• Gdy uszkodzona jest tablica partycji (a nie tylko kod MBR)

  • Użyj TestDisk (Analyse → Quick/Deeper Search) do odtworzenia wpisów partycji i zapisania nowej tablicy. To nadal nie dotyka danych w plikach, ale wymaga ostrożności.

• Kopia/backup i weryfikacja

  • Backup MBR (Linux, przed naprawą):
    • dd if=/dev/sda of=mbr_backup.bin bs=512 count=1
  • Safer: kopiuj tylko kod, bez tablicy (gdy tworzysz „czysty” MBR z innej maszyny):
    • dd if=mbr_code.bin of=/dev/sda bs=440 count=1 conv=notrunc
  • Po naprawie: restart, ewentualnie bcdedit /enum, sfc /scannow /offbootdir=C:\ /offwindir=C:\Windows (jeśli były błędy plików systemowych).

Aktualne informacje i trendy

• Na nowych platformach dominuje GPT + UEFI; Windows 11 wymaga UEFI i zwykle nie używa MBR. Dlatego coraz częściej naprawa sprowadza się do odtworzenia ESP/BCD (bcdboot), a nie /fixmbr.
• Narzędzia firm trzecich udostępniają tryb WinPE z funkcją „Rebuild MBR”, co upraszcza działanie na sprzęcie bez nośnika instalacyjnego.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Różnica MBR vs VBR: /fixmbr nadpisuje kod w LBA0, /fixboot zapisuje sektor rozruchowy na aktywnej partycji (VBR). Często trzeba wykonać obie operacje.
• Aktywna partycja: tylko w trybie BIOS/MBR; w UEFI nie używa się flagi „active”.

Aspekty etyczne i prawne

• Zachowaj prywatność danych (nośnik startowy trzymaj pod kontrolą).
• Korzystaj z legalnych obrazów instalacyjnych i narzędzi; w środowisku firmowym postępuj zgodnie z polityką IT.
• Szyfrowanie (BitLocker/VeraCrypt): naprawa rozruchu może wymagać klucza odzyskiwania; przygotuj go przed zmianami.

Praktyczne wskazówki

• Zawsze najpierw rozpoznaj schemat partycjonowania (diskpart → list disk).
• Nie używaj poleceń „clean”, „convert”, „format” – to spowoduje utratę danych.
• Jeśli dysk ma błędy SMART lub niestabilne sektory, wykonaj kopię sektor‑po‑sektorze (np. ddrescue) przed naprawą MBR.
• Miej pod ręką: instalacyjny nośnik Windows, live Linux, TestDisk, narzędzie producenta dysku do diagnostyki.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Jeżeli po naprawie MBR system nadal nie startuje, problem może leżeć w uszkodzonym VBR, BCD, sterowniku kontrolera, kolejności bootowania lub fizycznym uszkodzeniu dysku.
• Na dyskach dynamicznych lub z macierzami RAID procedura może różnić się szczegółami.

Sugestie dalszych badań

• Procedury odtwarzania ESP/BCD w UEFI, zaawansowane użycie bcdedit.
• Diagnostyka sprzętowa: SMART, testy powierzchni, logi kontrolera.
• Scenariusze multi‑boot (GRUB2 + Windows Boot Manager) i ich przywracanie.

Krótkie podsumowanie

• Przywrócenie MBR bez utraty danych polega na odtworzeniu kodu rozruchowego, nie modyfikacji tablicy partycji. W Windows zrób to przez WinRE: bootrec /fixmbr, /fixboot, /rebuildbcd, a jeśli trzeba – bcdboot i oznaczenie partycji jako aktywnej. Dla GPT/UEFI naprawiasz ESP/BCD zamiast MBR. Zrób backup, działaj ostrożnie, zweryfikuj schemat dysku i stan nośnika.

Chcesz, abym rozpisał dokładne kroki pod Twoją wersję systemu (np. Windows 10/11) i układ dysku (MBR/GPT)? Podaj, proszę, model komputera i informację, czy widzisz gwiazdkę w kolumnie GPT po komendzie „diskpart → list disk”.