Jak sprawdzić czy dysk to HDD czy SSD – Windows, Linux, macOS, narzędzia, modele

Pytanie

Stwierdzenie czy mój dysk to HDD czy SSD

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najszybciej: sprawdź w systemie operacyjnym.
  • Windows: Menedżer zadań → Wydajność → wybierz dysk; pod nazwą zobaczysz „SSD” lub „HDD”.
  • Linux: w terminalu lsblk -d -o NAME,ROTA; ROTA=0 → SSD, ROTA=1 → HDD.
  • macOS: w terminalu diskutil info disk0 | grep "Solid State"; „Yes” → SSD, „No” → HDD.
• Jeśli wynik jest niejednoznaczny (RAID/obudowa USB): sprawdź „Typ nośnika” w narzędziu systemowym lub zidentyfikuj dysk po modelu i specyfikacji producenta.

Kluczowe punkty

• SSD nie ma części ruchomych (cisza, brak wibracji); HDD ma talerze i głowice (szum/wibracje).
• W zewnętrznych kieszeniach USB oraz w macierzach RAID typ bywa raportowany jako „Unspecified/Unknown” — wtedy weryfikuj po modelu.

Szczegółowa analiza problemu

• Windows 10/11
  • Menedżer zadań: Ctrl+Shift+Esc → Wydajność → wybierz „Dysk 0/1…” → opis pod nazwą (SSD/HDD).
  • „Defragmentacja i optymalizacja dysków”: Win+R → dfrgui → kolumna „Typ nośnika” (Dysk twardy / Dysk SSD).
  • Ustawienia: Ustawienia → System → Magazyn → Zaawansowane ustawienia magazynu → Dyski i woluminy → Właściwości → „Typ nośnika” i „Typ magistrali” (np. NVMe/SATA/USB).
  • PowerShell (precyzyjne, także dla NVMe/SATA/USB/RAID):
    • Get-PhysicalDisk | ft FriendlyName, MediaType, BusType, Size -Auto
      MediaType: SSD/HDD/Unspecified; BusType: NVMe/SATA/USB/RAID itp.
    • Gdy MediaType=Unspecified (np. RAID, część adapterów USB):
      Get-PhysicalDisk | Select FriendlyName, Model, SerialNumber, FirmwareVersion i sprawdź model u producenta.
    • (Opcjonalnie, starsze systemy) CMD: wmic diskdrive get Model,SerialNumber,InterfaceType – „SSD” bywa wprost w nazwie modelu; „RPM 5400/7200” wskazuje HDD. Uwaga: WMIC jest przestarzały, ale często działa.
• Linux
  • lsblk -d -o NAME,MODEL,ROTA,TRAN
    • ROTA=0 → SSD; ROTA=1 → HDD; TRAN pokaże interfejs (sata/nvme/usb).
  • /sys: cat /sys/block/sdX/queue/rotational → 0 (SSD) / 1 (HDD). Dla NVMe: cat /sys/block/nvme0n1/queue/rotational (powinno być 0).
  • SMART: sudo smartctl -i /dev/sdX → „Rotation Rate: xxxx rpm” (HDD) lub „Non-rotating/Solid State Device” (SSD). Dla NVMe: sudo smartctl -i /dev/nvme0n1 lub nvme list.
• macOS
  • Terminal: diskutil info disk0 | grep "Solid State" → „Yes/No”.
    (Zastąp disk0 właściwym identyfikatorem, jeśli system startuje z innego dysku).
  • Informacje o systemie: Ten Mac → Raport systemowy → „NVMExpress” (NVMe) lub „SATA/SATA Express” → Medium Type/Solid State.
  • Narzędzie dyskowe: wybierz urządzenie fizyczne → szczegóły urządzenia (bywa mniej jednoznaczne niż Raport systemowy/Terminal).
• Kiedy wynik jest mylący
  • Obudowy/kieszenie USB: wiele mostków USB nie przekazuje „MediaType”, więc system pokaże „Unspecified”. Wtedy patrz na model (np. „ST…/WD… 5400/7200 rpm” → HDD; „SSD”, „NVMe”, „M.2”, „Solid State” w nazwie → SSD) lub odczytaj SMART przez smartctl -d sat -i /dev/sdX.
  • Kontrolery RAID: Windows/Linux zobaczą wolumen logiczny; odczytaj typ w narzędziu producenta RAID/UEFI lub sprawdź fizyczne dyski po modelach.
  • Dyski hybrydowe (SSHD): system zwykle rozpozna jako HDD; potwierdź po modelu/specyfikacji.
  • macOS Fusion Drive: logiczne połączenie SSD+HDD; Raport systemowy to pokaże, ale typ „woluminu” nie jest czysto SSD ani HDD.

Aktualne informacje i trendy

• W nowych laptopach niemal wyłącznie stosuje się SSD M.2 NVMe; 2,5" HDD znikają z konfiguracji mobilnych.
• Windows 11 i nowsze buildy Windows 10 poprawnie raportują „Typ nośnika” oraz „Typ magistrali” (NVMe/SATA/USB) w Ustawieniach i PowerShell.
• W macOS na platformach Apple Silicon dysk systemowy to zawsze NVMe SSD lutowany lub modułowy, identyfikowany jako „Solid State”.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• ROTA (rotational) w Linux to bezpośredni atrybut kolejki I/O jądra: 1 = urządzenie rotacyjne (HDD), 0 = nierotacyjne (SSD/NVMe/eMMC).
• TRIM: obecność aktywnego TRIM (Windows „Optymalizuj” → „TRIM”, Linux fstrim -v, macOS – włączony domyślnie dla Apple SSD) silnie koreluje z SSD, ale nie jest absolutnym wskaźnikiem typu sprzętu.

Aspekty etyczne i prawne

• Przed utylizacją/wymianą dysku: zastosuj procedury bezpiecznego kasowania danych (dla SSD: „sanitize/secure erase” producenta lub komenda NVMe Format/Secure Erase; dla HDD: nadpisywanie lub demagnetyzacja).
• W środowiskach korporacyjnych stosuj wytyczne NIST SP 800-88 (Clear/Purge/Destroy) adekwatnie do wrażliwości danych.

Praktyczne wskazówki

• Najpierw metoda „bez instalowania czegokolwiek” w Twoim OS; jeśli nie działa, użyj PowerShell/Terminal.
• Dla dysku w kieszeni USB: odczytaj model przez smartctl -i lub sprawdź etykietę/model fizycznie.
• Do dodatkowej diagnozy (temperatury/stan SMART):
  • Windows: CrystalDiskInfo.
  • Linux: smartctl (smartmontools).
  • macOS: smartctl przez Homebrew lub narzędzia producenta.
• Jeśli podasz system operacyjny i czy dysk jest wewnętrzny/zewnętrzny, przygotuję komendę „kopiuj-wklej” dokładnie dla Twojej konfiguracji.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• „Zarządzanie dyskami” w Windows nie pokazuje wprost HDD/SSD — nie myl z „Optymalizuj dyski” lub „Dyski i woluminy” w Ustawieniach.
• W środowiskach wirtualnych (VM) raportowany typ może odnosić się do dysku wirtualnego, nie fizycznego.

Sugestie dalszych badań

• Sprawdź parametry nośnika: interfejs (NVMe vs SATA), liczba cykli TBW/stan zużycia (SSD), prędkość obrotowa RPM (HDD), kondycję SMART.
• Porównaj wydajność: Windows – CrystalDiskMark; Linux – fio, gnome-disks (benchmark).
• Jeśli planujesz modernizację, rozważ przejście na NVMe (jeśli płyta główna obsługuje M.2/PCIe).

Krótkie podsumowanie

• Najpewniejsze i najszybsze:
  • Windows: Menedżer zadań lub Get-PhysicalDisk.
  • Linux: lsblk -d -o NAME,ROTA lub smartctl -i.
  • macOS: diskutil info ... | grep "Solid State" lub Raport systemowy.
• Gdy system nie potrafi rozpoznać: sprawdź model nośnika i specyfikację producenta.

Daj znać, z jakiego systemu korzystasz i czy dysk jest wewnętrzny czy w obudowie USB — podam dokładne kroki i komendy dla Twojego przypadku.