Jak sprawdzić pamięć RAM: DDR3, DDR4, DDR5, CPU-Z, PowerShell, dmidecode, SPD, Windows, Linux, Mac

Pytanie

Jak sprawdzić jaką mam pamięć RAM

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najszybciej:
  • Windows: Ctrl+Shift+Esc → Wydajność → Pamięć (zobaczysz typ, pojemność, aktualną szybkość, liczbę zajętych slotów).
  • macOS: Menu Apple → Ten Mac → Więcej informacji → Raport systemowy → Pamięć.
  • Linux: w terminalu free -h (pojemność) oraz sudo dmidecode -t memory (typ, szybkość, producent, numery części).
• Najdokładniej:
  • Windows: PowerShell (odczyt z WMI): Get-CimInstance Win32_PhysicalMemory | Select Manufacturer, PartNumber, Speed, Capacity, BankLabel.
  • Programy: CPU‑Z/HWiNFO (zakładka SPD – pełne dane modułu).
  • Linux: sudo lshw -C memory, opcjonalnie i2c-tools + decode-dimms (odczyt SPD).
• Jeśli komputer jest wyłączony: bezpiecznie wyjąć moduł i odczytać etykietę (producent, part number, DDRx, MT/s, timingi).

Szczegółowa analiza problemu

• Jakie informacje chcesz poznać

  • Typ: DDR3/DDR4/DDR5 lub LPDDR (lutowana).
  • Form factor: DIMM (PC), SO‑DIMM (laptop), coraz częściej CAMM2 (niektóre laptopy).
  • Pojemność: całkowita i na moduł.
  • Szybkość: efektywna w MT/s (np. 3200, 5600), oraz aktualna szybkość pracy.
  • Timingi: np. CL‑tRCD‑tRP‑tRAS (CL16‑18‑18‑38).
  • Napięcie: typowo 1.20 V (DDR4), 1.10 V (DDR5).
  • ECC/bufor: UDIMM (zwykła), SODIMM (laptop), RDIMM/LRDIMM (serwery).
  • Rangi i organizacja: 1Rx8, 2Rx8 (istotne dla zgodności/wydajności).
  • Part Number (P/N): klucz do identyfikacji dokładnego modułu.

• Windows – metody praktyczne

  • Task Manager: szybki podgląd (pojemność, typ, aktualna „Szybkość”, zajęte sloty).
  • Informacje o systemie: Win+R → msinfo32 (sumaryczna pojemność).
  • PowerShell (zalecane, nowocześniejsze niż WMIC):
    • Bieżące moduły:
      Get-CimInstance Win32_PhysicalMemory | Select Manufacturer, PartNumber, Speed, Capacity, BankLabel, ConfiguredClockSpeed, SMBIOSMemoryType
    • Całkowita pamięć:
      Get-CimInstance Win32_ComputerSystem | Select TotalPhysicalMemory
    • Uwaga: „Speed/ConfiguredClockSpeed” to wartości raportowane przez firmware; dla pełnego SPD (profile JEDEC/XMP/EXPO) użyj CPU‑Z/HWiNFO.
  • CPU‑Z:
    • Memory: bieżąca „DRAM Frequency” (DDR = podwójna data rate → efektywne MT/s ≈ 2 × DRAM Frequency).
    • SPD: producent, P/N, tabele timingów JEDEC i XMP/EXPO, ewentualnie napięcia.

• macOS

  • Ten Mac → Raport systemowy → Pamięć: typ, prędkość, obsadzenie gniazd, status (w starszych Macach).
  • Terminal:
    • system_profiler SPMemoryDataType
    • sysctl hw.memsize (pojemność całkowita).
  • Uwaga: w Macach z układami Apple Silicon pamięć bywa zintegrowana (Unified Memory) i nie jest wymienialna; raport pokazuje głównie pojemność/konfigurację.

• Linux

  • Pojemność/zużycie: free -h, cat /proc/meminfo.
  • Szczegóły o modułach: sudo dmidecode -t memory oraz sudo lshw -C memory.
  • Odczyt SPD (gdy wspierany przez BIOS/EC):
    • Zainstaluj i2c-tools, załaduj sterowniki EEPROM zgodnie z dystrybucją, użyj decode-dimms (pokaże JEDEC/XMP/EXPO, producenta, P/N).
  • Uwaga: w niektórych laptopach dostęp do SPD bywa ograniczony – to normalne.

• BIOS/UEFI

  • Sekcje „Memory/DRAM/SPD”: widoczne bieżące taktowanie, timingi, czasem dane SPD.
  • Jeśli moduły „trzymają” prędkość bazową (np. 4800 MT/s dla DDR5), a mają profil szybszy, włącz XMP (Intel) lub EXPO (AMD). Zapisz i przetestuj stabilność.

• Inspekcja fizyczna (zachowaj ESD)

  • Odłącz zasilanie, rozładuj ładunki elektrostatyczne.
  • Etykiety przykładowo: „8GB 1Rx8 PC4‑25600 (DDR4‑3200) CL16”.
  • Kluczowe różnice:
    • DDR4 vs DDR5: inny klucz w złączu, niekompatybilne.
    • UDIMM/SODIMM/RDIMM: nie mieszaj typów; płyty desktopowe zwykle wymagają UDIMM.

Aktualne informacje i trendy

• DDR5 jest standardem w nowych platformach desktop (Intel Core 12. gen i nowsze, AMD AM5); typowe JEDEC 4800–5600 MT/s, a profile XMP/EXPO często 6000+ MT/s.
• Laptopy coraz częściej mają LPDDR5/LPDDR5X (lutowane – brak możliwości wymiany).
• Pojawia się format CAMM2 jako alternatywa dla SO‑DIMM w wybranych notebookach.
• Po aktualizacji BIOS/UEFI często poprawia się kompatybilność i stabilność pamięci.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Różnica „DRAM Frequency” vs MT/s:
  • DDR = Double Data Rate → MT/s ≈ 2 × częstotliwość raportowana w narzędziach (np. 1600 MHz ≈ DDR4‑3200).
• ECC:
  • Szerokość „Total Width: 72 bit” zwykle oznacza ECC (serwery/stacje robocze).
• Rangi (1Rx8, 2Rx8):
  • Wpływają na obciążenie kontrolera i czasem na maksymalne stabilne taktowanie.

Aspekty etyczne i prawne

• Otwarcie obudowy laptopa może naruszyć warunki gwarancji – sprawdź dokumentację producenta.
• Zawsze stosuj środki ESD; nie pracuj na włączonym sprzęcie.
• Nie mieszaj pamięci serwerowych (RDIMM/LRDIMM) z konsumenckimi (UDIMM/SODIMM).

Praktyczne wskazówki

• Do rozbudowy:
  • Zawsze dobieraj ten sam typ (DDR4/DDR5), form factor (DIMM/SO‑DIMM), pojemność i możliwie identyczny P/N.
  • Sprawdź instrukcję płyty głównej: maks. pojemność na slot, lista QVL, preferowane sloty (A2/B2).
  • Po montażu włącz profil XMP/EXPO i przetestuj:
    • MemTest86 (bootowalny) lub narzędzia systemowe; brak błędów przez kilka pełnych przejść.
• Diagnostyka:
  • Jeśli system raportuje niższą szybkość niż na etykiecie, sprawdź czy XMP/EXPO jest włączone.
  • Testuj moduły pojedynczo, gdy występują losowe restarty/BSOD.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• „WMIC” w Windows jest przestarzałe; preferuj PowerShell/CIM (jak wyżej).
• W niektórych BIOS/UEFI laptopy ukrywają dane SPD – to ograniczenie platformy, nie błąd.
• W maszynach wirtualnych zobaczysz pamięć „gościa”, a nie fizyczne moduły.

Sugestie dalszych badań

• Podaj: system operacyjny, model płyty/laptopa i cel (rozbudowa/diagnostyka), a przygotuję precyzyjną listę kroków oraz dobiorę moduły.
• Po odczycie Part Number prześlę interpretację (timingi, rank, kompatybilność, sugerowane ustawienia BIOS).

Krótkie podsumowanie

• Windows: Task Manager → Pamięć; dla szczegółów PowerShell Get-CimInstance Win32_PhysicalMemory … lub CPU‑Z (SPD).
• macOS: Ten Mac → Raport systemowy → Pamięć; w terminalu system_profiler SPMemoryDataType.
• Linux: free -h, sudo dmidecode -t memory, sudo lshw -C memory; opcjonalnie decode-dimms.
• Do rozbudowy kluczowe są: typ DDR, form factor, P/N, MT/s, timingi i zgodność z płytą/CPU. Jeśli chcesz, pomogę zweryfikować Twoje wyniki i dobrać właściwą kość.