Johannus Opus 220 – brak głosów OCTAAF, MIXTUUR, TROMPET, KLAROEN, Gamba, Roerfluit

Pytanie

JOHANNUS OPUS 220 nie działają wszystkie głosy Pedały: (OCTAAF, MIXTUUR, TROMPET, KLAROEN)

MAN. I (GAMBA, OPEN FLUIT, OCTAAF, SUPERQUINT, OCTAAF, MIXTUUR,TROMPET,
KLAROEN)

MAN. II (ROERFLUIT, OCTAAF, QUINTFLUIT, FLUIT, SESQUIALTER, DULCIAAN)

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najbardziej prawdopodobna przyczyna: awaria jednej (lub dwóch) wspólnych „kart głosowych”/szyny miksującej albo brak jednego z napięć zasilających tej grupy na Opus 220. Objawy (te same, konkretne głosy milczą w Pedale, Man. I i Man. II) wskazują na usterkę elementu wspólnego, a nie pojedynczych przełączników czy klawiatur.
• Kluczowe punkty:
  • Sprawdź zasilania ±12…±15 V oraz +5 V na odpowiednich kartach (voice boards) i sumatorach.
  • Sprawdź i oczyść złącza kart oraz wiązki zasilające z PSU – to typowa, udokumentowana bolączka starszych Johannusów.
  • Jeśli zasilania są poprawne: prawdopodobne uszkodzenie wzmacniacza operacyjnego sumującego „szynę” danej grupy lub układów kluczowania (CD4066/4051, ULN2803 itp.) sterujących tą grupą rejestrów.

Szczegółowa analiza problemu

• Rozwinięcie głównych aspektów:

  1. Charakter usterki
     • Lista niedziałających rejestrów obejmuje szerokie spektrum barw (principalowe/Octaaf, alikwoty/Mixtuur, języczkowe/Trompet–Klaroen, flauty, gamba) i powtarza się w trzech sekcjach (Pedał, Man. I, Man. II). To rzadko bywa zbiegiem wielu drobnych usterek. Najczęściej oznacza:
       • brak zasilania (np. jednej gałęzi ±15 V) wspólnego dla „karty barw” i/lub sumatora,
       • przerwę/zaśniedziałe złącze na koszu kart (rack),
       • uszkodzenie konkretnej „szyny brzmieniowej” (bus A/B/C), której wyjście zasila wszystkie sekcje,
       • mniej typowo: brak jednej linii sterującej w skanerze rejestrów (jeśli wszystkie wyliczone głosy były przypisane do tego samego kanału sterowania).
  2. Architektura Opus 220 (uogólnienie serii)
     • Generator(y) tonów i dzielniki tworzą materiał dźwiękowy, który przechodzi przez karty formantów/filtracji i kluczowania dla poszczególnych barw. Następnie grupy barw trafiają na sumatory (często oparte o TL072/TL074) i dalej do końcówek mocy.
     • Zasilania zwykle: +5 V (logika/sterowanie), ±12…±15 V (tory audio), czasem +12/+24 V dla cewek/przekaźników sterujących.
  3. Tłumaczenie objawów na bloki:
     • „Te same nazwy rejestrów milczą we wszystkich działach” → element wspólny: karta danej grupy barw (voice board) lub jej linia sterująca/kluczowanie albo sumator tej grupy.
     • „Inne rejestry grają” → zasilacz nie jest całkowicie martwy; raczej brakuje jednej szyny lub padł pojedynczy wzmacniacz/klucz/połączenie.

• Teoretyczne podstawy:

  • Jeżeli znika tylko to, co przechodzi przez dany sumator/op-amp, na jego wyjściu nie ma sygnału mimo obecności sygnału przed sumatorem. Gdy brakuje jednej gałęzi zasilania (np. -15 V), op-amp wchodzi w saturację i tor „milczy” lub zniekształca.
  • W systemach skanowania rejestrów brak jednego kanału sterowania (awaria drivera, przerwa w tasiemce) wygasi wszystkie stopki przypisane do tej linii.

• Praktyczne zastosowania (diagnoza krok po kroku):

  1. Kontrola podstawowa (bez narzędzi):
     • Włącz „Hand Registration”/HR (jeśli model to posiada) i wyłącz wszystkie komba/pistony – testuj pojedynczo wymienione, „martwe” rejestry. Sprawdź, czy ich diody/flag switch reagują.
     • Przełącz wyjście na słuchawki/Line Out, jeśli jest – jeśli martwe są i wewnętrzne głośniki, i wyjście liniowe, usterka jest przed końcówkami mocy.
  2. Zasilanie:
     • Multimetr: sprawdź na złączach kart voice/sumatorów obecność +5 V i ±12/±15 V. Odchyłki >10% lub brak jednej gałęzi = pewna przyczyna milczenia grup.
     • Oceń tętnienia (AC) na szynach DC – wyschnięte elektrolity w PSU/lokalnych stabilizacjach są częste po latach.
  3. Złącza i wiązki:
     • Odłącz od sieci. Wyjmij po kolei karty z racka, przeczyść styki krawędziowe (Kontakt 60 → krótkie użycie, potem Kontakt WL/IPA i Kontakt 61/vaseline tech.), dociśnij w gniazdach. Sprawdź tasiemki z PSU – to znany, często opisywany problem starszych Johannusów.
  4. Lokalizacja „martwego busu”:
     • Słuchawką serwisową/oscyloskopem „posłuchaj”:
       • punkt po filtrze konkretnego martwego rejestru (na karcie barwy),
       • wejście sumatora danej grupy,
       • wyjście sumatora do miksu.
     • Jeżeli sygnał jest „na karcie” ale znika na wyjściu sumatora – uszkodzony op-amp/rezystor w sumatorze lub brak zasilania op-ampa.
     • Jeśli sygnału brak już na karcie – sprawdź kluczowanie (CD4066/4051/analog switch), tranzystory kluczy i obecność sygnału sterującego z logiki rejestrów.
  5. Skaner/sterowanie rejestrami:
     • Sprawdź, czy na pinach sterujących „martwych” stopków pojawia się stan aktywny (zwykle +5/+12 V) przy włączaniu stopu. Jeśli nie – szukaj przerwy w taśmie, uszkodzenia drivera (np. ULN2803) lub dekodera.
  6. Elementy typowo zawodzące:
     • Elektrolity (lokalne filtracje na kartach), stabilizatory 78xx/79xx/78L05, op-ampy TL07x, analogowe klucze 40xx, zimne luty przy większych elementach i złączach.

Aktualne informacje i trendy

• W praktyce serwisowej tych modeli najczęściej zawodzi:
  • zaśniedziałe złącza i wiązki zasilające karty,
  • wyschnięte kondensatory w PSU i na kartach,
  • lokalne stabilizatory +5 V na płytach,
  • przekaźniki/klucze sygnałowe w torach rejestrów.
• Dokumentacja (schematy Opus 220) jest dostępna w oficjalnych materiałach serwisowych Johannus – bardzo ułatwia identyfikację szyn i punktów pomiarowych.
• Trend naprawczy: prewencyjny „recap” PSU i krytycznych kart audio, a także serwis złączy (czyszczenie/ponowne lutowanie gniazd racka).

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Matryca decyzyjna (skrót):
  • Brak ±15 V na „martwej” karcie → napraw PSU/okablowanie/lokalne stabilizatory.
  • ±15 V są, sygnał pojawia się na filtrze rejestru, znika na wyjściu mieszacza → uszkodzony op-amp/rezystory sumujące, ewentualnie przerwa w ścieżce do miksu.
  • Brak sterowania na kluczu rejestru → problem w skanerze/tablicy rejestrów/driverze linii.
• Szybki test porównawczy: włącz „działający” stop o podobnym typie i „martwy” stop – porównaj oscyloskopem poziom na wejściu tego samego sumatora. Różnica = kierunek poszukiwań.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo:
  • Praca przy otwartej konsoli tylko po odłączeniu od sieci. W środku występuje napięcie sieciowe oraz wysokie poziomy akustyczne w końcówkach mocy.
  • Po naprawie wykonaj testy bezpieczeństwa (uziemienie, rezystancja izolacji) zgodnie z lokalnymi normami.
• Zgodność:
  • Stosuj elementy zamienne o równoważnych parametrach napięciowo‑temperaturowych oraz niskoszumowych (audio).

Praktyczne wskazówki

• Kolejność działań (rekomendowana):
  1. Wizualna inspekcja i „reseating” wszystkich kart + czyszczenie złącz.
  2. Pomiary: PSU (pod obciążeniem), a potem zasilania na „podejrzanych” kartach.
  3. Sonda audio/oscyloskop: śledzenie sygnału „martwego” rejestru przez filtr → klucz → sumator → miks.
  4. Wymiana najbardziej podejrzanych elementów eksploatacyjnych (elektrolity na danej karcie, niestabilny op-amp).
• Narzędzia: multimetr true-RMS, oscyloskop ≥20 MHz, sonda audio 1–10 nF, spray kontaktowy (60/WL/61), stacja lutownicza, ewentualnie kamera termiczna do wykrycia przegrzewających się stabilizatorów/IC.
• Potencjalne wyzwania:
  • Brak oznaczeń na starszych kartach – pomocne są zdjęcia wysokiej rozdzielczości i porównanie z serwisówką.
  • Intermitencje cieplne – użyj „freeze spray”/hot‑air do prowokowania usterki i lokalizacji elementu.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Bez schematu niekiedy trudno rozpoznać, które rejestry współdzielą tę samą szynę/karte – jednak rozkład objawów silnie sugeruje pojedynczy tor wspólny.
• Rzadkie, ale możliwe: pęknięta masa wspólna dla grupy kart (objawy podobne do braku zasilania ujemnego – pomierz ciągłość GND).

Sugestie dalszych badań

• Zdjęcia wnętrza (rack kart, zbliżenia na opisy PCB i złącza) – pozwolą wskazać konkretne piny pomiarowe i podejrzaną kartę.
• Log z pomiarów: wartości +5 V, +15 V, −15 V (lub ±12 V) na „martwej” karcie i na karcie, której rejestry działają – porównanie wskaże różnice.
• Jeżeli dostępna: lista płytek/indeks części (Bill of Materials) – ułatwi dobranie zamienników.

Krótkie podsumowanie

• Jednoczesny brak tych samych typów rejestrów w Pedale i obu manuałach Opus 220 niemal na pewno wynika z usterki wspólnej: brak jednej gałęzi zasilania, przerwa/utlenione złącze w racku, uszkodzenie sumatora „szyny barw” lub kluczy sterujących tą grupą. Zacznij od czyszczenia i dociśnięcia złącz, weryfikacji +5 V oraz ±12…±15 V, następnie prześledź sygnał „martwego” stopu do sumatora. W razie potrzeby pomogę wskazać punkty pomiarowe po zdjęciach.

Proszę dać znać:

• Czy diody/flag-switch rejestrów świecą przy włączeniu „martwych” stopów?
• Czy problem dotyczy również odsłuchu słuchawkowego/Line Out?
• Jakie są zmierzone napięcia na głównej płycie zasilacza i na „podejrzanej” karcie (dokładne wartości)?