Ekspres Krups EA 89** - Czujnik NTC i temperatura kawy

Pytanie

Ekspres EA 89** czujnik ntc przy temperaturze 25 stopni Celsjusza posiada oporność 100kohm a podłączony do układu 10kohm ile będzie miał oporności wpięty do układu przy temperaturze kociołka 82 stopnie ponieważ mój ma 3kohm mierzone wpięte w układ a kawa jest za goraca co się stanie jeśli polacze ze sobą 2 takie czujniki jak wpłynie to na temperaturę

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Dla NTC 100 kΩ (przy 25°C) typ B≈3950…4250 K, przy 82°C rezystancja samego czujnika powinna wynosić w przybliżeniu 10–12 kΩ.
• Jeśli na płytce jest do niego dołączony rezystor 10 kΩ (klasyczny dzielnik), to rezystancja „widziana” miernikiem na wpiętym czujniku (paralelnie z 10 kΩ) powinna wynosić ok. 5,0–5,4 kΩ przy 82°C.
• Odczyt ~3 kΩ „w układzie” oznacza, że:
  • albo rzeczywista temperatura sensora jest znacznie wyższa (ok. 110–120°C),
  • albo w układzie istnieje dodatkowa ścieżka równoległa (inne elementy na wejściu ADC),
  • albo pomiar wykonano w sposób, który zafałszowuje wynik (miernik wpięty do pracującej płytki lub przez inne gałęzie).
• Połączenie dwóch identycznych NTC:
  • równolegle: rezystancja spadnie do połowy → sterownik „zobaczy” wyższą temperaturę → będzie grzał krócej → kawa chłodniejsza lub błąd czujnika,
  • szeregowo: rezystancja się podwoi → sterownik „zobaczy” niższą temperaturę → będzie grzał dłużej → ryzyko przegrzewania.

Szczegółowa analiza problemu

• Model: NTC 100 kΩ przy 25°C, współczynnik B (beta) typowo 3950–4250 K.
• Zależność (model beta):
  R(T) = R25 · exp[B · (1/T − 1/T25)], gdzie T i T25 w kelwinach (T25=298,15 K).
• Obliczenia dla 82°C (355,15 K):
  • B=3950 K: RNTC(82°C) ≈ 100 kΩ · exp[3950·(1/355,15 − 1/298,15)] ≈ 11,9 kΩ.
  • B=4100 K: ≈ 11,0 kΩ.
  • B=4250 K: ≈ 10,1 kΩ.
• Jeśli NTC pracuje w dzielniku z rezystorem stałym 10 kΩ i mierzysz rezystancję „na wpiętym czujniku” (czyli czujnik równolegle z tym 10 kΩ), to:
  • Req(82°C) = (RNTC · 10 kΩ) / (RNTC + 10 kΩ) ≈ 5,0–5,4 kΩ.
• Co oznacza pomiar 3 kΩ „w układzie”?
  • Odwracając wzór na równoległe: RNTC ≈ (Req · 10) / (10 − Req) (kΩ).
  • Dla Req=3 kΩ: RNTC ≈ (3·10)/(10−3) ≈ 4,3 kΩ.
  • RNTC ~4,3 kΩ dla NTC 100 kΩ odpowiada orientacyjnie 109–118°C (zależnie od B). To tłumaczy zbyt gorącą kawę, ale równie dobrze może oznaczać błąd metodyki pomiaru lub dodatkowe ścieżki równoległe na płycie.
• Dlaczego wynik mógł Ci „wyjść” 3 kΩ:
  • miernik wpinany do układu widzi nie tylko NTC i 10 kΩ, ale też rezystory ochronne, filtry RC, wejście ADC, czasem oporniki „pull‑down/pull‑up” – efektywnie dokłada się trzeci (i kolejne) elementy równoległe,
  • pomiar przy włączonym zasilaniu lub naładowanych kondensatorach zakłóca odczyt,
  • NTC jest osadzony w punkcie cieplejszym niż „temperatura kociołka” mierzona innym sposobem (gradienty w termobloku są duże).

Aktualne informacje i trendy

• W automatach klasy EA89xx producenci powszechnie stosują NTC 100 kΩ z B≈3950–4250 K i dzielnik z rezystorem ok. 10 kΩ – daje to dobrą rozdzielczość w zakresie 80–110°C.
• Coraz częściej oprogramowanie ma detekcję „out of range” (za mała/duża rezystancja) – eksperymenty typu łączenie NTC zwykle kończą się błędem serwisowym.
• Trend serwisowy: wymiana NTC na oryginał/odpowiednik o dopasowanym B, sprawdzenie pasty termoprzewodzącej/kondukcji do termobloku.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Przykładowa tabela (B=3950 K):
  • 60°C: ~24,7 kΩ; 80°C: ~12,7 kΩ; 90°C: ~9,4 kΩ; 100°C: ~7,0 kΩ; 110°C: ~5,3 kΩ; 120°C: ~3,2 kΩ.
• Dla równoległego 10 kΩ:
  • przy 82°C (RNTC≈10–12 kΩ) → Req≈5,0–5,4 kΩ,
  • przy 110°C (RNTC≈5,3 kΩ) → Req≈3,4 kΩ,
  • przy 120°C (RNTC≈3,2 kΩ) → Req≈2,5 kΩ.
• Wniosek: odczyt 3 kΩ wpiętego czujnika oznacza skutecznie „widzianą” temperaturę powyżej 100°C albo dodatkowe upływy/zwarcia równoległe.

Aspekty etyczne i prawne

• Modyfikacje układu zabezpieczeń temperatury (łączenie czujników) mogą naruszać wymagania bezpieczeństwa i warunki gwarancji, a także stwarzać ryzyko poparzenia parą/wrzątkiem.
• Naprawy wykonuj przy odłączonym zasilaniu i po wychłodzeniu termobloku; zachowaj zgodność z normami serwisowymi producenta.

Praktyczne wskazówki

• Jak poprawnie zdiagnozować:
  1. Odłącz NTC od płytki i mierz go poza układem.
  2. Zrób „łaźnię wodną” i porównaj z tabelą: 25°C (~100 kΩ), 60°C (~25 kΩ), 82°C (~10–12 kΩ), 100°C (~7 kΩ).
  3. Zmierz realną wartość rezystora „10 kΩ” na płycie – czy nie ma odchyłki, pęknięcia lutów lub równoległych upływów.
  4. Obejrzyj ścieżki do ADC (czy nie ma rezystorów dzielnika dodatkowych, filtrów).
  5. Sprawdź sterowanie grzałką (triak/przekaźnik) oraz termostat/bezpiecznik termiczny – czy nie „klei” i czy odcina przy progu.
  6. Upewnij się, że czujnik ma dobry kontakt termiczny z blokiem (pasta/izolacja) – zły montaż wypacza wskazania.
• Naprawa:
  • Wymień NTC na odpowiednik 100 kΩ @25°C z dobranym B (najlepiej oryginał do EA89xx).
  • Nie łącz dwóch NTC ani szeregowo, ani równolegle – rozjedziesz kalibrację i możesz wywołać błędy lub przegrzewanie.
• Walidacja po naprawie:
  • Podstaw w miejsce NTC rezystory wzorcowe (np. 5,1 kΩ ≈ ok. 100–110°C, 10 kΩ ≈ ok. 80–90°C) i sprawdź, czy sterownik odpowiednio reaguje (start/stop grzania).

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Różni producenci NTC 100 kΩ mają różne B (3950, 4050, 4100, 4250 K) i tolerancję 1–5% – rozbieżności kilku–kilkunastu procent są normalne.
• „Temperatura kociołka 82°C” może dotyczyć innego punktu niż miejsce NTC – w termobloku istnieją duże gradienty.
• Pomiar omomierzem „w układzie” bywa mylący z powodu innych gałęzi równoległych i naładowanych kondensatorów.

Sugestie dalszych badań

• Jeśli chcesz precyzji: wyznacz własny parametr B z dwóch punktów (np. 25°C i 90°C) dla nowego czujnika i zweryfikuj mapowanie w sterowniku.
• Przy braku dostępu do oryginału: dobieraj zamiennik po R25 i B oraz sprawdź mechanikę mocowania i izolację elektryczną.
• Rozważ profilowanie temperatury w filiżance (docelowo ~60–70°C) vs. temperatura bloku – pomoże ocenić, czy „za gorąca kawa” wynika z regulacji czy hydrauliki.

Krótkie podsumowanie

• Oczekiwane „w układzie” (NTC || 10 kΩ) przy 82°C: ok. 5,0–5,4 kΩ. Twój pomiar 3 kΩ wskazuje na temperaturę sensora >100°C lub błąd/metodę pomiaru/ścieżkę równoległą.
• Nie łącz dwóch NTC – równolegle „ochłodzisz” kawę (sterownik uzna, że jest za gorąco), szeregowo przegrzejesz i ryzykujesz uszkodzenia.
• Najlepsze rozwiązanie: pomiar NTC poza układem, weryfikacja dzielnika, ewentualna wymiana czujnika na oryginał oraz kontrola elementów sterowania grzałką.

Pytanie

Gdzie znajdę ten czujnik i jak go wymienić

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

‐ Czujnik NTC (100 kΩ/25 °C) w ekspresach Krups serii EA89xx jest zamocowany na aluminiowym termobloku, zwykle od boku lub od góry, przykręcony jedną śrubą Torx albo wklejony w tulejkę.
‐ Aby go wymienić, odłącz urządzenie od sieci, zdemontuj panele boczne/tylne (Torx T15–T20), odłącz konektor czujnika od płyty głównej, odkręć lub odlutuj stary element, oczyść powierzchnię, nanieś świeżą pastę termoprzewodzącą, zamontuj nowy czujnik (np. Krups MS-8030000787, NTC 100 kΩ), podłącz przewody i złóż obudowę.

Kluczowe punkty
• Lokalizacja: termoblok/grzałka.
• Typ czujnika: NTC 100 kΩ, β≈3950 K.
• Narzędzia: Torx, multimetr, pasta termo-, ewent. lutownica.
• Bezpieczeństwo: 230 V, wysoka temperatura, utrata gwarancji.

Szczegółowa analiza problemu

1. Funkcja elementu
   Czujnik NTC współpracuje z rezystorem odniesienia (≈10 kΩ) w dzielniku napięcia, a mikrokontroler przelicza wynik na temperaturę wody. Uszkodzenie (np. 3 kΩ przy 25 °C zamiast 100 kΩ) powoduje odczyt zbyt wysokiej temperatury – kawa wychodzi wrząca lub ekspres sygnalizuje błąd.

2. Topologia montażu
   • W nowszych EA89xx termistor jest przykręcony do korpusu termobloku przez cienką ceramiczną płytkę.
   • W starszych rewizjach wkręcony jest w gwint M4 w tulei mosiężnej.
   • Przewody (biały/czerwony lub niebieski) biegną do 2-pinowego gniazda na PCB (oznaczenie zwykle “NTC_B” lub “T-SENSOR”).

3. Parametry zamienne
   Typowy zamiennik: Vishay NTCLE100E3103JB0, TDK B57164K0103J000 lub oryginał Krups MS-8030000787. Krytyczne: 100 kΩ ± 5 % przy 25 °C i β ≈ 3950 K (25/85 °C). Upewnij się, że zakres temperatury ≥ 125 °C i izolacja przewodów ≥ 200 °C (oplot z włókna szklanego lub silikon PTFE).

4. Procedura wymiany (kroki szczegółowe)

   1. Odłącz ekspres, odstaw na 30 min.
   2. Wyjmij pojemnik na wodę, fusy, tacę.
   3. Odkręć śruby Torx (tył, dół, czasem pod zaślepkami) i ostrożnie rozdziel plastiki.
   4. Znajdź termoblok (aluminium + grzałka), zidentyfikuj NTC po charakterystycznych cienkich przewodach.
   5. Zrób zdjęcie kabli, odłącz wtyk.
   6. Odkręć śrubę / wyjmij tuleję; jeśli przylutowany – użyj lutownicy 60–100 W, odsysacza i pęsety.
   7. Oczyść powierzchnię IPA, usuń starą pastę.
   8. Pomierz nowy NTC: ~100 kΩ w temperaturze pokojowej.
   9. Pokryj cienko pastą termoprzewodzącą (elektrycznie nieprzewodzącą).
   10. Zamontuj, dokręć z wyczuciem (1,0–1,5 Nm).
   11. Poprowadź przewody z dala od gorących i ruchomych części; wciśnij wtyk.
   12. Złóż obudowę, przykręć śruby, podłącz zasilanie, wykonaj cykl płukania + pomiar rezystancji w menu serwisowym (jeśli dostępny).

Teoretyczne podstawy
Rezystancja NTC zmienia się zgodnie z równaniem Steinharta–Harta:
[
\frac{1}{T} = A + B \ln R + C (\ln R)^3
]
gdzie (T) – temperatura [K]. Dlatego niewielki błąd rezystancji przy wysokim β powoduje znaczący błąd temperaturowy.

Praktyczne zastosowania – diagnostyka
• Pomiar rezystancji czujnika przy 25 °C i 82 °C (szklanka gorącej wody) pozwala szybko potwierdzić uszkodzenie.
• Sprawdź również rezystor odniesienia 10 kΩ (tolerancja ±1 %) – uszkodzenie daje identyczny objaw jak zły NTC.

Aktualne informacje i trendy

‐ Oryginalne czujniki Krups są coraz częściej zintegrowane fabrycznie z całym termoblokiem; w nowych modelach wymienia się moduł kompletny.
‐ Producenci przechodzą na cyfrowe czujniki (np. I²C/SPI) w ekspresach premium, co ułatwia autodiagnostykę i kalibrację w fabryce.
‐ Dostępność zamienników: polskie sklepy (TME, Botland, KlinikaAGD, CzęściAGD) notują ceny 18–45 zł za sam NTC lub 120–180 zł za “sensor complete”.
‐ Trend serwisowy 2023/24: stosowanie gotowych wkładek z NTC + bezpiecznik termiczny 192 °C klejonych na termopadach silikonowych – szybsza wymiana „plug-and-play”.

Wspierające wyjaśnienia i detale

‐ Analogicznie do komputera PC, NTC pełni rolę “czujnika CPU” dla termobloku; brak pasty termicznej dałby taki sam efekt jak źle posadzony radiator – odczyty opóźnione lub zafałszowane.
‐ W ekspresie występuje zwykle drugi NTC (pomiar temperatury pary lub wody wtórnej) – nie pomyl gniazd podczas podłączania.

Aspekty etyczne i prawne

‐ Samodzielny demontaż urządzenia w okresie gwarancyjnym = utrata roszczeń.
‐ Utylizacja starego czujnika: zgodnie z dyrektywą WEEE (zużyty sprzęt elektryczny).
‐ Bezpieczeństwo: elementy pod napięciem 230 V, ryzyko porażenia oraz poparzenia – prace serwisowe wyłącznie przy odłączonym zasilaniu.

Praktyczne wskazówki

‐ Przed pierwszą próbą odkręcania śruby podgrzej okolice suszarką (≈60 °C) – zmniejszysz ryzyko ukręcenia gwintu w aluminium.
‐ Jeżeli gwint jest zerwany, zastosuj wkładkę helicoil M4 lub wymień cały termoblok.
‐ Multimetr ustaw na zakres ≥200 kΩ, aby uniknąć błędu pomiaru przy temperaturze pokojowej.
‐ Po montażu wykonaj kalibrację “factory reset” (kombinacja przycisków “CLEAN” + “ESPRESSO” przy włączeniu) – usuwa stare offsety temperatury.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

‐ W niektórych egzemplarzach Krups NTC jest zatopiony w kleju termicznym; usunięcie wymaga podgrzania do 120 °C w gorącym powietrzu.
‐ Jeżeli po wymianie nadal pojawia się błąd 07/09 (over-temperature), uszkodzeniu mogła ulec linia ADC mikrokontrolera lub rezystor 10 kΩ – konieczna naprawa płyty głównej.

Sugestie dalszych badań

‐ Porównanie trwałości tradycyjnych NTC (β ≈ 3950 K) z cyfrowymi termometrami (MAX31865 + PT100/1000) w ekspresach do kawy.
‐ Badanie wpływu różnych past termalnych (ceramiczna, silikon-zinc-oxide, Ag) na czas odpowiedzi czujnika.
‐ Analiza możliwości programowej kalibracji offsetu temperatury przez port serwisowy UART.

Krótkie podsumowanie

Czujnik temperatury NTC w Krups EA89xx jest łatwo dostępny po zdjęciu obudowy i zlokalizowaniu termobloku. Jego wymiana sprowadza się do odłączenia wtyku, odkręcenia lub odlutowania starego elementu, założenia nowego NTC 100 kΩ z cienką warstwą pasty termicznej i ponownego złożenia ekspresu. Zachowanie ostrożności przy pracy na urządzeniu 230 V oraz weryfikacja rezystancji przed montażem minimalizują ryzyko niepowodzenia naprawy.