Mercedes Vito 109 CDI – lokalizacja i diagnostyka przekaźnika świec żarowych W639 BERU HELLA

Pytanie

Marcedes Vito 109przekażnik świec żarowych

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• W Mercedesie Vito 109 (najczęściej generacja W639 z silnikiem OM646) „przekaźnik świec żarowych” to w praktyce elektroniczny sterownik świec żarowych (GSE). Zwykle jest zamocowany w komorze silnika na grodzi (firewall), po prawej stronie auta patrząc od przodu (strona pasażera w LHD), między puszką ECU/EGR a prawym reflektorem, często przykręcony „do góry nogami”.
• W części egzemplarzy spotyka się go w skrzynce przekaźników nad skrzynką bezpieczników w komorze silnika; w starszym Vito W638 bywa na lewym panelu mocowania chłodnicy. Dokładna lokalizacja zależy od rocznika/wersji.

Kluczowe punkty:

• To nie jest klasyczny przekaźnik, lecz moduł półprzewodnikowy (BERU/HELLA), z grubym zasilaniem B+ i osobnymi wyjściami do każdej świecy.
• Przed pracami zawsze odłącz klemę „–” akumulatora.
• Jeśli podasz rok produkcji/VIN, wskażę precyzyjny punkt i numery części.

Szczegółowa analiza problemu

• Rola modułu: steruje wstępnym żarzeniem, dogrzewaniem po rozruchu i autodiagnostyką świec. Komunikuje się ze sterownikiem silnika (ECU) sygnałem sterującym (w nowszych – LIN/PWM).
• Różnice generacyjne:
  • W639 (2003–2014, 109 CDI najczęściej OM646, 4-cyl): sterownik GSE przy grodzi po prawej; alternatywnie w pobliżu skrzynki przekaźników nad bezpiecznikami.
  • W638 (1996–2003, 108/110 CDI – OM611): moduł na lewym pasie przednim/radiator panel.
  • W447 (od 2014): sterownik nisko przy podłużnicy/okolice podstawy akumulatora – trudniejszy dostęp.
• Identyfikacja wizualna:
  • Czarna „puszka” wielkości nieco większej od paczki papierosów, 1 gruba wiązka B+ (z maxi-bezpiecznikiem) i kilka przewodów wyjściowych do świec; osobne małe złącze sterujące. Często logo BERU.
• Typowe objawy uszkodzeń:
  • Kontrolka świec nie gaśnie lub zapala się po rozruchu; trudny rozruch na zimno; błędy P0380/P0670 (moduł) i P0671–P0674 (poszczególne cylindry).
• Diagnostyka krok po kroku (bez demontażu świec):
  1. Odczytaj błędy OBD. Jeśli są błędy konkretnego cylindra (P067x), najpierw sprawdź samą świecę i przewód.
  2. Sprawdź zasilanie modułu: stałe ~12 V na zacisku B+ (gruby przewód), dobra masa. Zweryfikuj maxi-bezpiecznik żarzenia (zwykle 40–80 A) w pobliżu akumulatora/SAM.
  3. Komenda testowa aktywacji żarzenia (diagnoskop) lub zimny start: na wyjściach do świec powinno pojawić się napięcie; prąd jednej świecy zwykle 10–20 A tuż po załączeniu (maleje w czasie).
  4. Pomiar świec: rezystancja względem masy ~0,4–1,0 Ω (metalowe 11 V). Świeca z przerwą ma ∞, zwarcie ≪0,2 Ω.
  5. Jeśli świece i wiązka OK, a są błędy modułu/brak sterowania – uszkodzony sterownik (często MOSFETy lub połączenia wewnętrzne).
• Uwaga na typ świec: nie mieszaj świec 11 V z niskonapięciowymi (ok. 5 V – spotykane w innych rodzinach silników). Dobieraj wg VIN/ETK.

Aktualne informacje i trendy

• Producenci zastąpili mechaniczne przekaźniki modułami półprzewodnikowymi z diagnostyką i dogrzewaniem po starcie (emisje, komfort).
• Na rynku są zamienniki „wzmocnione” (lepsze MOSFETy, uszczelnienie), ale zawsze dobieraj po numerze OEM i typie świec.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Moduł może dogrzewać świece do kilkudziesięciu–kilkuset sekund po rozruchu przy niskich temperaturach – to normalne.
• Korozja grubego przewodu zasilającego (zielony nalot) powoduje spadki napięcia i przegrzewanie złączy – częsta, „niewidoczna” usterka.

Aspekty etyczne i prawne

• Prace wykonuj na odłączonym akumulatorze i zimnym silniku. Zachowaj BHP przy obwodach wysokoprądowych (iskrzenie, ryzyko pożaru).
• Nie stosuj obejść/mostków zamiast sterownika – grozi pożarem i uszkodzeniem instalacji/ECU.

Praktyczne wskazówki

• Dostęp (W639 LHD): zdejmij pokrywę nad prawym reflektorem/odsuń zbiorniczek (jeśli zasłania), odkręć 2 śruby (zwykle 10 mm), wypnij złącza po oczyszczeniu sprężonym powietrzem.
• Po wymianie skasuj błędy i wykonaj zimny rozruch kontrolny.
• Jeśli urywasz świece przy demontażu: stosuj penetrant, kontroluj momenty (zwykle 15–20 Nm dla M10, ale potwierdź w WIS dla danego silnika).

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Różnice LHD/RHD: w wersjach RHD lokalizacja może być lustrzana.
• W niektórych W639 sterownik jest faktycznie w skrzynce przekaźników nad bezpiecznikami – jeśli nie ma go na grodzi, sprawdź tę obudowę.
• W447 dostęp bywa od spodu/po demontażu podstawy akumulatora.

Sugestie dalszych badań

• Podaj rok produkcji/VIN – wskażę dokładny punkt mocowania, numer OEM sterownika i schemat pinów.
• Do weryfikacji: dokumentacja WIS/ASRA, EPC (dobór części), test aktywacyjny w Xentry/Star Diagnose.

Krótkie podsumowanie

• Szukaj sterownika świec żarowych (nie „zwykłego” przekaźnika) w komorze silnika Vito 109 W639 – najczęściej na grodzi po prawej, między EGR/ECU a prawym reflektorem; alternatywnie w skrzynce przekaźników nad bezpiecznikami. W W638 – lewy pas przedni.
• Diagnozuj: zasilanie B+, rezystancje świec, test aktywacyjny; typowe kody P0380/P0670–P0674.
• Jeśli podasz rocznik/VIN, doprecyzuję lokalizację i procedurę krok po kroku dla Twojej wersji.