Multimetr UNI-T, Fluke, DT830B nie mierzy rezystancji – brak odczytu Ω, przyczyny, diagnostyka

Pytanie

Dlaczego multimetr nie mierzy rezystancji?

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęstsze powody: rozładowana bateria, złe gniazda sond (czerwona w A/mA zamiast V/Ω), uszkodzone przewody/sondy, pomiar w obwodzie pod napięciem lub z naładowanymi kondensatorami, zły zakres, zabrudzone/utlenione styki, uszkodzony tor wejściowy (PTC/warystor/diody/przełącznik zakresów), ewentualnie usterka układu pomiarowego.
• Klucz: omomierz wymusza prąd testowy. Gdy nie może go podać lub odczytać spadku napięcia (np. bateria słaba, sondy przerwane, obwód aktywny), wskazanie jest „OL”, „1”, „Err” albo 0 Ω niezależnie od badanego elementu.

Szczegółowa analiza problemu

• Zasada działania: w trybie Ω multimetr wbudowanym źródłem prądowym (od µA do mA zależnie od zakresu) wymusza prąd przez badany element i mierzy spadek napięcia (prawo Ohma). Każdy czynnik, który:
  • uniemożliwia przepływ tego prądu (przerwa w obwodzie, zły kontakt, bezpiecznik/element zabezpieczający „otwarty”),
  • wprowadza obce napięcie (zasilony układ, naładowane kondensatory),
  • zaniża/rozstraja prąd testowy (słaba bateria),
  • zafałszowuje pomiar napięcia (zabrudzone styki, uszkodzony przełącznik, leaky PTC/warystor/diody),
    spowoduje brak/nieprawidłowy pomiar.
• Typowe scenariusze i objawy:
  1. Bateria rozładowana: wyświetlacz działa, ale w Ω pojawia się „OL”, „1” lub przypadkowe wartości; czasem działa DCV, a nie działa Ω/diody/ciągłość (te funkcje wymagają stabilnego prądu testowego).
  2. Złe gniazda sond: czerwona w A/mA → omomierz nie zadziała (obwód prądowy jest odseparowany). Zawsze: czarna—COM, czerwona—V/Ω/Hz.
  3. Przewody/sondy uszkodzone: przy zwartym czarnej i czerwonej sonda wskazanie nie schodzi do ~0…0,5 Ω lub skacze podczas poruszania przewodami.
  4. Pomiar „w układzie”: zasilanie nieodłączone lub kondensatory nienaładowane → obce napięcie blokuje/zakłamuje odczyt, grozi uszkodzeniem toru wejściowego. Nawet resztkowe kilkaset miliwoltów potrafi uniemożliwić Ω.
  5. Zły zakres/autoranging: przy bardzo dużych rezystancjach na niskim zakresie będzie „OL”; przy bardzo małych rezystancjach błąd przewodów dominuje.
  6. Zabrudzenie/utlenienie: gniazda bananowe, styki przełącznika zakresów, powłoki ochronne (conformal coating) na PCB—brak dobrego kontaktu = brak prądu testowego.
  7. Usterki ochrony wejścia: po przypadkowym podaniu wysokiego napięcia w trybie Ω uszkadzają się PTC, warystor, diody klamrujące, rezystory wejściowe; efekt: trwałe „OL”, duże szumy, albo odwrotnie—zwarcie (miernik stale pokazuje bardzo małą rezystancję).
  8. Bezpiecznik: zwykle nie wpływa na pomiar Ω (chroni zakresy prądowe A/mA). Wyjątki istnieją, ale rzadkie; częściej problemem jest uszkodzony przełącznik lub elementy ochrony na wejściu V/Ω.
  9. Usterka układu pomiarowego: w tanich DMM (COB) po przepięciu przestają działać jednocześnie Ω/diody/ciągłość; DCV może jeszcze działać.
• Diagnostyka krok-po-kroku (z oczekiwanymi wynikami):
  1. Wymień baterię na nową (nawet jeśli ikona baterii się nie świeci). Sprawdź ponownie tryb Ω.
  2. Sprawdź podłączenie sond: COM oraz V/Ω/Hz.
  3. Test zwarcia sond: zewrzyj końcówki—powinno być 0…0,5 Ω (czasem do ~1 Ω przy gorszych przewodach). Poruszaj przewody—wynik nie powinien skakać.
  4. Znany rezystor: 1 kΩ lub 10 kΩ luzem (poza układem); trzymaj sondy za izolację, nie dotykaj palcami wyprowadzeń.
  5. Wyklucz napięcie w badanym obwodzie: odłącz zasilanie, rozładuj kondensatory przez rezystor (np. 1 kΩ/1 W), sprawdź brak napięcia DC/AC przed ponownym pomiarem Ω.
  6. Obejrzyj/wyczyść styki: gniazda bananowe i przełącznik zakresów (IPA/kontakt), sprawdź, czy wtyki sond wchodzą „na twardo”.
  7. Jeżeli nadal brak pomiaru: otwórz obudowę (po wyjęciu baterii), obejrzyj PTC/warystor/rezystory wejściowe pod kątem przebarwień/przepaleń; sprawdź diody ochronne i rezystory omomierzem innego miernika. W modelach z bezpiecznikami HRC—zweryfikuj ich ciągłość.
  8. Jeżeli uszkodzony jest układ scalony/”kleks”—naprawa zwykle nieopłacalna; w lepszych DMM wymienia się elementy ochrony (PTC/warystory/rezystory/precyzyjne dzielniki).

Aktualne informacje i trendy

• W nowych DMM rośnie odporność wejścia (lepsze PTC/warystory, układy wykrywania napięcia na wejściu Ω, które blokują pomiar i wyświetlają błąd zamiast uszkadzać tor).
• Coraz powszechniej dostępne są funkcje REL/Null (kompensacja rezystancji przewodów) oraz pomiar 4‑przewodowy (Kelvin) w modelach laboratoryjnych i wyższej klasy ręcznych DMM—istotne przy niskich rezystancjach.
• Lepsze algorytmy autorange i filtrowanie pomagają przy bardzo dużych rezystancjach (MΩ…GΩ), ale wymagają czystych, suchych powierzchni i dobrej higieny ESD.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Typowe prądy testowe: najniższe zakresy Ω—setki µA do mA; wysokie zakresy (MΩ)—kilka µA. Dlatego słaba bateria w pierwszej kolejności „kładzie” tryb Ω/diody.
• Rezystancja przewodów: 0,1…0,5 Ω (czasem 1–2 Ω przy zużytych). Funkcja REL odejmuje ten offset.
• Pomiary w układzie: równoległe ścieżki powodują zaniżanie odczytu; przy dużych rezystancjach wilgoć i dotyk palcem (setki kΩ) istotnie zmienia wynik.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo: nie mierz rezystancji w obwodach aktywnych. Przed otwarciem miernika odłącz baterię. Zachowaj zgodność z IEC 61010 (kategorie przepięciowe CAT) i używaj właściwych bezpieczników HRC; nigdy ich nie mostkuj.
• Ochrona użytkownika: rozładowuj kondensatory przez rezystor (nie „na zwarcie”), stosuj środki ESD przy pracy wewnątrz.

Praktyczne wskazówki

• Zawsze zaczynaj od prostych rzeczy: bateria → gniazda → sondy → znany rezystor.
• Jeśli Ω nie działa, sprawdź też tryb „dioda/ciągłość”. Jeżeli oba nie działają, winny bywa wspólny tor wejściowy/źródło prądowe.
• Przy małych rezystancjach użyj przewodów z krokodylkami lub końcówek Kelvin, skróć pętle pomiarowe.
• Przy bardzo dużych rezystancjach: oczyść powierzchnie alkoholem, osusz, trzymaj sondy za izolację.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W większości mierników bezpiecznik nie uczestniczy w pomiarze Ω (dotyczy torów A/mA). Jeżeli ktoś „naprawia” omomierz wymianą bezpiecznika—to raczej zbieg okoliczności lub specyficzna konstrukcja.
• Objaw „0 Ω zawsze” najczęściej oznacza zwarcie w torze wejściowym (np. zwarta dioda ochronna), a „OL zawsze”—przerwę (PTC pęknięty, rezystor wejściowy przepalony, przerwa w sondzie/gniazdach).

Sugestie dalszych badań

• Zapoznaj się z budową toru wejściowego DMM (PTC/warystor/rezystory/diodowe klamry) i procedurami testu tych elementów.
• Pomiary precyzyjne niskich rezystancji: metoda 4‑przewodowa/Kelvin, kompensacja termiczna.
• Diagnostyka przełączników zakresów: czyszczenie, ocena zużycia styków.

Krótkie podsumowanie

• Multimetr „nie mierzy rezystancji”, gdy prąd testowy nie może popłynąć lub jego pomiar jest zakłócony: najpierw sprawdź baterię, gniazda i sondy, zakres oraz to, czy badany obwód jest beznapięciowy. Jeśli podstawy są w porządku, szukaj uszkodzeń w torze wejściowym (PTC/warystor/diody/przełącznik). Podaj model miernika i objawy („OL”, „0 Ω”, niestabilny odczyt), a pomogę dobrać precyzyjną procedurę naprawczą.