Napięcie na statorze w skuterach i motocyklach: typowe wartości i pomiary

Pytanie

Wartość napięcia na statorze

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Typowe napięcie skutera/motocykla mierzone bezpośrednio na wyjściu statora (przed regulatorem) wynosi:
  • jednofazowy: ok. 15–25 V AC na biegu jałowym i 40–60 V AC przy wyższych obrotach,
  • trójfazowy: ok. 20–30 V AC na biegu jałowym i 60–80 V AC (nawet do ~100 V AC bez obciążenia) przy 4–6 tys. obr./min.
• Cewka zasilająca zapłon (AC‑CDI): ~50–80 V AC podczas kręcenia rozrusznikiem i 100–200 V AC w pracy.
• Impulsator (pickup): ~0,5–2 V AC (chwilowe impulsy; wartości szczytowe 5–10 V mierzalne oscyloskopem).

Kluczowe punkty:

• Mierzymy napięcie przemienne (VAC), przy rozłączonej wtyczce stator–regulator.
• W trójfazie mierzymy między parami przewodów (1–2, 2–3, 1–3); wartości powinny być zbliżone.
• Napięcie rośnie z obrotami; różnice między fazami wskazują uszkodzenie uzwojeń.

Szczegółowa analiza problemu

• Co wpływa na napięcie:

  • prędkość obrotowa silnika (liniowo do momentu nasycenia rdzeni),
  • konstrukcja statora (liczba biegunów, jednofazowy vs trójfazowy, uziemienie jednego końca uzwojeń),
  • stan magnesów koła magnesowego (rozmagnesowanie/pęknięcia),
  • impedancja obciążenia (obecność/rodzaj regulatora, włączone odbiorniki).

• Typowe układy:

  • Jednofazowy (często GY6/50–125 cm³): 1–2 przewody „biały/żółty” względem masy; często uzwojenie ma jeden koniec do masy. Oczekuj 15–25 V AC jałowo i 40–60 V AC wysoko.
  • Trójfazowy PMA (3 żółte przewody, izolowany od masy): mierz między dowolnymi dwoma przewodami; 20–30 V AC jałowo i 60–80 V AC wysoko (bywa do ~100 V AC bez obciążenia).
  • Cewka źródłowa zapłonu (AC‑CDI; przewód czarno‑czerwony): 50–80 V AC przy rozruchu, ≥100 V AC w pracy; napięcie ma charakter impulsowy o wysokiej wartości szczytowej.
  • Impulsator: generuje krótkie impulsy; multimetr pokaże zwykle uśrednione 0,5–2 V AC.

• Interpretacja:

  • Wszystkie trzy pary w trójfazie powinny dać zbliżone wartości (różnice max kilka V). Niższa wartość w jednej parze = zwarcie/przerwa w jednej fazie.
  • Bardzo niskie napięcie na wszystkich fazach mimo wysokich obrotów: możliwe rozmagnesowanie koła, zwarcia międzyzwojowe, błąd pomiaru (DC zamiast AC, zły zakres).
  • Prawidłowe napięcie statora, ale brak ładowania akumulatora: podejrzenie regulatora/prostownika, przewodów, masy.

Aktualne informacje i trendy

• W nowszych skuterach dominuje trójfazowy PMA z regulacją shunt (MOSFET) lub coraz częściej „series regulator” (np. SH775/SH847), który zmniejsza grzanie statora i straty mocy.
• Rozbudowa oświetlenia LED obniża stałe obciążenie instalacji; w układach z regulatorem shunt skutkuje to większą mocą rozpraszaną w regulatorze i cieplejszą pracą układu. W takich przypadkach korzystny bywa regulator typu „series”.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Multimetr: używaj zakresu VAC (najlepiej true‑RMS), 200 V AC lub wyżej. Fala z PMA nie jest idealnie sinusoidalna – tanie mierniki mogą zaniżać wskazania.
• Pomiary:
  • jednofazowy: przewód fazowy do masy silnika,
  • trójfazowy: tylko między przewodami fazowymi; nie mierz do masy (izolowany układ).
• Rezystancje (silnik wyłączony, zimny):
  • cewki ładowania/świateł: 0,2–1,0 Ω (trójfazowy: brak przejścia do masy),
  • cewka źródłowa AC‑CDI: 300–800 Ω,
  • impulsator: 90–220 Ω,
  • izolacja do masy: >1 MΩ.
• Pomiar szczytowy CDI: zwykły DMM nie pokaże wartości szczytowych; użyj oscyloskopu lub adaptera peak‑hold.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo pracy: wysokie napięcia AC bez izolacji, elementy wirujące; stosuj rękawice, okulary, odzież ciasno przylegającą, nie zbliżaj sond do wirnika.
• Ochrona środowiska: utylizuj uszkodzone regulatory/akumulatory zgodnie z lokalnymi przepisami; nie wyrzucaj do odpadów zmieszanych.
• Nie ingeruj w układ oświetlenia drogowego w sposób sprzeczny z homologacją (np. przypadkowe przepięcia mogą uszkadzać lampy).

Praktyczne wskazówki

• Procedura testowa statora (skrót):
  1. Rozłącz wtyczkę stator–regulator. 2) VAC, 200 V. 3) Uruchom silnik. 4) Zmierz: jednofaza – faza do masy; trójfazowy – między parami. 5) Zwiększ obroty do 4–6 tys. 6) Zanotuj i porównaj trzy wartości (dla 3‑faz).
• Test pod obciążeniem: podepnij żarówkę 12 V/21–55 W między fazy (3‑faz) lub faza–masa (1‑faz). Spadek napięcia o ~10–20% jest normalny; gwałtowny spadek = słabe uzwojenia.
• Kontrola mechaniczna: sprawdź klin koła magnesowego, luz promieniowy/osiowy wału, szczelinę powietrzną, pęknięcia magnesów, przebarwienia uzwojeń (przegrzanie).
• Ładowanie po regulatorze: na akumulatorze oczekuj 13,6–14,5 V DC przy 3–5 tys. obr./min; istotne odchylenia → diagnozuj regulator/połączenia/masy.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Rzeczywiste wartości różnią się między modelami; zawsze konfrontuj z danymi serwisowymi producenta danego skutera.
• Pomiary „na pusto” mogą dawać wyższe wartości niż pod realnym obciążeniem – to normalne.
• W układach DC‑CDI nie występuje cewka źródłowa zapłonu na statorze; brak napięcia „CDI” nie jest usterką.

Sugestie dalszych badań

• Weryfikacja oscyloskopem przebiegów: kształt, częstotliwość, asymetrie faz.
• Testy termiczne: pomiar rezystancji i napięcia po 10–15 minutach pracy (usterki cieplne).
• Sprawdzenie spadków napięć na złączach i masach pod obciążeniem (metoda „4‑wire” lub pomiary różnicowe).

Krótkie podsumowanie

• Jeżeli Twój stator (3‑faz) daje ~20–30 V AC na jałowych i ≥60–80 V AC przy 4–6 tys. obr./min między każdą parą przewodów, jest najpewniej sprawny. W jednofazie oczekuj ~15–25 V AC jałowo i 40–60 V AC wysoko. Odchyłki, silna nierówność między fazami lub bardzo niskie wartości wskazują na usterkę uzwojeń, magnesów lub połączeń.

Jeśli podasz model skutera, liczbę przewodów ze statora i swoje odczyty (jałowo oraz przy ~5000 obr./min), powiem precyzyjnie, czy mieści się to w normie dla Twojej konstrukcji.