Obrotomierz Bizon Z056 – wskazówka na max po włączeniu stacyjki, brak masy lub zwarcie sygnału

Pytanie

Zegar obrotów silnika idzie na maksa,po włączeniu stacyjki

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęstsze przyczyny: brak solidnej masy obrotomierza, zwarcie przewodu sygnałowego do „plusa” po stacyjce, uszkodzenie samego zegara.
• Szybki test: odłącz przewód sygnałowy obrotomierza przy samym zegarze i włącz stacyjkę. Jeśli wskazówka nadal idzie na max – problem jest w zasilaniu/masie lub zegarze. Jeśli opadnie do zera – masz zwarcie/uszkodzenie w przewodzie sygnałowym lub czujniku.

Szczegółowa analiza problemu

• Zasada: obrotomierz (tachometr) mierzy częstotliwość impulsów z czujnika (VR/Hall), zacisku W alternatora albo z ECU. Przy zgaszonym silniku sygnału nie ma – wskazanie powinno być 0.

• Dlaczego idzie na „max” po włączeniu stacyjki:

  • Utrata masy zegara → prąd zamyka się przez wejście sygnałowe/ustrój pomiarowy i wysterowuje pełną skalę.
  • Zwarcie przewodu sygnałowego do +12/24 V po stacyjce → wejście widzi stan „wysoki” i układ traktuje to jak bardzo szybkie impulsy (pełne wychylenie).
  • Uszkodzenie elektroniki w zegarze (np. przebity tranzystor wejściowy, uszkodzony driver cewki, „zawieszony” mikrokontroler).
  • Błędy zasilania: zanik/stabilizator zegarów (~10 V w niektórych zestawach) uszkodzony, nadmierne tętnienia lub przepięcia powodujące saturację wskazania.

• Decyzja diagnostyczna (bez oscyloskopu):

  1. Odłącz przewód sygnałowy przy zegarze, zostaw tylko + i masę.
     • Wskazówka nadal na max → sprawdź masę i zasilanie; jeśli poprawne – zegar uszkodzony.
     • Wskazówka spada do 0 → szukaj w wiązce/czujniku.
  2. Masa: zmierz spadek napięcia między minusem zegara a klemą „–” akumulatora przy włączonej stacyjce: powinno być <0,1 V. Więcej = zła masa (poluzowane/zaśniedziałe punkty, pęknięty przewód).
  3. Zasilanie: na pinie „+15” (po stacyjce) powinno być 12 V (instalacja 12 V) lub ~24 V (instalacja 24 V), wahania <0,5 V. Jeśli znasz typ zestawu z „stabilizatorem zegarów”: sprawdź czy ma ~10 V na wewnętrznej szynie.
  4. Przewód sygnałowy: przy wyjętej wtyczce zegara sprawdź:
     • czy nie ma napięcia stałego względem masy (nie powinno być przy zgaszonym silniku),
     • rezystancję/ciągłość do czujnika (Ω…kΩ zależnie od typu),
     • izolację do masy i do + (powinna być >1 MΩ).
  5. Czujnik:
     • VR/indukcyjny: przy postoju ~0 V; rezystancja zwykle setki–tysiące Ω; sprawdź szczelinę do koła (ok. 0,5–1,0 mm).
     • Hall/„W” alternatora: przewód sygnałowy często przez rezystor podciągany do +; na postoju nie powinno być szybkich zmian.
  6. Próba zegara „na stole”: zasilić poprawnym napięciem i podać impulsy 50–100 Hz (np. z generatora 555 lub testera) 0–5/12 V. Prawny zegar pokaże ~proporcjonalne obroty. Brak reakcji lub „MAX” = uszkodzony zegar.

• Typowe scenariusze:

  • Stara wiązka po wibracjach: przetarty sygnał zwiera do + po stacyjce → „MAX” zaraz po zapłonie.
  • Punkt masy pod deską rozdzielczą skorodowany/luźny → wspólne objawy także na innych wskaźnikach.
  • Zegar po odwrotnej polaryzacji/„spawaniu” maszyny bez odpięcia aku → uszkodzony stopień wejściowy.

Aktualne informacje i trendy

• W praktyce napraw w maszynach rolniczych najczęściej winna jest masa lub wiązka, rzadziej sam czujnik; potwierdzają to liczne opisy przypadków (Bizon, Ursus, Zetor). W nowszych zamiennikach zegarów stosuje się wejścia programowalne (liczba impulsów/obrót) i lepsze filtrowanie EMI, co zmniejsza wrażliwość na zakłócenia.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Prosty test masy: dołóż tymczasowy przewód 2,5 mm² od obudowy zegara do „–” akumulatora. Jeśli objaw znika – napraw docelowo punkty masowe.
• Tłumienie zakłóceń: RC 10 kΩ + 100 nF do masy tuż przy wejściu zegara (jeśli konstrukcja na to pozwala); na instalacji 24 V dodaj TVS 33–36 V (SMBJ) przeciwprzepięciowo.
• Prowadzenie sygnału: ekranowany przewód od czujnika do zegara, ekran do masy tylko z jednej strony (przy zegarze).

Aspekty etyczne i prawne

• Prace wykonuj przy odłączonym akumulatorze; ryzyko zwarcia i pożaru instalacji.
• Nie ingeruj w układy bezpieczeństwa; po naprawie zweryfikuj wskazania obrotów bezpieczną metodą (np. tachometr optyczny/laserowy).

Praktyczne wskazówki

• Zamiast „szukać igły w stogu siana” w starej wiązce: często szybciej jest poprowadzić nowy, jednoodcinkowy przewód sygnałowy od czujnika do zegara poza starą wiązką.
• Oczyść i zabezpiecz punkty masy: papier ścierny + smar/konserwacja.
• Jeżeli po odłączeniu sygnału zegar nadal idzie na max i zasilanie/masa są pewne – wymień zegar; naprawa bywa nieopłacalna.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Różne modele mają różne typy czujników i okablowania; wartości rezystancji/szczelin mogą się różnić.
• W zestawach wskaźników z wewnętrznym stabilizatorem zasilania jego awaria może dać identyczny objaw.

Sugestie dalszych badań

• Podaj model maszyny/pojazdu, napięcie instalacji (12/24 V), typ czujnika (VR/Hall/„W”/ECU), czy inne wskaźniki działają poprawnie oraz wynik testu po odłączeniu przewodu sygnałowego przy zegarze – doprecyzuję procedurę i wartości kontrolne.

Krótkie podsumowanie

• Objaw „MAX po stacyjce” najczęściej wynika z braku masy lub zwarcia przewodu sygnałowego do +; rzadziej z uszkodzenia zegara.
• Postępuj: odłącz sygnał przy zegarze → sprawdź masę i zasilanie → sprawdź/napraw przewód i czujnik → w razie potrzeby wymień zegar.