Czy pamięci RAM w laptopie są pod napięciem po wyłączeniu?

Pytanie

Czy pamieci ram w laptopie są pod napięciem przy wyłączonym zasilaniu

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• To zależy, co rozumiesz przez „wyłączone zasilanie”.
• Gdy laptop jest całkowicie odłączony od wszystkich źródeł energii (zasilacz wyjęty i bateria odłączona) – pamięci RAM nie są pod napięciem.
• Po „normalnym” wyłączeniu systemu (Shutdown), ale z podłączoną baterią i/lub zasilaczem – główne zasilanie DRAM jest wyłączone, lecz na wybranych pinach modułu może wciąż występować napięcie z linii podtrzymania (np. zasilanie układu SPD).
• W trybie uśpienia/Modern Standby – pamięci RAM są pod napięciem (utrzymują odświeżanie).

Kluczowe punkty:

• S3/S0ix (uśpienie/Modern Standby): RAM pod napięciem.
• S4 (hibernacja): RAM bez napięcia.
• S5 (shutdown): DRAM bez napięcia; możliwe zasilanie SPD z linii „always-on”.
• Jedynie fizyczne odłączenie baterii i zasilacza gwarantuje 0 V na module po rozładowaniu kondensatorów.

Szczegółowa analiza problemu

• Stany zasilania (ACPI):
  • S3 (Sleep) oraz nowoczesny S0ix (Modern Standby): DRAM pracuje w self-refresh, więc szyny zasilające pamięć są aktywne.
  • S4 (Hibernate): zawartość RAM trafia na dysk; zasilanie DRAM odłączone.
  • S5 (Soft Off/Shutdown): przetwornice dla DRAM są wyłączone, ale linie standby (np. +3VALW/+5VALW) pozostają aktywne do zadań typu EC, RTC, ładowanie, WoL. Z tych linii bywa zasilany układ SPD na module.
• Co dokładnie może być pod napięciem na SODIMM po „wyłączeniu”:
  • DRAM core/IO:
    • DDR3/DDR3L: VDD 1,5 V/1,35 V – wyłączone w S5.
    • DDR4: VDD 1,2 V – wyłączone w S5; VPP 2,5 V – wyłączone w S5.
    • DDR5: zasilanie DRAM generuje PMIC na module – w S5 PMIC jest wyłączony.
  • Terminacja/referencje (VTT, VREF): powiązane z głównym VDD DRAM – również wyłączone w S5.
  • SPD/Hub (zasilanie układu identyfikacji modułu):
    • DDR3: VDDSPD typ. 3,3 V.
    • DDR4: VDDSPD typ. 2,5 V.
    • DDR5: SPD Hub typ. 1,8 V.
      W wielu konstrukcjach VDDSPD/SPD Hub jest zasilane z linii „always-on”, aby platforma mogła odczytać SPD natychmiast przy starcie. Skutkuje to obecnością napięcia na pojedynczych pinach modułu nawet przy S5, jeśli bateria/zasilacz są podłączone.
• Windows „Fast Startup” (hybrydowy S5) nie utrzymuje DRAM pod napięciem, ale może pozostawiać aktywne funkcje zasilania w stanie off (USB charge, WoL), co niekiedy myli użytkowników.
• Kondensatory na płycie utrzymują ładunek przez kilka–kilkanaście sekund po odłączeniu zasilania; po „power drain” (przytrzymaniu przycisku zasilania) spadają do 0 V.

Aktualne informacje i trendy

• Coraz częściej laptopy stosują Modern Standby (S0ix) zamiast klasycznego S3 – wizualnie „wyłączone”, a DRAM realnie zasilany (self‑refresh).
• Powszechne LPDDR4x/LPDDR5 (pamięci wlutowane) – nie wymienisz ich, ale zasada zasilania w uśpieniu pozostaje identyczna.
• W DDR5 regulacja napięć została przeniesiona na moduł (PMIC), ale obecność linii standby dla SPD Hub 1,8 V nadal oznacza możliwość „resztkowego” napięcia na złączu przy S5.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego to istotne: nawet jeśli samo DRAM nie jest zasilane, obecność standby na pinach SPD oznacza, że mechaniczne wyjmowanie/wkładanie modułu przy podłączonej baterii/zasilaczu grozi zwarciem/ESD i uszkodzeniem płyty.
• Pomiary multimetrem:
  • S5 z podłączoną baterią: VDD ≈ 0 V; możliwe VDDSPD (w zależności od generacji: ~3,3 V / 2,5 V / 1,8 V) na pinach SPD.
  • Po pełnym odłączeniu baterii i zasilacza oraz power drain: wszystkie linie ≈ 0 V.

Aspekty etyczne i prawne

• Ingerencja w sprzęt może naruszać warunki gwarancji; w urządzeniach z baterią wbudowaną producenci często wymagają jej logicznego odłączenia w BIOS/UEFI („Disable built‑in battery”) lub fizycznego wypięcia złącza przed serwisem.
• Bezpieczeństwo: ryzyko ESD oraz zwarć przy pracy na żywym układzie – standardy ESD (np. IEC 61340) zalecają uziemienie i opaskę antystatyczną.

Praktyczne wskazówki

• Bezpieczna procedura wymiany RAM:
  1. Zamknij system (Shutdown), zamknij pokrywę.
  2. Odłącz zasilacz sieciowy.
  3. W modelach z baterią wymienną – wyjmij ją; z baterią wbudowaną – po zdjęciu pokrywy najpierw wypnij złącze baterii lub użyj opcji „Disable built‑in battery” w BIOS.
  4. Wykonaj power drain: przytrzymaj przycisk zasilania 15–30 s.
  5. Pracuj w ochronie ESD; wkładaj/wyjmuj moduł prostopadle do gniazda, nie dotykaj pinów.
  6. Po montażu podłącz baterię/zasilacz i uruchom, wykonaj test pamięci (np. wbudowany diagnostyczny lub MemTest).
• Gdy laptop wydaje się „martwy” po rozbudowie:
  • Sprawdź, czy nie pozostał w uśpieniu/Modern Standby; wymuś hibernację lub pełny shutdown.
  • Zresetuj zasilanie (power drain) i ponownie osadź moduł.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Topologie zasilania różnią się między producentami/modelami; w części płyt VDDSPD bywa odłączane w S5, w innych – nie. Bez schematu nie da się tego przesądzić dla konkretnego egzemplarza.
• W urządzeniach z LPDDR pamięci są wlutowane – nie prowadzi się „hot‑swapu”; każda próba mechanicznej ingerencji bez pełnej separacji zasilania jest szczególnie ryzykowna.

Sugestie dalszych badań

• Sprawdź instrukcję serwisową (Hardware Maintenance Manual) dla konkretnego modelu – zwykle zawiera procedurę odłączania baterii i kolejność demontażu.
• Jeśli masz multimetr: zweryfikuj obecność napięć standby na padach SPD w S5 (bateria podłączona vs odłączona).
• Dla dociekliwych: zapoznaj się z ACPI S0ix/S3/S4/S5 oraz specyfikacjami DDR3/DDR4/DDR5 (sekcje VDD/VTT/VPP/VDDSPD).

Krótkie podsumowanie

• RAM w laptopie nie jest zasilany tylko wtedy, gdy urządzenie jest całkowicie odłączone od energii (zasilacz i bateria) i rozładowane są kondensatory.
• Po zwykłym „wyłączeniu” z podłączoną baterią/zasilaczem główne napięcia DRAM są wyłączone, ale mogą występować napięcia standby na linii SPD.
• W uśpieniu/Modern Standby pamięć jest pod napięciem. Do jakichkolwiek prac serwisowych zawsze odłączaj baterię i zasilacz oraz wykonaj power drain.