PGE, zasiedzenie służebności przesyłu, wyrok TK 2025 – znaczenie nieopublikowania orzeczenia

Pytanie

W 2012 roku wezwałam PGE do polubownego zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu na moich 3 działkach PGE odmówiło twierdząc w korespondencji , że doszło do zasiedzenia części moich działek przez PGE. W związku z tym w 2014 Pozwałam PGE w zakresie wypłaty odszkodowania za bezumowne użytkowanie. Sprawa została zwieszona przez Sąd i do 2026r nie odbyła ani jedna rozprawa. Jest także drugi wątek tej sprawy. W 2017r. PGE pozwało mnie dowodząc w pozwie że zasiedziało część nieruchomości stanowiących moją własność. Oczywiście podczas przesłuchania zaprzeczyłam takiemu stanowi rzeczy. Następnie Sąd zawiesił postępowanie do stycznia 2026r.Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z grudnia 2025 zostałam wezwanie w charakterze strony w sprawie wniosku PGE o zasiedzenie. Mam pytanie w jakim celu może wzywać mnie Sąd i czy fakt nieopublikowania wyroku TK z grudnia 2025 może mieć w tej sprawie jakieś znaczenie

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Po wezwaniu Pani „w charakterze strony” sąd najpewniej wznawia sprawę i chce: odebrać Pani stanowisko i wyjaśnienia co do faktów istotnych dla ewentualnego zasiedzenia, przyjąć/uzupełnić wnioski dowodowe, rozważyć połączenie lub dalsze prowadzenie powiązanych postępowań (Pani o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie i wniosek PGE o zasiedzenie), ewentualnie zbadać możliwość ugody/mediacji. To standard przy sprawach o zasiedzenie – właściciel nieruchomości jest koniecznym uczestnikiem postępowania nieprocesowego. (standardyprawa.pl)
• Znaczenie nieopublikowania wyroku TK z grudnia 2025 r.: formalnie brak publikacji w Dzienniku Ustaw tworzył dotąd w praktyce sądowej stan niepewności, ale Trybunał w wyroku z 23 września 2025 r. (P 3/25) stwierdził, że uzależnianie skuteczności orzeczeń TK od publikacji w Dz.U. jest niezgodne z Konstytucją. Dodatkowo orzecznictwo NSA wskazywało już wcześniej, że zwłoka w publikacji nie może pozbawiać strony jej praw procesowych (np. przy wznowieniu). Sąd może więc brać pod uwagę grudniowe orzeczenie TK mimo braku publikacji, choć praktyka może się różnić. (trybunal.gov.pl)

Szczegółowa analiza problemu

• Kontekst dwóch wątków:
  • Pani powództwo z 2014 r. o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie (PGE korzysta bez tytułu).
  • Wniosek/pozew PGE z 2017 r. o stwierdzenie zasiedzenia „służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu”.
  • Sprawy zawieszano do stycznia 2026 r.; teraz sąd wznawia postępowanie po grudniowym wyroku TK (2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16). Wezwanie Pani jako strony służy uaktualnieniu materiału faktycznego i procesowego: Pani stanowiska, wniosków dowodowych (mapy, zdjęcia, operaty, dokumenty administracyjne), informacji o przebiegu urządzeń, modernizacjach, przerwach w eksploatacji, ewentualnych zgodach/ugodach. W sprawach o zasiedzenie sąd ma obowiązek ustalić i wysłuchać wszystkich „zainteresowanych”, a właściciel gruntu jest uczestnikiem obligatoryjnym. (trybunal.gov.pl)
• Znaczenie wyroku TK z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) wprost dla Pani sprawy:
  • TK uznał za niekonstytucyjną wykreowaną w orzecznictwie praktykę nabywania przez przedsiębiorstwa przesyłowe (lub Skarb Państwa) przed 3 sierpnia 2008 r. służebności gruntowej „odpowiadającej treścią służebności przesyłu” w drodze zasiedzenia, bez wyraźnej podstawy ustawowej/wywłaszczeniowej. Innymi słowy – okresy sprzed 2008 r. nie mogą już służyć do „doliczenia” do biegu zasiedzenia tak rozumianej służebności. To wprost uderza w typową linię obrony przedsiębiorstw, które dotąd opierały się głównie na posiadaniu sprzed 2008 r. (trybunal.gov.pl)
  • Skutek praktyczny: jeśli PGE w Pani sprawie twierdziło, że „zasiedziało” służebność w oparciu o okres sprzed 03.08.2008 r., taka konstrukcja – po P 10/16 – przestaje być dopuszczalna. Aby doszło do zasiedzenia „służebności przesyłu” po 2008 r., musiałby upłynąć pełny termin 20/30 lat już po wejściu w życie art. 3051–3054 k.c. (co w 2026 r. zasadniczo nie jest możliwe). To wzmacnia Pani pozycję procesową. (trybunal.gov.pl)
• Znaczenie braku publikacji grudniowego wyroku TK:
  • TK w sprawie P 3/25 (23.09.2025) orzekł, że nie można uzależniać obowiązywania/skuteczności wyroków TK od samej czynności publikacji w Dz.U. – to niezgodne z Konstytucją. W praktyce daje to sądom podstawę do stosowania orzeczeń TK, nawet jeśli rząd formalnie ich nie ogłosił. RP opisywała szerszy kontekst problemu niepublikowania orzeczeń i jego konsekwencji dla łańcucha stosowania prawa. (trybunal.gov.pl)
  • Uzupełniająco, już wcześniej NSA stwierdził, że zwłoka w publikacji orzeczenia TK nie może godzić w konstytucyjne uprawnienia procesowe stron (np. przy wznowieniu postępowania – II FSK 1974/16). To wzmacnia argument, że sąd nie powinien ignorować sentencji wyroku TK z 2 grudnia 2025 r. tylko dlatego, że nie ukazał się jeszcze w Dz.U. (bip.brpo.gov.pl)
  • W praktyce sąd może:
    • zastosować tezy wyroku TK od razu,
    • albo – przy sporze co do „skuteczności nieopublikowanego orzeczenia” – krótko zawiesić sprawę do czasu publikacji. Jednak po P 3/25 przeważa argumentacja za możliwością merytorycznego procedowania. (trybunal.gov.pl)
• Dlaczego sąd wzywa Panią teraz:
  • aby formalnie wznowić postępowanie po okresie zawieszenia i po wyroku TK,
  • aby odebrać Pani aktualne stanowisko wobec wniosku PGE o zasiedzenie (czy podtrzymuje Pani sprzeciw, jakie fakty/okoliczności wskazuje),
  • aby przyjąć wnioski dowodowe (mapy, zdjęcia historyczne, dokumentacja geodezyjna, decyzje administracyjne, świadkowie, ewentualnie wniosek o biegłego ds. wyceny/trasowania),
  • aby rozważyć relację pomiędzy Pani roszczeniem o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie a wnioskiem o zasiedzenie (kwestia prejudycjalna/połączenie spraw),
  • aby ocenić możliwość mediacji/ugodowego ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem. (zasiedzenie.net)

Aktualne informacje i trendy

• Po 2 grudnia 2025 r. (P 10/16) przedsiębiorstwom przesyłowym znacznie trudniej obronić tezę o „doliczaniu” okresów sprzed 2008 r. do biegu zasiedzenia; rośnie znaczenie umownego lub sądowego ustanawiania służebności przesyłu za wynagrodzeniem oraz rozliczeń za bezumowne korzystanie. Media branżowe i prawnicze wskazują też na możliwe wznowienia dawnych spraw. (rp.pl)
• Jednocześnie po wyroku P 3/25 sądy mają silniejszą podstawę, aby stosować merytorycznie nieopublikowane jeszcze orzeczenia TK – co powinno ograniczać „zawieszanie w próżni” tego typu postępowań. (trybunal.gov.pl)

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Uczestnicy w sprawie o zasiedzenie: krąg „zainteresowanych” jest szeroki, ale właściciel jest uczestnikiem koniecznym; brak jego udziału może rodzić wady postępowania. Sąd ma obowiązek zapewnić możliwość wypowiedzenia się i zgłaszania dowodów przez właściciela. (standardyprawa.pl)
• Co jest badane przy zasiedzeniu służebności:
  • istnienie trwałego i widocznego urządzenia oraz zakres faktycznego korzystania,
  • nieprzerwany bieg posiadania w wymaganym terminie,
  • ewentualne decyzje administracyjne o charakterze wywłaszczeniowym (jeśli były, mogą tworzyć inny tytuł prawny niż zasiedzenie). Po P 10/16 nie można opierać się na konstrukcji „służebności gruntowej o treści służebności przesyłu” sprzed 2008 r. (trybunal.gov.pl)

Aspekty etyczne i prawne

• Wyrok P 10/16 akcentuje konstytucyjną ochronę prawa własności i pewność prawa w relacjach właściciel–przedsiębiorstwo przesyłowe; zmierza do równoważenia interesów prywatnych i publicznych. (trybunal.gov.pl)
• Spory o publikację wyroków TK mają systemowe znaczenie dla zaufania obywateli do prawa; wyrok P 3/25 ma ograniczyć niepewność prawną poprzez oddzielenie skuteczności orzeczeń od technicznej czynności publikacyjnej. (trybunal.gov.pl)

Praktyczne wskazówki

• Na najbliższe posiedzenie przygotować:
  • krótkie pisemne stanowisko: sprzeciw wobec zasiedzenia (ze wskazaniem P 10/16) i podtrzymanie roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie,
  • wnioski dowodowe: zdjęcia historyczne, mapy, szkice przebiegu, daty modernizacji (wymiany słupów, przesunięcia trasy, zmiany parametrów), korespondencję z PGE od 2012 r., odpis KW, ewentualne decyzje administracyjne,
  • wniosek o dopuszczenie dowodu z biegłego (geodezja/wycena nieruchomości) na potrzeby ustalenia zakresu służebności i należnego wynagrodzenia,
  • ewentualny wniosek o rozpoznanie łączne/spięcie spraw lub o nadanie biegu Pani sprawie o wynagrodzenie niezależnie od wyniku zasiedzenia. (zasiedzenie.net)
• Jeśli postępowanie było wieloletnio zawieszone, można rozważyć skargę na przewlekłość; niezależnie – pilnie skonsultować strategię z pełnomocnikiem procesowym.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W praktyce część sądów może nadal oczekiwać na publikację, mimo P 3/25 – proszę być przygotowaną zarówno na wniosek o procedowanie merytoryczne, jak i – alternatywnie – na zgodę na krótkie zawieszenie do czasu publikacji (jeśli sąd wyraźnie tego oczekuje). (rp.pl)
• Orzeczenie TK nie eliminuje co do zasady możliwości ustanowienia służebności przesyłu (umownie lub sądownie) ani dochodzenia wynagrodzenia – zmienia natomiast zasady „doliczania” okresów sprzed 2008 r. przy zasiedzeniu. (trybunal.gov.pl)

Sugestie dalszych badań

• Sprawdzenie w aktach: na czym dokładnie PGE opiera bieg zasiedzenia (daty, „dobra/zła wiara”, decyzje administracyjne), jakie lata wskazuje i czy obejmują pre-2008.
• Monitoring statusu publikacji P 10/16 w Dz.U.; dokumentowanie treści orzeczenia (komunikaty i strona TK) na potrzeby powołań w piśmie procesowym. (trybunal.gov.pl)

Krótkie podsumowanie

• Sąd wzywa Panią, by wznowić sprawę po zawieszeniu, odebrać stanowisko i dowody oraz ułożyć dalszy tok postępowania (także w relacji do Pani roszczeń o wynagrodzenie). To standard – właściciel jest koniecznym uczestnikiem sprawy o zasiedzenie. (standardyprawa.pl)
• Nieopublikowanie wyroku TK z 2 grudnia 2025 r. co do zasady nie powinno blokować jego stosowania (P 3/25), a treść P 10/16 istotnie ogranicza możliwość powoływania się przez przedsiębiorstwa na zasiedzenie sprzed 2008 r. – co wzmacnia Pani pozycję procesową. (trybunal.gov.pl)

Uwaga: To ogólna informacja o stanie prawnym i praktyce orzeczniczej; dla doboru właściwych wniosków i argumentów w Pani konkretnej sprawie proszę skonsultować się z adwokatem/radcą prawnym.