Sterownik pieca na ekogroszek - podajnik nie działa

Pytanie

Na sterowniku w piecu na ekogroszek nie załącza się podajnik czy to może być konwersatol

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Tak, „konwersatol” to najpewniej kondensator pracy/rozruchowy silnika podajnika i jego uszkodzenie jest jedną z najczęstszych przyczyn braku startu podajnika.
• Zanim jednak wymienisz kondensator, sprawdź też: zablokowanie ślimaka, bezpieczniki/termiki, wyjście sterownika (przekaźnik/triak), okablowanie oraz sam silnik z przekładnią.

Szczegółowa analiza problemu

• Jak działa: w jednofazowym silniku asynchronicznym kondensator w szeregu z uzwojeniem pomocniczym wytwarza przesunięcie fazowe, które daje moment rozruchowy. Spadek pojemności lub przerwa w kondensatorze = brak momentu na starcie.
• Typowe objawy uszkodzonego kondensatora:
  • Silnik „buczy”, ale nie rusza (zwłaszcza pod obciążeniem ślimakiem).
  • Rusza tylko „z popychu” (czego nie wolno próbować dla bezpieczeństwa).
  • Nadmierne grzanie silnika, losowe zatrzymania.
• Inne częste przyczyny:
  • Mechaniczne: zablokowany ślimak (spieki, kamienie, zbrylony lub mokry ekogroszek), zatarcie przekładni, uszkodzone sprzęgło.
  • Elektryczne: przerwany przewód zasilający silnik, wypalone/obluzowane złącza, zadziałany termik silnika lub termostat rury podajnika (STB), przepalony bezpiecznik w sterowniku.
  • Sterownik: uszkodzony przekaźnik (wypalone styki) albo triak/optoelement, błąd ustawień (podajnik wyłączony, tryb serwisowy), blokada z czujnika obrotów (Halla) – w automacie nie poda, w ręcznym zwykle rusza.
• Szybka ścieżka diagnostyczna (kolejność minimalizująca czas i ryzyko):
  1. Odłącz zasilanie sieciowe. Opróżnij gardziel ze spieków/ciał obcych i sprawdź, czy ślimak da się ręcznie obrócić (bez nadmiernej siły).
  2. Sprawdź bezpieczniki w sterowniku i ewentualny reset termostatów (przycisk na termiku, jeśli jest).
  3. Tryb ręczny: włącz „Podajnik” – czy słychać klik przekaźnika? Czy pojawia się napięcie na wyjściu podajnika?
     • Brak napięcia: sterownik/element wykonawczy/połączenia do sprawdzenia.
     • Napięcie jest, a silnik stoi: kondensator, silnik, przewody, termik.
  4. Kondensator:
     • Oględziny: spuchnięty, pęknięty, ślady wycieku – wymiana.
     • Pomiar pojemności miernikiem (po odłączeniu i rozładowaniu): odchyłka >10–15% od wartości znamionowej kwalifikuje do wymiany.
     • Typowe parametry w podajnikach: 6–16 µF, 450 VAC, kondensator pracy (polipropylen, np. CBB60/CBB65). Dobieramy identyczną pojemność, napięcie takie samo lub wyższe.
  5. Silnik:
     • Sprawdź ciągłość uzwojeń (rezystancje rzędu dziesiątek–setek Ω; przerwa = uszkodzenie).
     • Sprawdź, czy nie zadziałał termik w obudowie silnika (niektóre są samoresetujące, inne mają przycisk).
  6. Sterownik:
     • Jeśli przekaźnik klika, ale brak napięcia na zaciskach – styki mogą być wypalone; jeśli sterowanie jest na triaku – możliwe jego uszkodzenie.
     • Przejrzyj złącza śrubowe – poluzowane przewody (szczególnie na kondensatorze) to częsta i zdradliwa usterka.
• Logika objawów a diagnoza:
  • „Buczy” i nie rusza → najpierw kondensator i/lub zablokowanie ślimaka.
  • Absolutna cisza, sterownik „chce podawać” → przekaźnik/triak, bezpiecznik, przewody, czujnik blokujący.
  • Rusza losowo → zimne luty, luźne śruby, styki przekaźnika, kondensator „trzyma” tylko na ciepło/zimno.

Aktualne informacje i trendy

• W nowszych sterownikach coraz częściej stosuje się blokady bezpieczeństwa: czujnik obrotów ślimaka (Hall), termostaty rury i zasobnika; brak sygnału/podniesiona temperatura może software’owo blokować podajnik do resetu.
• Producenci silników do podajników standardowo stosują kondensatory 450 VAC klasy B z żywotnością rzędu 10–20 tys. godzin pracy; spadek pojemności z czasem jest normalną usterką eksploatacyjną.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego pojemność „musi się zgadzać”: zbyt mała → za mały moment startowy i grzanie; zbyt duża → wzrost prądów w uzwojeniu pomocniczym, możliwe przegrzanie.
• Przekaźnik vs triak: podajnik (indukcyjny z przekładnią) częściej przełącza przekaźnik; jednak niektóre sterowniki napędzają silnik przez triak – awaria skutkuje brakiem napięcia lub stałym półokresowym zasilaniem (charakterystyczne „mruczenie” bez mocy).
• Termiki: bimetal w silniku lub termostat rury podajnika odcina zasilanie po przegrzaniu – do czasu ostygnięcia lub ręcznego resetu.

Aspekty etyczne i prawne

• Nie mostkuj zabezpieczeń (STB, termików, czujników żaru). To realne ryzyko pożaru i cofnięcia żaru. Może też unieważnić gwarancję i naruszać zalecenia producenta.
• Prace przy 230 VAC (lub zgodnie z tabliczką znamionową) wykonuj wyłącznie przy odłączonym zasilaniu; kondensator rozładuj rezystorem kilku kΩ.

Praktyczne wskazówki

• Jeśli nie masz miernika pojemności: podmień kondensator na nowy o identycznej pojemności i ≥ napięciu – to szybki test A/B.
• Do weryfikacji wyjścia sterownika użyj miernika napięcia; nie podstawiaj przypadkowych obciążeń zamiast podajnika.
• Po każdej ingerencji wykonaj test w trybie ręcznym: podajnik i wentylator start/stop, obserwuj pobór prądu i temperatury.
• Wymieniając kondensator, dokręć śruby zacisków i skontroluj izolację przewodów w puszce silnika.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Bez modelu kotła/sterownika i dokładnych objawów (buczenie/brak reakcji, kody błędów) diagnoza ma charakter ogólny.
• Niektóre instalacje mają dodatkowe czujniki (klapy zasobnika, krańcówki) – ich zadziałanie również zablokuje podajnik.

Sugestie dalszych badań

• Dokumentacja Twojego sterownika (schemat zacisków, opis błędów, procedura trybu ręcznego).
• Karta katalogowa silnika/motoreduktora (wartość kondensatora, prąd znamionowy, obecność termika).
• Historia usterek: kiedy ostatnio wymieniano kondensator, czy pojawiały się zacięcia ślimaka.

Krótkie podsumowanie

• Tak, uszkodzony kondensator bardzo często powoduje, że podajnik się nie załącza lub tylko „buczy”. Równolegle trzeba wykluczyć zablokowanie ślimaka, awarię elementu wykonawczego sterownika (przekaźnik/triak), przerwy w okablowaniu i zadziałanie zabezpieczeń termicznych. Najszybszy test to podmiana kondensatora na nowy o identycznej pojemności i pomiar napięcia na wyjściu podajnika w trybie ręcznym.

Jeśli chcesz, podaj:

• model sterownika/ kotła,
• czy silnik podajnika „buczy”, czy jest całkowicie cicho,
• wartość i typ kondensatora z tabliczki,
• czy w trybie ręcznym podajnik/wentylator startują,
  a doprecyzuję kolejne kroki lub schemat pomiarów.