Termostat ATEA – schemat podłączenia, zaciski, modele W4 A13, montaż w lodówkach

Pytanie

Jak podłączyć termostat atea

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęściej chodzi o termostat kapilarny ATEA do chłodziarek/zamrażarek (serie A13, W4/W4.2). Typowe podłączenie: 6 = L (wejście fazy), 4 = wyjście fazy na sprężarkę, 3 = styk pomocniczy (oświetlenie/odszranianie – zależnie od wersji). N (neutralny) do sprężarki i lampki prowadzisz bezpośrednio, nie przez termostat; PE (ochronny) na masę/obudowę.
• Jeżeli masz termostat pokojowy (ścienny) do ogrzewania elektrycznego – to zupełnie inny typ: zwykle L, N, L1 (czasem N1) i ewentualnie zaciski czujnika.
• Podaj proszę dokładny model termostatu ATEA i urządzenia – zweryfikuję schemat 1:1.

Kluczowe punkty

• Zawsze odłącz zasilanie 230 V przed pracą.
• Zrób zdjęcie starych połączeń przed demontażem.
• Nie prowadź przewodu neutralnego (N) przez termostat kapilarny – on przełącza tylko fazę (L).
• Nie zaginaj i nie skracaj kapilary – to czujnik, którego nie wolno uszkodzić.

Szczegółowa analiza problemu

• Rodzina ATEA A13/W4/W4.2 to mechaniczne termostaty kapilarne stosowane w AGD chłodniczym. Mają zwykle konektory 6,3 mm z numeracją 6–4–3:
  • 6 (Common/L): wspólny, wejście fazy z sieci.
  • 4 (Load/Compressor): wyjście fazy na sprężarkę (styk roboczy 6–4 zamyka się, gdy jest „za ciepło”).
  • 3 (Aux): styk pomocniczy – bywa wykorzystywany do zasilania lampki lub układu odszraniania, zależnie od wersji lodówki i konkretnej odmiany termostatu.
• Logika działania:
  • Pokrętło na „MAX”/zimno: 6–4 zwarte → sprężarka pracuje.
  • Osiągnięta temperatura: 6–4 się rozłącza. W niektórych odmianach wtedy 6–3 może się załączyć (np. zasilanie defrostu), ale nie jest to reguła – zależy od modelu.
• Neutralny (N) i ochronny (PE):
  • N idzie bezpośrednio na silnik sprężarki i lampkę (nie przez termostat).
  • PE podłącz do punktu uziemienia (blaszka/śruba masy), nie do styków 3/4/6.
• Warianty:
  • Termostat z 2 konektorami: zwykły wyłącznik w fazie – dowolnie „wejście/wyjście”, ale dobrą praktyką jest fazę z sieci wprowadzić na zacisk oznaczony jako wejście.
  • Termostat opisany COM/NO/NC: COM ≈ 6, NO ≈ 4 (sprężarka), NC/aux ≈ 3 (jeśli występuje).
• Weryfikacja multimetrem (zalecane przed podłączeniem):
  1. Ustaw „MAX”: szukaj pary z ciągłością – zwykle 6–4.
  2. Ustaw „0/STOP”: 6–4 otwarty. Sprawdź, czy 6–3 ma wtedy przejście (może, ale nie musi – zależnie od typu).
  3. Jeśli oznaczenia są starte, ta metoda eliminuje pomyłki.
• Montaż kapilary:
  • Kapilarę układasz w prowadnicach przy parowniku/ściance chłodzącej w tym samym miejscu co oryginał; nadmiar zwiń w szerokie pętle, bez ostrych zagięć.
  • Stabilny kontakt końcówki kapilary z parownikiem jest krytyczny dla prawidłowej regulacji (zapobieganie „mrożeniu na kość” albo zbyt częstym cyklom).
• Różnica względem termostatów pokojowych/ściennych:
  • Ścienne termostaty do mat/grzejników 230 V z reguły mają L, N (zasilanie) i L1 (wyjście fazowe na obciążenie); czasem osobny N1 na odbiornik i zaciski czujnika NTC. Nie mylić ze złączami 3–4–6 w ATEA A13.

Aktualne informacje i trendy

• W serwisie AGD powszechnie stosuje się ATEA A13/W4.2 jako zamienniki dla Ranco K59 – jednak rozkład styków/wyposażenie dodatkowe (styk pomocniczy, włącznik „0”) może się różnić między wersjami i markami lodówek.
• Coraz częściej stare mechaniczne termostaty zastępuje się sterowaniem elektronicznym (moduły z czujnikiem NTC i przekaźnikiem), ale w typowych naprawach wymiana „1:1” na ATEA pozostaje najprostszą, niezawodną i bezinwazyjną metodą (bez ingerencji w układ chłodniczy).

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Kolory przewodów (typowo, do weryfikacji w Twoim urządzeniu):
  • Brązowy/czarny = L (faza), niebieski = N (neutralny), żółto-zielony = PE (ochronny).
• Szybki test instalacyjny:
  • Na chwilę zewrzyj L (brązowy) z przewodem idącym do sprężarki (zwykle czarny) – sprężarka powinna wystartować. To potwierdza, który przewód ma trafić na zacisk 4.
• „3 = światło i zero” – uwaga:
  • „Zero” (N) nie idzie na zaciski termostatu mechanicznego. Zacisk 3 bywa fazą pomocniczą dla lampki/defrostu zgodnie ze schematem producenta urządzenia.

Aspekty etyczne i prawne

• Praca przy 230 V wymaga zachowania zasad BHP i zgodności z lokalnymi przepisami. Jeśli nie masz uprawnień/pewności – zleć to elektrykowi/serwisowi AGD.
• Używaj oryginalnych złącz typu wsuwka 6,3 mm, osłon izolacyjnych i prowadź przewody tak, aby nie ocierały się o ostre krawędzie ani gorące elementy.

Praktyczne wskazówki

• Procedura krok po kroku:
  1. Wyjmij wtyczkę z gniazda; zrób zdjęcia podłączeń.
  2. Zdemontuj pokrętło/obudowę termostatu; delikatnie wyjmij kapilarę.
  3. Zidentyfikuj styki multimetrem (6–4 przy „MAX” zwarte).
  4. Podłącz: L z sieci → 6; przewód na sprężarkę → 4; przewód lampki/aux (jeśli przewidziano) → 3; N odbiorów bezpośrednio; PE na masę.
  5. Ułóż kapilarę i zamocuj; złóż obudowę.
  6. Test: uruchom, sprawdź start sprężarki, cykl wyłączenia i temperaturę po kilku godzinach.
• Typowe błędy i jak ich uniknąć:
  • Prowadzenie N przez termostat → zwarcia/nieprawidłowe działanie.
  • Zamiana 4 i 3 → brak chłodzenia lub anomalia lampki/odszraniania.
  • Luźna kapilara → błędna regulacja, ciągła praca sprężarki.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Oznaczenia 3–4–6 są powszechne, ale w niektórych modelach producent urządzenia mógł zastosować inną logikę styków lub dodatkowy wyłącznik „0” – zawsze weryfikuj miernikiem i dokumentacją urządzenia.
• Nie ingeruj w długość kapilary – uszkodzenie = konieczność wymiany termostatu.

Sugestie dalszych badań

• Podaj dokładny typ lodówki/zamrażarki oraz pełny symbol termostatu ATEA (np. A13-xxxx, W4.2-xxxx) i dołącz zdjęcie złączy – przygotuję dedykowany schemat.
• Jeśli planujesz zamianę na sterownik elektroniczny, mogę dobrać schemat z czujnikiem NTC i parametrami (histereza/opóźnienie sprężarki).

Krótkie podsumowanie

• Dla ATEA A13/W4/W4.2: 6 = L (wejście fazy), 4 = wyjście na sprężarkę, 3 = styk pomocniczy; N i PE nie przechodzą przez termostat.
• Zweryfikuj styki multimetrem i trzymaj się schematu urządzenia.
• Jeśli podasz dokładny model – potwierdzę i narysuję konkretny układ połączeń.