SketchUp, FreeCAD, Fusion 360 – programy do projektu altany drewnianej 3D, lista cięć, BIM

Pytanie

Program do stworzenia projektu drewnianej altany 3D

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najszybszy i najtańszy start: SketchUp Free (przeglądarkowy) + wtyczka OpenCutList do list cięć.
• Model parametryczny z rysunkami 2D: FreeCAD (Arch/BIM/TechDraw) lub Autodesk Fusion 360 (licencja Personal).
• Rozwiązanie profesjonalne do konstrukcji drewnianych: Dietrich’s / SEMA / cadwork / hsbcad (automatyczne zestawienia, detale ciesielskie, eksport do CNC).
• Szybka koncepcja bez nauki CAD: konfiguratory 3D (np. Artimbo, Lugarde) albo Pergola Planner od Simpson Strong‑Tie.

Kluczowe punkty

• Dla hobbysty: SketchUp + OpenCutList + podstawowe wymiarowanie.
• Dla inżynierskiej dokładności i zmian „na parametrach”: FreeCAD/Fusion 360.
• Dla firm/wykonawców: oprogramowanie dedykowane do drewna (BIM/CAD/CAM).
• Unikaj programów „aranżacyjnych” jako jedynego narzędzia, jeśli chcesz otrzymać rzetelną dokumentację wykonawczą.

Szczegółowa analiza problemu

• Podejścia do modelowania:
  • Direct modeling (SketchUp): błyskawiczne szkicowanie brył, bardzo intuicyjne. Idealne do altany, o ile konsekwentnie tworzysz każdy element jako osobny „komponent” (każda belka/słup = oddzielny komponent z nazwą, gatunkiem i przekrojem).
  • Parametryczne CAD (FreeCAD, Fusion 360): geometria kontrolowana wymiarami/arkuszem parametrów. Zmiana rozstawu słupów, wysokości oczepów czy spadku dachu propaguje się przez cały model.
  • Dedykowane timber CAD/BIM (Dietrich’s, SEMA, cadwork, hsbcad, LigniKon): biblioteki przekrojów, automaty do więźby, złącza ciesielskie/stalowe, rysunki warsztatowe, BOM, pliki CNC (np. BTL/BTLX), IFC.
• Co jest krytyczne przy altanie:
  • Ustal parametry bazowe: obrys (np. 3.6×3.6 m), wysokość okapu, spadek dachu (np. 25–35°), siatka słupów (np. 4 lub 6 słupów), przekroje (np. 90×90 mm lub 4×4", belki 45×145 mm lub 2×6").
  • Sztywność: zastrzały/miecze w płaszczyznach ram, usztywnienie połaci (poszycie/rygle), kotwienie do fundamentów.
  • Detale połączeń: wręby, czopy, łączniki systemowe (post bases, joist hangers, hurricane ties). Już na etapie 3D zarezerwuj przestrzeń na łączniki i wkręty/śruby.
  • Lista materiałowa (BOM) i lista cięć: nazwy komponentów = „ID elementu” na rysunkach; długości netto vs z naddatkiem.
• Porównanie praktyczne:
  • SketchUp
    • • nauka w 1–2 popołudniach, ogrom wtyczek (OpenCutList, Profile Builder/Framer, 1001bit, Medeek Truss).
    • • szybka wizualizacja tekstur, sceny widoków, wymiarowanie.
    • – brak „prawdziwego” sterowania parametrami bez dodatkowych rozszerzeń i dyscypliny modelowania.
  • FreeCAD
    • • parametry w arkuszu kalkulacyjnym (Spreadsheet), rysunki TechDraw, Arch/BIM do obiektów budowlanych.
    • • open‑source, pełna kontrola nad danymi lokalnie.
    • – wyższa krzywa nauki, interfejs mniej „gładki”.
  • Fusion 360
    • • solidne modelowanie parametryczne, złożenia, rysunki 2D.
    • – w licencji Personal ograniczenia wybranych funkcji; do małej altany zwykle wystarcza.
  • Dietrich’s/SEMA/cadwork/hsbcad/LigniKon
    • • biblioteki przekrojów, automaty więźby, rysunki montażowe, BOM, CNC.
    • – koszt i czas wdrożenia uzasadnione głównie przy pracy zawodowej/seryjnej.

Aktualne informacje i trendy

• Coraz szersze użycie wtyczek do automatyzacji w SketchUp (OpenCutList, narzędzia do prefabrykacji).
• Popularność konfiguratorów 3D producentów (np. Artimbo, Lugarde) do szybkiej koncepcji i wyceny.
• W USA szeroka dostępność bibliotek łączników Simpson Strong‑Tie oraz gotowych „plannerów” pergoli/wiat.
• W środowiskach profesjonalnych—ciągłość danych: od modelu BIM do zestawień, gniazdowań i plików CNC.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Minimalny, skuteczny workflow w SketchUp:
  1. Ustaw jednostki (mm lub cale) i włącz „snap” długości; 2) Każdą belkę twórz jako komponent z nazwą i materiałem; 3) Używaj osi/układów odniesienia; 4) Dodaj sceny: rzut, przekroje, izometria; 5) OpenCutList do wygenerowania listy elementów i rozkroju; 6) Wymiaruj newralgiczne połączenia.
• Minimalny workflow parametryczny w FreeCAD:
  1. Załóż Spreadsheet z parametrami (rozstaw_słupów, wys_okapu, spadek_dachu…); 2) „Master Sketch” konturu; 3) PartDesign brył słupów/rygli/krokwi powiązanych do parametrów; 4) Arch/BIM do obiektów; 5) TechDraw—rzuty/przekroje, tabela BOM (z właściwościami elementów).
• Pliki i interoperacyjność: DWG/DXF (rysunki), STEP (bryły), IFC (BIM), CSV (BOM), BTL/BTLX (CNC—systemy timber).

Aspekty etyczne i prawne

• Sprawdź lokalne wymagania formalne i strefowe: pozwolenia/zgłoszenia, odległości od granic działki.
• Nośność i bezpieczeństwo: uwzględnij obciążenia śniegiem i wiatrem właściwe dla lokalizacji; głębokość przemarzania fundamentów; łączniki odporne na korozję przy drewnie impregnowanym.
• Prawa autorskie: modele/biblioteki używaj zgodnie z licencjami.

Praktyczne wskazówki

• Jeśli zaczynasz dziś:
  • Wybór: SketchUp Free.
  • Zainstaluj/aktywuj: OpenCutList, prosty „Framer/Profile Builder” do generowania belek.
  • Zdefiniuj parametry robocze: siatka słupów, spadek dachu, przekroje.
  • Modeluj „od fundamentu do dachu”, każdy element jako komponent; od razu nadawaj nazwy (np. SŁUP‑01, RYGIEL‑A1).
  • Dodaj sceny i wymiary kluczowych detali; wygeneruj BOM i listę cięć; eksportuj rysunki do PDF.
• Gdy potrzebujesz łatwych zmian wymiarów: FreeCAD/Fusion 360 i sterowanie wymiarami z arkusza parametrów.
• Gdy planujesz produkcję/prefabrykację: rozważ Dietrich’s/SEMA/cadwork—czas nauki się zwróci.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Program CAD nie zastępuje obliczeń statycznych. Przy większych rozpiętościach/zadaszeniach skonsultuj przekroje i łączniki ze statykiem lub zastosuj katalogowe rozwiązania producentów (np. Simpson Strong‑Tie).
• Konfiguratory online zwykle „wiążą” do oferty danego producenta i nie dają pełnej kontroli nad detalami ciesielskimi.

Sugestie dalszych badań

• Podręczniki/wytyczne: Eurokod 5 (lub lokalny IRC/IBC/NDS dla USA) – zasady doboru przekrojów i łączników.
• Narzędzia do doboru przekrojów/łączników: katalogi producentów (zestawienia dopuszczalnych obciążeń).
• Dla FreeCAD/SketchUp: kursy dotyczące więźby i złączy ciesielskich; makra/wtyczki generujące krokwie i gniazda.

Krótkie podsumowanie

• Hobbystycznie i szybko: SketchUp Free + OpenCutList—zrobisz wiarygodną wizualizację i listę cięć.
• Precyzja i „zmiana jednym parametrem”: FreeCAD lub Fusion 360.
• Zawodowo i seryjnie: Dietrich’s/SEMA/cadwork/hsbcad—pełny łańcuch od modelu 3D po rysunki i CNC.
• Koncepcja w kilka minut bez nauki: konfiguratory 3D producentów lub Pergola Planner.
  Jeśli podasz wymiary, kształt dachu i preferowane przekroje, przygotuję szablon parametrów oraz listę wtyczek dopasowaną do wybranego narzędzia.