Schemat podłączenia anteny ferrytowej do Koliber 2

Pytanie

Schemat podłączenia anteny ferytowej do kolobra

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

Zakładam, że chodzi o radio Koliber / Koliber 2, a nie „kolobra”. W tym odbiorniku antena ferrytowa nie jest pojedynczym przewodem antenowym, tylko zespołem cewek tworzących obwód wejściowy AM. Koliber 2 był dwuzakresową superheterodyną na fale średnie i długie, z wbudowaną anteną ferrytową, 5 obwodami strojonymi i pośrednią 465 kHz. Dostępne są też archiwalne schematy tego modelu. (mit.krakow.pl)

Najbardziej prawdopodobny sposób podłączenia anteny ferrytowej w Kolibrze jest taki:

                 ODBIORNIK KOLIBER / KOLIBER 2 – TOR WEJŚCIOWY AM
        sekcja antenowa agregatu
                 │
                 o──── LŚR(stroj.) ────o──── masa w.cz. / wspólny punkt wejścia
                                       │
                                       └──── LDŁ(stroj.) dołączana przełącznikiem zakresów
        wejście tranzystora mieszacza
                 │
                 o──── LŚR(sprzęg.) ───o──── punkt polaryzacji / ARW / wspólny
                                       │
                                       └──── LDŁ(sprzęg.) dołączana przełącznikiem zakresów

W praktyce oznacza to zwykle:

• na ŚR pracuje uzwojenie średniofalowe,
• na DŁ przełącznik dołącza dodatkowe uzwojenie długofalowe,
• uzwojenie strojeniowe idzie do sekcji antenowej kondensatora zmiennego,
• uzwojenie sprzęgające idzie do wejścia pierwszego tranzystora toru AM.

To jest rekonstrukcja inżynierska zgodna z architekturą Kolibra 2 jako dwuzakresowej superheterodyny z ferrytowym obwodem wejściowym; bez zdjęcia Twojego egzemplarza nie da się uczciwie podać numerów konkretnych punktów lutowniczych w 100% pewnie. (mit.krakow.pl)

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie Szczegółowa analiza problemu

Koliber 2 był produkowany przez Eltrę w latach 1962–1966 i odbierał fale średnie 520–1605 kHz oraz fale długie 150–270 kHz lub 160–290 kHz; w źródłach archiwalnych występują obie wersje zakresu DŁ. Odbiornik ma wbudowaną antenę ferrytową i należy do rodziny małych przenośnych superheterodyn AM. (mit.krakow.pl)

Jak zwykle zbudowana jest antena ferrytowa w takim radiu

Na pręcie ferrytowym są zazwyczaj cztery uzwojenia:

• LŚR(stroj.) – uzwojenie strojące fal średnich,
• LŚR(sprzęg.) – uzwojenie sprzęgające fal średnich,
• LDŁ(stroj.) – uzwojenie strojące fal długich,
• LDŁ(sprzęg.) – uzwojenie sprzęgające fal długich.

Taki podział wynika z samej topologii dwuzakresowego odbiornika AM z ferrytowym obwodem wejściowym i przełączaniem zakresów. Koliber 2 ma pięć obwodów strojonych, więc obecność osobnego obwodu wejściowego z uzwojeniem strojeniowym i sprzęgającym jest rozwiązaniem technicznie najbardziej prawdopodobnym. To nadal pozostaje wnioskiem z topologii układu, a nie dosłownym odczytem wszystkich wyprowadzeń z udostępnionego skanu schematu. (mit.krakow.pl)

Co gdzie podłączyć

1. Uzwojenia strojeniowe

Uzwojenie strojące tworzy z kondensatorem zmiennym obwód rezonansowy wejściowy. Jeden jego koniec idzie do:

• sekcji antenowej agregatu strojeniowego,
  drugi do:
• wspólnego punktu obwodu wejściowego przełączanego przełącznikiem zakresów.

Dla DŁ przełącznik zwykle:

• albo dołącza dodatkową indukcyjność,
• albo zwiera/omija część uzwojenia w zależności od pozycji zakresu.

W Kolibrze 2, jako odbiorniku MW/LW z jedną sekcją antenową agregatu, najbardziej logiczny jest układ, w którym na DŁ do obwodu wejściowego włączana jest dodatkowa cewka zwiększająca indukcyjność. (mit.krakow.pl)

2. Uzwojenia sprzęgające

Uzwojenie sprzęgające nie pracuje równolegle z agregatem, tylko przekazuje sygnał z obwodu ferrytowego do wejścia pierwszego stopnia AM:

• jeden koniec idzie do wejścia tranzystora mieszacza / wejścia toru w.cz.,
• drugi do punktu wspólnego polaryzacji / ARW / powrotu w.cz..

Jeżeli po naprawie radio odbiera bardzo słabo mimo poprawnych ciągłości uzwojeń, to bardzo możliwe, że odwrócona została faza uzwojenia sprzęgającego. Wtedy trzeba zamienić miejscami końce tej jednej cewki. To typowy problem przy odtwarzaniu zerwanych wyprowadzeń w obwodach ferrytowych. (radiomuseum.org)

Jak rozpoznać, która cewka jest która

Praktycznie:

• cewka sprzęgająca ma zwykle mniej zwojów i bardzo małą rezystancję,
• cewka DŁ strojeniowa ma zwykle największą liczbę zwojów,
• cewka ŚR strojeniowa ma mniej zwojów niż DŁ, ale więcej niż sprzęgająca,
• uzwojenia dla jednego zakresu leżą zwykle blisko siebie na pręcie.

Najpierw omomierzem wydziel 4 osobne uzwojenia, potem przyporządkuj je po:

• położeniu na ferrytcie,
• liczbie zwojów,
• średnicy drutu,
• oraz temu, które punkty na płytce idą do agregatu strojeniowego, a które do tranzystora wejściowego.

To najpewniejsza metoda, gdy masz urwane wyprowadzenia i brak kolorów przewodów. (unitraklub.pl)

Uwaga serwisowa o „masie”

Koliber 2 wykorzystywał germanowe tranzystory typu OC170, OC169, TG-5, TG50 lub ich odpowiedniki zależnie od serii produkcyjnej. W takich konstrukcjach punkt wspólny odbiornika nie zawsze należy intuicyjnie traktować jak „minus” nowoczesnego radia. Dlatego przy odtwarzaniu połączeń trzeba kierować się schematem i ścieżkami, a nie samym założeniem „masa = minus baterii”. To wniosek praktyczny wynikający z epoki i zastosowanych elementów. (radiomuseum.org)

Aktualne informacje i trendy

Obecnie w sieci nadal dostępne są:

• archiwalne opisy modelu Eltra Koliber-2 MOT-611,
• wpisy katalogowe z danymi technicznymi,
• oraz osobno zindeksowany schemat Eltra Koliber 2 w archiwach kolekcjonerskich. (unitraklub.pl)

W praktyce renowacyjnej starych odbiorników AM najskuteczniejsze jest połączenie trzech metod:

1. identyfikacja uzwojeń omomierzem,
2. porównanie z archiwalnym schematem,
3. korekta fazy i położenia cewek podczas strojenia.

To podejście jest szczególnie ważne w rodzinie odbiorników Koliber, bo występowały różnice wersji i zamienności tranzystorów między seriami. (radiomuseum.org)

Wspierające wyjaśnienia i detale

Możesz traktować antenę ferrytową jak transformator z jednym obwodem rezonansowym:

• uzwojenie główne „łapie” energię pola magnetycznego i razem z agregatem wybiera częstotliwość,
• uzwojenie pomocnicze tylko odbiera energię z tego obwodu i podaje ją dalej do tranzystora.

Dlatego błędem jest łączenie wszystkich przewodów „na chybił-trafił” równolegle. Wtedy:

• dobroć obwodu spada,
• radio głuchnie,
• selektywność się pogarsza,
• a strojenie przestaje pokrywać skalę. (mit.krakow.pl)

Aspekty etyczne i prawne

Przy renowacji odbiorników zabytkowych warto zachować odwracalność napraw:

• nie usuwać oryginalnych karkasów, jeśli da się je uratować,
• nie skracać bez potrzeby oryginalnych wyprowadzeń,
• dokumentować połączenia zdjęciami przed lutowaniem.

To nie wynika z formalnego wymogu dla samego podłączenia anteny, ale jest dobrą praktyką konserwatorską przy sprzęcie kolekcjonerskim.

Praktyczne wskazówki

Minimalna procedura naprawy

1. Omomierzem znajdź wszystkie osobne uzwojenia.
2. Znajdź na płytce punkt sekcji antenowej agregatu strojeniowego.
3. Znajdź punkt idący do wejścia pierwszego tranzystora toru AM.
4. Podłącz:
   • uzwojenia strojeniowe do agregatu i przełącznika zakresów,
   • uzwojenia sprzęgające do wejścia tranzystora i punktu wspólnego.
5. Jeśli radio odbiera słabo, zamień końce jednego uzwojenia sprzęgającego.
6. Na końcu zestroj położeniem karkasów na ferrytcie.

Najczęstsze objawy błędnego podłączenia

• cisza na obu zakresach – przerwa w uzwojeniu strojeniowym lub zły punkt wspólny,
• odbiór tylko na jednym zakresie – błędne połączenie przez przełącznik MW/LW,
• bardzo słaby odbiór – odwrócona faza uzwojenia sprzęgającego,
• rozjechana skala – złe położenie karkasu lub niewłaściwa cewka w torze.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

Nie mogę uczciwie podać numerów typu „przewód A do punktu 17, przewód B do punktu 21”, bo w pokazanych źródłach mam potwierdzenie istnienia schematu i topologii odbiornika, ale nie mam czytelnego widoku samego fragmentu z wyprowadzeniami ferrytu dla Twojego konkretnego egzemplarza. (unitraklub.pl)

Dodatkowo Koliber występował w kilku odmianach i seriach, a nawet obsada tranzystorów bywała różna zależnie od dostępności elementów. (radiomuseum.org)

Sugestie dalszych badań

Najlepszy następny krok:

• zrób zdjęcie pręta ferrytowego z widocznymi wszystkimi końcówkami,
• zrób zdjęcie płytki od strony lutowania,
• zaznacz, które przewody są urwane i które punkty na PCB są pewne.

Wtedy mogę rozpisać Ci:

• dokładny schemat połączeń przewód-po-przewodzie,
• kolejność identyfikacji uzwojeń,
• oraz procedurę strojenia po naprawie.

Krótkie podsumowanie

Najkrócej:

• w Kolibrze 2 antena ferrytowa składa się najpewniej z 2 uzwojeń strojeniowych i 2 sprzęgających dla ŚR/DŁ,
• uzwojenia strojeniowe łączysz z agregatem strojeniowym i przełącznikiem zakresów,
• uzwojenia sprzęgające z wejściem pierwszego tranzystora toru AM i punktem wspólnym,
• jeśli odbiór jest słaby, często trzeba odwrócić końce uzwojenia sprzęgającego. (mit.krakow.pl)

Jeżeli chcesz, mogę w następnym kroku narysować Ci dokładniejszy schemat ASCII dla Kolibra 2 albo rozpisać jak rozpoznać 4 cewki ferrytowe samym omomierzem.