Schemat elektryczny radioodbiornika Tesla Talisman 304U – układ lamp UCH21, UBL21, UY1N

Pytanie

schemat elektryczny radia talizman 304 u

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Schemat elektryczny radia Talisman 304U (Tesla, Czechosłowacja) znajdziesz w sprawdzonych bazach: Radiomuseum (schemat po korekcie dla wersji MW/LW), Elektrotanya (osobne pliki GIF/PDF oraz paczka ZIP 304U/305U z ok. 1949 r.) i w polskich/czeskich archiwach „starych radii” (Oldradio, Trioda, Fonar).
• Układ lamp i bloki: 2× UCH21 (mieszacz/oscylator + wzmacniacz p.cz./przedwzmacniacz m.cz.), UBL21 (detektor/ARW + końcówka mocy), UY1N (prostownik). Zasilanie „uniwersalne” bez transformatora; łańcuch żarzeń 100 mA w szeregu.

Kluczowe punkty:

• Częstotliwość pośrednia: najczęściej ok. 468 kHz (spotykane warianty 452–465 kHz – weryfikuj z konkretnym schematem).
• Zakresy: LW/MW (304U); model 305U bywa mylony ze 304U i może mieć inny zestaw zakresów.
• Obowiązkowo praca przez transformator separacyjny – „gorące chassis”.

Szczegółowa analiza problemu

• Architektura:
  • Wejście/selektor pasm: obwody wejściowe z przełącznikiem fal, kondensator strojeniowy wielosekcyjny sprzężony z heterodyną.
  • 1. UCH21 (trioda + heptoda): trioda = lokalny oscylator; heptoda = mieszacz do p.cz. ~468 kHz.
  • 2. UCH21: heptoda = wzmacniacz p.cz.; trioda = przedwzmacniacz m.cz.
  • UBL21: dwie diody = detekcja/ARW; pentoda = końcówka mocy → transformator głośnikowy → głośnik ~3–5 Ω.
  • UY1N: prostownik jednopołówkowy; filtracja zwykle 2× 32 µF z rezystorem/dławikiem w filtrze RC/π.
• Zasilanie/żarzenie:
  • Brak transformatora sieciowego; cały łańcuch żarzeń (lampy + żarówki skali + rezystor/termistor) szeregowo na 100 mA. Przerwa w lampie/żarówce = „martwe” radio.
  • Typowe napięcia DC (orientacyjnie, zależne od sieci i stanu elementów): B+ 190–230 V po filtracji; anoda UBL21 ~180–210 V; siatka 2 UBL21 ~160–190 V; anody heptod UCH21 ~150–190 V; anody triod ~60–110 V.
• Węzły krytyczne:
  • Kondensator sprzęgający z przedwzmacniacza (trioda UCH21) na siatkę pentody UBL21: 10–22 nF/≥400–630 V. Upływność grozi przeciążeniem UBL21 i uszkodzeniem transformatora głośnikowego.
  • Kondensator antenowy do chassis: stosuj wyłącznie klasy Y2 (bezpieczeństwa).
  • Elektrolity zasilacza: oryginalne „kubki” niemal zawsze do wymiany/rekondycji.
• Zestrojenie:
  • P.cz.: generator ~468 kHz przez 100 pF na siatkę mieszacza; zestroić oba transformatory p.cz. na maks. sygnał.
  • Tor wejściowy: „góra” pasma – trymery oscylatora i wejścia; „dół” – rdzenie cewek. Najpierw MW, potem LW. Zawsze z zachowaniem kolejności z instrukcji serwisowej odpowiadającej Twojej wersji 304U.

Aktualne informacje i trendy

• W popularnych bazach pojawiała się niegdyś rozbieżność: do modelu 304U podpięto schemat z niezgodnymi zakresami. Zostało to skorygowane; dziś właściwy schemat 304U (LW/MW) jest dostępny. W paczkach 304U/305U trafiają się też rysunki pokrewnego 305U – wybieraj plik podpisany dokładnie „304U”.
• Najczytelniejsze są skany: „schematic (sch) 1954” (obraz GIF) i pełny „Service Manual” (PDF) – zawierają rozmieszczenie elementów, tabele napięć i instrukcję strojenia.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• ARW (AGC): napięcie z detektora diodowego UBL21 steruje siatkami heptod UCH21; rezystory w zakresie setek kiloohmów i kondensatory 47–100 nF formują stałą czasową.
• Sieć tonów/głośności: potencjometr 0,5–1 MΩ z odczepem lub dodatkową gałęzią RC (typowo 4,7–10 nF + 100–220 kΩ) do kształtowania charakterystyki.
• Rezystor katodowy UBL21 z kondensatorem obejściowym: rząd 150–220 Ω z 25–50 µF/25–50 V (wartości zależą od wersji).

Aspekty etyczne i prawne

• Skany schematów są chronione regulaminami baz (np. limity pobrań, wymóg rejestracji). Korzystaj zgodnie z licencją/zasadami udostępniania.
• Bezpieczeństwo: odbiornik z „gorącym chassis”. Naprawy i pomiary tylko przez transformator separacyjny; nie łącz masy przyrządów pomiarowych bez separacji.

Praktyczne wskazówki

• Jak szybko zdobyć schemat:
  • Wyszukaj: „Tesla Talisman 304U schematic” lub po czesku „schéma zapojení Tesla Talisman 304U”.
  • W bazie Radiomuseum odszukaj kartę modelu 304U i pobierz schemat kompatybilny z LW/MW.
  • W Elektrotanya znajdziesz: „…304U_ac-dc_radio_1954_sch.gif”, „…304_u.pdf” oraz paczkę „…304U_305U_1949…zip”. Wybierz plik dokładnie dla 304U.
• Start serwisowy krok po kroku:
  1. Nie włączaj bezpośrednio do sieci; najpierw sprawdź łańcuch żarzeń (ciągłość, żarówki skali).
  2. Wymień elektrolity i kondensator sprzęgający na siatkę UBL21.
  3. Sprawdź kondensator antenowy – tylko Y2.
  4. Pierwsze uruchomienie przez transformator separacyjny i „żarówkę szeregową” (100 W) lub autotransformator.
  5. Zweryfikuj napięcia z tabeli w serwisówce; odchyłki ±15% zwykle akceptowalne.
  6. Dopiero potem zestrój p.cz. i tor RF.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Istnieją drobne różnice wykonawcze (IF 452/465/468 kHz, detale sieci tonów, typy podzespołów). Zawsze dobieraj schemat zgodny z oznaczeniem chassis/wersji w Twoim egzemplarzu.
• Nie myl 304U z 305U/308U – podobne mechanicznie, ale mogą się różnić zakresem i wartościami elementów.

Sugestie dalszych badań

• Szukaj również haseł: „Tesla 304U UCH21 UBL21 UY1N schéma”, „Talizman 304U naprawa”, „Talisman 304U alignment”.
• Fora: Trioda (PL), czeskie fora radioamatorskie, dział „Schematy” w archiwach Oldradio/Fonar.
• Dokumentacja lamp (karty katalogowe UCH21/UBL21/UY1N) – do weryfikacji napięć/prądów.

Krótkie podsumowanie

• Talisman 304U to klasyczna superheterodyna LW/MW na lampach UCH21×2, UBL21, UY1N, z zasilaniem beztransformatorowym i IF ok. 468 kHz.
• Oryginalny schemat (po korekcie) jest dostępny w renomowanych bazach; wybierz plik dedykowany 304U.
• Przed uruchomieniem konieczna profilaktyka (elektrolity, kondensator sprzęgający, kondensator Y2) i praca z separacją od sieci.

Jeśli podasz, z której bazy chcesz skorzystać (Radiomuseum/Elektrotanya) albo prześlesz zdjęcie tabliczki/wnętrza, wskażę dokładnie właściwy plik i zweryfikuję wartości newralgicznych elementów dla Twojej wersji.