Scroll nie działa w myszce Logitech, Razer, SteelSeries – czyszczenie enkodera, ustawienia Windows 10/11

Pytanie

Scroll w myszce nie działa

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najpierw odizoluj źródło usterki: sprawdź mysz na innym komputerze/porcie USB i sprawdź inną mysz na swoim komputerze.
• Jeśli problem „idzie za myszą” — to niemal na pewno kwestia mechanicznego enkodera scrolla (brud, zużycie) lub łączności (BT/2,4 GHz, baterie).
• Jeśli druga mysz działa u Ciebie poprawnie — skoncentruj się na ustawieniach/sterownikach systemu i oprogramowaniu producenta.

Kluczowe punkty

• 80–90% przypadków to zabrudzony lub zużyty enkoder kółka; czyszczenie IPA/kontakt cleanerem zwykle pomaga.
• W myszach bezprzewodowych częsty winowajca to słabe baterie i/lub zakłócenia 2,4 GHz (odbiornik obok USB 3.0).
• Konflikty z softem producenta (Logitech G Hub, Razer Synapse, SteelSeries GG) i błędne ustawienia przewijania potrafią całkowicie „wyłączyć” scroll.

Szczegółowa analiza problemu

1. Szybka izolacja usterki (5–10 min)

• Przełóż odbiornik/dongle do innego portu (preferuj USB 2.0, najlepiej na przedłużce, z dala od gniazd USB 3.0).
• Podłącz mysz przewodową do innego portu i innego komputera.
• Podmień mysz na inną u siebie.
  Wnioski:
• Nie działa na różnych komputerach/portach → problem w myszce (sprzęt).
• Działa na innym PC, tylko u Ciebie nie → problem programowy/konfiguracyjny.

2. Kontrola zasilania i łączności (mysz bezprzewodowa)

• Wymień baterie/naładuj akumulator (nie sugeruj się samą ikoną poziomu).
• Dla BT usuń sparowanie i sparuj ponownie; dla 2,4 GHz — ponownie sparuj z odbiornikiem (funkcja „pairing”).
• Odsuń dongle od portów USB 3.0 i metalowych elementów obudowy (zakłócenia RF). Użyj krótkiej przedłużki USB.

3. Ustawienia systemowe

• Windows 10/11: Ustawienia → Urządzenia → Mysz → sprawdź „Przewijaj nieaktywne okna po najechaniu wskaźnikiem” (włącz/wyłącz testowo), ustaw liczbę wierszy/„Jeden ekran na raz” i wyklucz „0”.
• Panel sterowania → Mysz → Kółko: przywróć domyślne.
• macOS: Ustawienia systemowe → Mysz/Trackpad → prędkość/naturalne przewijanie.
• Linux (X11): xinput list oraz xinput test sprawdź, czy zdarzenia rolki w ogóle dochodzą; na Wayland użyj narzędzi środowiska (np. gsettings, libinput).

4. Sterowniki i oprogramowanie producenta

• Odinstaluj „Mysz zgodna z HID” oraz sterownik producenta w Menedżerze urządzeń → uruchom ponownie (system wgra czysty sterownik).
• Zaktualizuj/napraw instalację G Hub/Synapse/SteelSeries GG; wyłącz na próbę funkcje mapujące rolkę (np. głośność na scrollu, makra, funkcje „SmartShift”, poziomy scroll w przeglądarce).
• Sprawdź aktualizację firmware’u myszy (w aplikacji producenta).

5. Obserwacja objawów — podpowiada przyczynę

• Brak reakcji wszędzie → przerwany tor sygnału enkodera, zimny lut, uszkodzenie przewodu/PCB lub kompletny zanik zasilania.
• „Skaczący”/losowy kierunek przewijania → zabrudzony mechaniczny enkoder lub zanieczyszczona bramka optyczna (w myszach z enkoderem optycznym).
• Ruch tylko w jedną stronę → jeden kanał A/B enkodera nie daje impulsów (zabrudzenie/uszkodzenie ścieżki, pęknięty lut).
• Rolka obraca się „luźno”, bez wyczuwalnych zapadek → pęknięta oś lub rozpadnięty mechanizm detentu w enkoderze.

6. Konserwacja bez rozbierania (niski próg ryzyka)

• Odłącz mysz. Wydmuchaj okolice rolki sprężonym powietrzem.
• Wprowadź 1–2 krople alkoholu izopropylowego (IPA 99%) lub kontakt cleanera nieagresywnego dla tworzyw do szczeliny przy enkoderze (jeśli dostępna), obracaj rolkę 30–60 s w obie strony.
• Odczekaj min. 10 min na odparowanie. Nie używaj środków olejowych.

7. Naprawa sprzętowa (dla pewnej diagnozy i poza gwarancją)
   Uwaga: rozkręcenie zwykle wymaga zdjęcia ślizgaczy (pod nimi bywają śruby). Odłącz zasilanie, zachowaj ESD.

• Demontaż i inspekcja:
  • Sprawdź, czy oś rolki nie jest pęknięta; usuń włókna/włosy w mechanizmie.
  • Obejrzyj luty enkodera i złącza (szukaj spękań).
• Enkoder mechaniczny (TTC/Kailh/ALPS):
  • Aplikacja IPA/kontakt cleaner do wnętrza, szybkie kręcenie; ewentualnie delikatne dociśnięcie „klatki” metalowej, by zwiększyć docisk styków.
  • Test multimetrem (ciągłość między COM–A/B przy powolnym kręceniu powinno „klikać” elektrycznie). Brak impulsów na jednym kanale → wymiana.
• Enkoder optyczny:
  • Oczyść bramkę (emiter/odbiornik IR) i perforowaną tarczę rolki patyczkiem z IPA; usuń kłębki kurzu/włos.
• Reflow/naprawa lutów:
  • Popraw luty enkodera i złącz przewodów do PCB topnikiem i świeżą cyną (około 320–350°C).

8. Wymiana enkodera (kiedy czyszczenie nie pomaga)

• Dobierz wysokość H (oś do PCB: typowo 5/7/9/11 mm) i rastr nóg zgodne z oryginałem; liczba detentów zwykle 12.
• Wylutowanie starannie (plecionka + odsysacz), oczyszczenie otworów, montaż nowego, kontrola równoległości do PCB.
• Złóż, sprawdź, wyreguluj docisk rolki do enkodera (czasem dystansują to podkładki).

Aktualne informacje i trendy

• Producenci częściej stosują enkodery optyczne (mniej podatne na zużycie, problemy głównie od brudu w bramce).
• W środowiskach biurowych rośnie liczba zgłoszeń „zrywania scrolla” przy odbiornikach 2,4 GHz pracujących blisko portów USB 3.0 — praktyką jest użycie krótkiej przedłużki i portu USB 2.0.
• Oprogramowanie producentów integruje aktualizacje firmware’u myszy — warto je sprawdzić przed rozbiórką.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Enkoder mechaniczny generuje kwadraturę (kanały A/B lekko przesunięte w fazie); brud powoduje nieregularny kontakt i „skoki”.
• „Scroll inactive windows” w Windows może dawać wrażenie braku reakcji, gdy kursor nie jest nad właściwym oknem.
• Zbyt agresywne środki chemiczne mogą spękać plastik korpusu i rolki.

Aspekty etyczne i prawne

• Otwarcie urządzenia zwykle unieważnia gwarancję; jeśli mysz jest nowa, najpierw reklamacja.
• Zużyte myszy oddawaj do punktu zbiórki e‑odpadów; nie wyrzucaj do odpadów zmieszanych.

Praktyczne wskazówki

• Szybki test: nowy komplet baterii + przełożenie dongla na przedłużkę USB 2.0 + restart + sprawdzenie ustawień przewijania.
• Jeśli to mysz przewodowa i sporadycznie „ożywa” przy poruszaniu kablem — obejrzyj/napraw lub wymień przewód.
• Po czyszczeniu daj elementom całkowicie odparować (min. 10–15 min).

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W niektórych modelach (np. „silent”/ultralight) mechanizm detentu rolki jest celowo lekki — subiektywnie „luźno” działa, ale to nie usterka.
• Jeśli po wymianie enkodera nadal brak impulsów — możliwe uszkodzenie kontrolera MCU na PCB (naprawa nieopłacalna).

Sugestie dalszych badań

• Sprawdzenie, czy problem występuje w każdej aplikacji (przeglądarka, edytor, system) i w trybie awaryjnym Windows.
• Test zdarzeń wejścia na Linux (xinput test/evtest) lub narzędzia diagnostyczne producenta myszy.
• Porównanie zachowania przy włączonym/wyłączonym „płynnym przewijaniu” w przeglądarce.

Krótkie podsumowanie

• Zacznij od prostych rzeczy: baterie/zasilanie, port/dongle, ustawienia i sterowniki.
• Jeśli problem „podąża” za myszą — w 9/10 przypadków pomoże czyszczenie lub wymiana enkodera scrolla.
• Gdy mysz jest na gwarancji — skorzystaj z RMA; gdy nie — czyszczenie IPA/kontakt cleaner i ewentualna wymiana enkodera to najskuteczniejsza naprawa.

Jeśli podasz model myszy, system operacyjny (np. Windows 10/11) i objawy (brak reakcji vs. „skacze”), przygotuję instrukcję krok‑po‑kroku dokładnie pod Twoje urządzenie.