Skrót klawiaturowy do wyłączenia monitora – Windows, macOS, Linux, PowerShell, AutoHotkey, NirCmd

Pytanie

Skrót klawiaturowy do wyłączenia monitora

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• W Windows nie ma wbudowanego, uniwersalnego skrótu do natychmiastowego wyłączenia monitora. Da się jednak łatwo dodać własny skrót.
• Najprościej:
  • Windows: własny skrót (PowerShell/AutoHotkey/NirCmd) lub tymczasowo Win+L (blokada; ekran gaśnie wg ustawień zasilania).
  • macOS: Control+Shift+Power (lub Control+Shift+Eject) – natychmiast usypia wyświetlacz.
  • Linux: zbindować polecenie „xset dpms force off” (X11) lub odpowiednik środowiska (Wayland/KDE/Sway).

Szczegółowa analiza problemu

• Tło techniczne (DPMS): „Wyłączenie monitora” w PC to w praktyce wymuszenie trybu oszczędzania energii DPMS przez GPU/OS (nie odcięcie zasilania fizycznego). Najpewniej osiąga się to wysyłając do Windows komunikat WM_SYSCOMMAND/SC_MONITORPOWER z parametrem 2, co gasi wszystkie aktywne wyświetlacze.
• Laptopy: część modeli ma klawisze Fn z ikoną ekranu/księżyca – gaszą podświetlenie matrycy (sprzętowo przez EC), ale nie zawsze działają na monitorach zewnętrznych.
• Wielomonitorowość: SC_MONITORPOWER działa globalnie (wszystkie monitory przechodzą w standby). Wybudzenie następuje po dowolnym wejściu z klawiatury/myszy/BT.
• Różnica: „wygaszacz” = czarny obraz renderowany; „wyłączenie monitora” = brak sygnału/DPMS (niższy pobór, zwykle dioda LED zmienia kolor).

Przykłady działających rozwiązań (Windows):

• PowerShell (jednolinijkowiec do skrótu):
  powershell -command "(Add-Type '[DllImport(\"user32.dll\")]public static extern int SendMessage(int hWnd,int hMsg,int wParam,int lParam);' -Name u -Pas)::SendMessage(-1,0x0112,0xF170,2)"
• AutoHotkey (własny globalny hotkey, np. Ctrl+Alt+O):
  ^!o::
  SendMessage, 0x112, 0xF170, 2,, Program Manager
  return
• NirCmd (narzędzie CLI, bardzo lekkie):
  nircmd.exe monitor off
  Następnie przypisz do tej komendy skrót w Menedżerze skrótów/AHK/skrót Windows.

Konfiguracja skrótu w Windows (bez dodatkowego softu):

• PPM na pulpicie → Nowy → Skrót → wklej komendę PowerShell powyżej → Dalej → nazwij.
• Właściwości skrótu → zakładka „Skrót” → „Klawisz skrótu” → naciśnij np. Ctrl+Alt+M → OK.

macOS:

• Control+Shift+Power (lub Control+Shift+Touch ID/Eject) – natychmiast usypia wyświetlacz. Alternatywnie „Hot Corner: Put display to sleep” i aktywuj gestem; skróty można też tworzyć w Shortcuts/Automator.

Linux:

• X11 (GNOME/KDE/XFCE): xset dpms force off, zbindować w ustawieniach klawiatury DE.
• KDE: qdbus org.freedesktop.ScreenSaver /ScreenSaver SetActive true (zbindować do skrótu).
• Sway/Wayland: swaymsg "output * power off" (lub użyć akcji „Turn screen off” środowiska, jeśli dostępna).

Aktualne informacje i trendy

• Windows 10/11 nadal nie oferują domyślnego globalnego skrótu do zgaszenia monitora; rozwiązania programowe (AHK/NirCmd) pozostają standardową praktyką.
• Coraz powszechniejszy Wayland w Linuksie wymaga natywnych mechanizmów środowiska (xset działa tylko w X11); w praktyce korzysta się z akcji „Wyłącz ekran/Blokuj ekran” mapowanych do skrótu.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Parametry WinAPI: WM_SYSCOMMAND (0x0112) + SC_MONITORPOWER (0xF170); wParam=SC_MONITORPOWER, lParam=2 (OFF), 1 (LOW POWER – rzadko używany), -1/0 (ON).
• Jeśli ekran „odbija” po ułamku sekundy, zwykle porusza się mysz (zwłaszcza optyczna na błyszczącej powierzchni) lub działa wejście BT/USB. Rozwiązanie: odłóż mysz na matową podkładkę, odłącz odbiornik BT, ew. tymczasowo wyłącz „Zezwalaj temu urządzeniu na wznawianie” w Menedżerze urządzeń dla myszy (pamiętaj, że klawiatura musi pozostać zdolna do wybudzenia).

Aspekty etyczne i prawne

• W środowiskach korporacyjnych stosuj wyłącznie narzędzia dozwolone przez polityki IT; niektóre agenty EDR blokują narzędzia automatyzujące (AHK/NirCmd/PowerShell).
• Skróty wyłączające ekran nie zastępują blokady stacji roboczej; dla bezpieczeństwa używaj Win+L lub systemowej blokady równolegle.

Praktyczne wskazówki

• Najprostsze i niezawodne w Windows: skrót do PowerShell lub NirCmd; dla power-userów – AutoHotkey (większa elastyczność, np. czasowe wyciszenie myszy).
• Dodaj opóźnienie przed wygaszeniem, jeśli przypadkowo aktywujesz skrót (AHK: Sleep 500 przed SendMessage).
• Na laptopach z Fn – sprawdź legendy na klawiszach F1–F12; często jest też tryb „Black Screen/Screen Off”.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Mapowanie przycisku zasilania w Windows 10/11 zwykle nie oferuje akcji „Wyłącz ekran” (dostępne są m.in. „Nic nie rób/Uśpij/Hibernacja/Zamknij system”); „wyłączanie ekranu” konfigurujemy głównie przez czasomierze planu zasilania lub własny skrót.
• Niektóre sterowniki GPU/aplikacje (np. odtwarzacze wideo, gry, oprogramowanie do prezentacji) mogą przechwytywać fokus/wejście i wybudzić ekran natychmiast po zgaszeniu.

Sugestie dalszych badań

• Jeśli używasz specyficznego środowiska (np. GNOME na Waylandzie, Sway, macOS Sonoma), warto sprawdzić dokumentację skrótów/Automator/Shortcuts lub narzędzia menedżera okien (KWin/Sway).
• Dla Windows: rozważ dedykowany skrypt AHK z logiką „mute mouse wake” lub integrację z narzędziami typu PowerToys (nie ma natywnej funkcji „monitor off”, ale łatwiej zarządzać skrótami).

Krótkie podsumowanie

• Nie ma jednego domyślnego skrótu „wyłącz monitor”, ale:
  • Windows: utwórz własny skrót (PowerShell/AHK/NirCmd) – to najszybsze i pewne rozwiązanie.
  • macOS: Control+Shift+Power/Eject.
  • Linux: xset dpms force off (X11) lub akcja środowiska (Wayland).
• Chętnie przygotuję gotowy, dopasowany do Twojego systemu skrypt i krok po kroku konfigurację. Napisz proszę, z jakiego systemu korzystasz (Windows 10/11, macOS, Linux – i które środowisko).