Sony SEQ-411 – wyświetlacz VFD nie świeci, brak napięć, zimne luty, kondensatory

Pytanie

Dla czego wyświetlacz nie świeci korektor Sony 411

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęstsza przyczyna: brak któregoś z napięć zasilających wyświetlacz (VFD) w SEQ‑411: żarzenia (ok. 2,5–4 VAC), „wysokiego” dla anod/siatek (typowo ok. 20–30 V względem katody/filamentu, w wielu Sony jako −20…−30 V względem masy) lub +5 V dla logiki/drivera.
• Inne typowe powody: zimne luty na pinach wyświetlacza i złączach, wyschnięte kondensatory w sekcji VFD, uszkodzony rezystor bezpiecznikowy/bezpiecznik w torze VFD, rzadziej – samo uszkodzenie szkła VFD lub sterownika.

Szczegółowa analiza problemu

• Architektura: w (większości) egzemplarzy SEQ‑411 zastosowano VFD (Vacuum Fluorescent Display). Taki wyświetlacz potrzebuje jednocześnie:
  • napięcia żarzenia filamentu: zwykle kilka woltów AC (ok. 2,5–4 VAC) podanego na skrajne piny „FL”,
  • napięcia dla anod/siatek: ok. 20–30 V względem katody/filamentu (w wielu konstrukcjach Sony realizowane jako szyna −24…−30 V względem masy; sterownik przełącza segmenty między 0 V a –VFD),
  • zasilania logiki/drivera: +5 V (czasem także +9…+12 V, zależnie od wersji układu sterującego).
• Co zwykle zawodzi:
  • Kondensatory elektrolityczne w małej przetwornicy/sekcji zasilania VFD (10–100 µF/35–63 V). Ich wyschnięcie obniża/rypuluje napięcie VFD → ciemny ekran.
  • Zimne luty na: pinach samego VFD, transformatorze (odczep filamentu), złączach taśmy do płytki czołowej, elementach prostownika/stabilizacji −VFD.
  • Rezystory bezpiecznikowe (FR) lub mikro‑bezpieczniki w torze VFD – potrafią „przypalić się” i odciąć zasilanie tylko wyświetlacza.
  • Brak żarzenia (przerwany obwód FL) – VFD wtedy nie świeci w ogóle; w ciemności nie widać nawet delikatnego „żaru” drucików.
  • Uszkodzenie sterownika VFD lub brak sygnałów z CPU (gdy napięcia są dobre, a ekran nadal martwy).
  • Bardzo rzadko: rozszczelnienie szkła VFD (getter staje się mlecznobiały).
• Diagnostyka – kolejność i wartości odniesienia:
  1. Inspekcja wizualna:
     • Obejrzyj „lustro” gettera w rogu bańki VFD: srebrzyste/czarne = próżnia OK; białe = wyświetlacz do wymiany.
     • Szukaj pękniętych lutów przy ciężkich elementach (transformatorek, złącza, stabilizatory, diody).
  2. Pomiary napięć (miernik TrueRMS ułatwia pomiar małych AC):
     • +5 V na układach logiki/drivera (np. na kondensatorze filtrującym w tej gałęzi).
     • Szyna VFD: w Sony często oznaczona jako −VFD/−30 V/−VP. Oczekuj ok. −20…−30 V DC względem masy. W innych wariantach może być +20…+30 V względem filamentu – ważna jest różnica potencjałów względem katody/filamentu.
     • Filament (FL): zmierz AC bezpośrednio między skrajnymi pinami VFD – ok. 2,5–4 VAC. Uwaga, nie zwaraj pinów sondami.
     • Jeżeli brakuje którejś z powyższych szyn – idź „wstecz”: prostownik (diody), rezystor szeregowy/FR, kondensatory filtrujące, stabilizator/Zenera.
  3. Sygnały sterujące (jeśli napięcia są prawidłowe, a ekran ciemny):
     • Oscyloskopem sprawdź na pinach drivera VFD linie: CLK/DATA/STB (nazwy zależne od układu). Brak aktywności przy „żywym” urządzeniu wskazuje na problem z MCU/zasilaniem logiki.
  4. Sprawdzenie funkcji użytkowych:
     • Czy sprzęt reaguje na przyciski i zmienia brzmienie? Czy świecą jakiekolwiek LED-y? Jeśli tak – usterka jest lokalna dla sekcji wyświetlacza/podświetlenia, a nie dla całego zasilacza.
• Praktyczne objawy korelujące z przyczyną:
  • Delikatnie świeci po rozgrzaniu lub miga przy stuknięciu w panel → zimne luty.
  • Pełna ciemność, brak żaru filamentu, pozostała elektronika działa → przerwany obwód FL lub brak −VFD/+VFD.
  • Napięcia obecne, sygnały danych są, a nadal ciemno → degradacja luminoforu lub uszkodzony moduł VFD/driver.

Aktualne informacje i trendy

• W sprzęcie z tej epoki masowo obserwuje się degradację małych elektrolitów w sekcji VFD oraz pękanie lutów – profilaktyczny „re‑cap” sekcji VFD i przelutowanie złączy często przywraca sprawność.
• Części oryginalne (nowe moduły VFD) są praktycznie niedostępne; jako dawcy używa się bliźniaczych urządzeń. Alternatywne modernizacje (przeróbka na LED/OLED) są rzadkie i wymagają własnego projektu sterownika.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego potrzebne są trzy „różne” zasilania:
  • Filament żarzy katodę (emisja elektronów).
  • Anody/siatki sterują strumieniem elektronów – potrzebują napięcia o kilkudziesięciu woltach różnicy potencjałów względem katody.
  • Logika/driver to CMOS/TTL – zasilanie +5 V.
• Topologie zasilania VFD:
  • „Ujemna” szyna −VFD (−20…−30 V) wobec masy i filament przesunięty o kilka woltów AC wokół tego potencjału – typowe dla Sony.
  • Rzadziej: dodatnie +VFD (ok. +25 V) i filament blisko masy.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo pracy:
  • Wewnątrz urządzenia występuje napięcie sieciowe 120/230 VAC oraz ostre krawędzie chassis. Odłącz od sieci, rozładuj kondensatory, pracuj z separacją i ESD.
  • Niezwłocznie wymień elementy termicznie/elektrycznie przepracowane (przepalone FR, spuchnięte kondensatory), aby uniknąć wtórnych uszkodzeń.

Praktyczne wskazówki

• Co zrobić „od ręki” (wysoka skuteczność):
  • Przelutuj: piny VFD, złącze taśmy na panel, wyprowadzenia transformatora i elementy w sekcji VFD.
  • Wymień profilaktycznie małe elektrolity w sekcji −VFD/+VFD (np. 10–100 µF/50–63 V) oraz kondensatory filtrujące +5 V na panelu czołowym.
  • Sprawdź i w razie wątpliwości wymień rezystory bezpiecznikowe/bezpiecznik w torze VFD.
• Pomiar krok po kroku (propozycja):
  1. Złącze płytka główna → panel: zidentyfikuj piny: +5 V, GND, −VFD (lub +VFD), FL1/FL2.
  2. Zmierz: +5 V (±5%), −VFD około −20…−30 V (lub +VFD ≈ +20…+30 V), FL ≈ 2,5–4 VAC.
  3. Jeśli brakuje −VFD: sprawdź diody prostownicze, Zener/stabilizator, kondensator filtrujący i FR.
  4. Jeśli brak FL: sprawdź odczep transformatora i ciągłość do pinów VFD.
• Narzędzia: multimetr TrueRMS, stacja lutownicza, lupa, ewentualnie oscyloskop.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Jeżeli getter w VFD jest mlecznobiały – wyświetlacz jest uszkodzony mechanicznie (próżnia utracona) i naprawa nieopłacalna bez dawcy.
• Nie wszystkie rewizje urządzenia muszą mieć identyczną sekcję zasilania VFD – wartości napięć mogą różnić się o kilka woltów.

Sugestie dalszych badań

• Pozyskaj i przejrzyj schemat/serwisówkę SEQ‑411 (oznaczenia pinów złącza panelu, punktów testowych, wartości napięć referencyjnych).
• Jeśli masz oscyloskop: sprawdź linie zegara/danych sterownika VFD – to pozwala odróżnić usterkę zasilania od logiki.

Krótkie podsumowanie

• W SEQ‑411 „ciemny” wyświetlacz w 8–9 przypadkach na 10 wynika z braku któregoś z napięć VFD (+5 V, −/ +VFD, FL) wskutek wyschniętych kondensatorów, zimnych lutów lub przepalonego elementu w torze VFD. Zacznij od pomiaru trzech szyn, przelutuj złącza i wymień małe elektrolity w sekcji VFD – to najszybsza i najskuteczniejsza ścieżka naprawy.

Jeśli podasz: czy korektor poza wyświetlaczem działa (zmienia brzmienie, reaguje na przyciski), czy świecą inne diody oraz czy masz multimetr, rozpiszę konkretne punkty pomiarowe i kolejność prac dopasowaną do Twojego egzemplarza.