Spawanie autogenem: ustawienia gazów na reduktorze tlen-acetylen, ciśnienia, palnik 311

Pytanie

Spawanie autogenem tlen acetylen jak ustawić gaz na reduktorze

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Startowo (spawanie tlen–acetylen, płomień neutralny, typowe dysze 1–4): ustaw na reduktorach ok. 2,5–3,0 bar tlenu i 0,3–0,5 bar acetylenu. Zawsze koryguj do „ciśnienia dynamicznego” (przy otwartych zaworach palnika).
• Kluczowe punkty:
  • Acetylen na reduktorze nigdy powyżej 1,5 bar (bezpieczeństwo).
  • Ustawienia zależą od numeru dyszy i grubości materiału; poniżej znajdziesz tabelę startową i procedurę krok po kroku.

Szczegółowa analiza problemu

• Teoretyczne podstawy

  • Palnik 311 (spawanie gazowe) wymaga odpowiedniej prędkości wypływu obu gazów, aby płomień nie „odrywał się” od dyszy (za duże ciśnienie) ani nie „cofał się” do mieszalnika (za małe ciśnienie). Regulujesz to ciśnieniami roboczymi ustawianymi na reduktorach oraz drobną korektą zaworami na palniku.
  • Płomień neutralny (O2:C2H2 ≈ 1:1) jest domyślny dla stali niskowęglowej; płomień nawęglający stosuje się np. do lutospawania miedzi, a utleniający rzadko – głównie do mosiądzów.

• Procedura ustawiania reduktorów (bezpieczna i powtarzalna)

  1. Kontrola wstępna: butle stabilnie zamocowane; węże bez pęknięć; zawory palnika zamknięte; bezpieczniki przeciwcofaniowe (przy reduktorach i/lub przy palniku) zamontowane na obu gazach.
  2. Odciąż reduktory: pokrętła regulacyjne całkiem wykręcone (brak napięcia sprężyny), manometry „0”.
  3. Otwórz butlę z tlenem: powoli i „do oporu” (zawór grzybkowy pracuje w pełnym otwarciu). Manometr HP pokaże ~150–200 bar w pełnej butli.
  4. Otwórz butlę z acetylenem: maks. 1–1,5 obrotu (żeby można było błyskawicznie zamknąć). Manometr HP pokaże ~16–18 bar (zależnie od temp.).
  5. Ustawianie ciśnień „dynamicznych”:
     • Lekko otwórz zawór acetylenu na palniku (mały przepływ), kręć pokrętłem reduktora C2H2 aż manometr LP wskaże 0,3–0,5 bar (4–7 psi). Zamknij zawór palnika – wskazanie może nieco wzrosnąć (to normalne).
     • Lekko otwórz zawór tlenu na palniku, ustaw 2,5–3,0 bar (36–44 psi) na reduktorze O2. Zamknij zawór palnika.
  6. Zapalenie i korekta mieszanki:
     • Otwórz minimalnie acetylen na palniku i zapal zapalarką (nie zapalniczką).
     • Dodaj tlen zaworem palnika, aż pojawi się wyraźny, zaokrąglony stożek jądra płomienia – to płomień neutralny.
  7. Gaszenie: najpierw zamknij acetylen (płomień zgaśnie), potem tlen. Na dłuższą przerwę: zamknij także butle i odciąż reduktory.

• Dobór ciśnienia do grubości materiału i dyszy (wartości startowe)

  • Do 1,5 mm: C2H2 0,2–0,3 bar (3–4 psi), O2 1,8–2,2 bar (26–32 psi), dysza 0–1.
  • 2–3 mm: C2H2 0,3–0,4 bar (4–6 psi), O2 2,0–2,5 bar (29–36 psi), dysza 1–2.
  • 3–6 mm: C2H2 0,4–0,6 bar (6–9 psi), O2 2,5–3,0 bar (36–44 psi), dysza 2–3.
  • 6–10 mm: C2H2 0,6–0,8 bar (9–12 psi), O2 3,0–3,5 bar (44–51 psi), dysza 3–4.

  • 10 mm: rozważ podgrzewacze/grubsze dysze; C2H2 do 1,0–1,2 bar maks. (15–17 psi), O2 3,5–4,5 bar (51–65 psi). Powyżej 1,5 bar C2H2 – niedopuszczalne.

• Diagnostyka płomienia

  • „Strzały”, cofanie płomienia: zwykle zbyt niskie ciśnienia lub przegrzana/zakoksowana dysza; zwiększ delikatnie ciśnienia, oczyść/ochłodź dyszę, sprawdź bezpieczniki.
  • Odrywanie płomienia: najczęściej za duże ciśnienia – cofnij pokrętła lub użyj mniejszej dyszy.
  • Kopcenie: nadmiar acetylenu – dodaj nieco tlenu zaworem palnika.

Aktualne informacje i trendy

• W spawaniu stali konstrukcyjnych coraz częściej zastępuje się spawanie gazowe metodami TIG/MAG (precyzja, mniejsze odkształcenia). Autogen pozostaje popularny do napraw, lutowania twardego, prac instalacyjnych i szkolenia.
• Do cięcia/wygrzewania częściej stosuje się propan–tlen (ekonomia), ale do samego spawania stali nadal najlepszy jest acetylen–tlen (wyższa temperatura płomienia).

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Różnica „statyczne vs dynamiczne”: ustawienia z zamkniętym palnikiem (statyczne) zawyżają wskazania. Zawsze dopasuj ciśnienia przy małym, stałym przepływie z palnika.
• Bezpieczniki przeciwcofaniowe: zalecane w dwóch punktach (przy reduktorach i przy palniku), z zaworem zwrotnym i tłumikiem płomienia.
• Acetylen w butli jest rozpuszczony w acetonie w porowatym wypełnieniu – dlatego butla musi stać pionowo; po położeniu odczekaj min. 30–60 min przed użyciem.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo ponad wszystko: acetylen powyżej 1,5 bar grozi samorzutnym rozkładem i wybuchem. Nie używaj smarów/olejów na armaturze tlenowej (ryzyko zapłonu).
• Zgodność ze standardami: stosuj osprzęt zgodny z EN ISO 5172 (palniki), EN ISO 2503 (reduktory) oraz lokalnymi przepisami BHP/OSHA. Utrzymuj aktualne przeglądy UDT (jeśli wymagane lokalnie).

Praktyczne wskazówki

• Ustawienia w psi (dla manometrów angloamerykańskich): 2,5–3,0 bar O2 ≈ 36–44 psi; 0,3–0,5 bar C2H2 ≈ 4–7 psi.
• Otwieranie zaworów: tlen „do oporu”, acetylen maks. 1–1,5 obrotu. Stój z boku zaworu przy otwieraniu.
• Higiena pracy: czyść dysze wyłącznie dedykowanymi pilniczkami/igłami; nieszczelności wykrywaj pianą testową lub wodą z detergentem (nigdy płomieniem).

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Spotkasz w sieci wartości rzędu 6–8 bar dla tlenu i 3–4 bar dla acetylenu – takie ustawienia nie dotyczą spawania i są niebezpieczne (zwł. dla C2H2). Dla cięcia tlen bywa wyższy, ale ciśnienie acetylenu nadal musi pozostawać niskie i zawsze <1,5 bar.
• Rzeczywiste nastawy zależą od konkretnego producenta dysz/palników – jeśli masz tablice producenta, kieruj się nimi w pierwszej kolejności.

Sugestie dalszych badań

• Sprawdź kartę techniczną swojego palnika/dysz (tabele przepływów i ciśnień dla konkretnego numeru końcówki).
• Przećwicz rozpoznawanie płomienia neutralnego/nawęglającego/utleniającego na złomowych próbkach – to najlepszy „czujnik” poprawnych nastaw.

Krótkie podsumowanie

• Zacznij od: O2 = 2,5–3,0 bar, C2H2 = 0,3–0,5 bar (ustawiane dynamicznie), płomień neutralny. Nigdy nie przekraczaj 1,5 bar dla acetylenu. Dalsze korekty dobierz do numeru dyszy i grubości materiału, obserwując zachowanie płomienia.

Jeśli podasz: grubość materiału, rodzaj metalu oraz numer dyszy/palnika (lub model), przygotuję precyzyjne nastawy „na start” dla Twojego zestawu.