Spawarka inwertorowa - włącznik świeci, brak działania

Pytanie

Po urucjomienu wlacznikiem spawarke inwektorowa wlacznik swieci a po za tym nic nie dziala przycxyna

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęstsza przyczyna: brak napięć pomocniczych (5/12/15/24 V) z małej przetwornicy pomocniczej albo problem w układzie soft‑start (NTC/rezystor dużej mocy + przekaźnik). Efekt: świeci tylko lampka włącznika, a nie startuje wentylator, nie „klika” przekaźnik i nie wstaje blok mocy.
• Inne częste powody: przepalony bezpiecznik wewnętrzny, przerwa w torze zasilania za włącznikiem, uszkodzony mostek prostowniczy, wyschnięte/wybrzuszone kondensatory, uszkodzony wentylator (zwarcie), zadziałane zabezpieczenie termiczne.

Kluczowe punkty:

• Sprawdź: napięcie za włącznikiem, napięcie na kondensatorach głównych (szyna DC), napięcia pomocnicze 12/24 V, pracę wentylatora, zadziałanie przekaźnika soft‑start, bezpieczniki (zewn. i wewn.).
• Uwaga: lampka włącznika bywa podłączona „przed” bezpiecznikiem/układem, więc może świecić mimo przerwy dalej w obwodzie.

Szczegółowa analiza problemu

• Architektura: spawarka inwertorowa ma tor wejściowy (filtr EMI, bezpiecznik, NTC/rezystor soft‑start, mostek prostowniczy, kondensatory ~DC bus), przetwornicę pomocniczą (zasilanie logiki, wentylatora i cewki przekaźnika), układ sterowania oraz blok mocy (IGBT/MOSFET + transformator HF). Sekwencja startu: sieć → przetwornica pomocnicza startuje → pojawia się 12/24 V → rusza wentylator, załącza się przekaźnik soft‑start → pracuje inwerter. Gdy „staje” na etapie lampki, winny jest zwykle brak 12/24 V lub przerwa w soft‑starcie.

• Hipotezy w kolejności prawdopodobieństwa:

  1. Przetwornica pomocnicza nie startuje: uszkodzony układ scalony (np. UC384x/NCP/TOP/VIPer), rezystory startowe (100 kΩ…1 MΩ – przerwa), kondensator zasilania sterownika (np. 10–47 µF/50 V – wyschnięty), dioda Zenera, MOSFET kluczujący, optosprzężenie, albo zwarcie po stronie wtórnej (np. uszkodzony wentylator 12/24 V).
  2. Układ soft‑start: spalony rezystor/termistor NTC lub niesprawny przekaźnik (brak zasilania cewki, uszkodzone styki) – kondensatory nie są doładowywane „na twardo”, więc blok mocy nie rusza.
  3. Wejście/mostek/bezpiecznik: przepalony bezpiecznik wewnętrzny, uszkodzony mostek prostowniczy, przerwa/zimny lut w okolicy włącznika i złączy wsuwkowych.
  4. Zabezpieczenie termiczne/fan: po przegrzaniu czujnik temperatury blokuje start; niesprawny wentylator bywa traktowany jak błąd – sterownik nie zezwala na załączenie.
  5. Blok mocy: zwarcie IGBT/MOSFET – często towarzyszy przepalony bezpiecznik; ale sama świecąca lampka bez „życia” częściej wskazuje, że sterowanie nie dostało zasilania.

• Pomiary diagnostyczne (ostrożnie – niebezpieczne napięcia!):

  1. Za włącznikiem: ~230 V AC (Europa) lub ~120 V AC (USA). Lampka włącznika nie gwarantuje, że napięcie dochodzi dalej – sprawdź faktycznie na wyjściu włącznika.
  2. Szyna DC na dużych kondensatorach: ok. 310–340 V DC przy zasilaniu 230 V AC; ok. 160–170 V DC przy 120 V AC (bez podwajacza). 0 V oznacza przerwę przed mostkiem/kondensatorami (bezpiecznik, NTC, mostek).
  3. Napięcia pomocnicze: 12/15/24 V na płytce sterowania i na wentylatorze. Brak → szukaj w przetwornicy pomocniczej i obciążeniach wtórnych (odłącz wentylator na próbę).
  4. Przekaźnik soft‑start: czy słychać „klik” po 1–3 s? Zmierz oporność cewki (typ. 100–500 Ω) i czy dostaje 12/24 V.
  5. Kondensatory: wizualnie – wybrzuszenia/wycieki; małe elektrolity w zasilaczu pomocniczym często tracą pojemność.
  6. Elementy mocy: pomiar zwarć IGBT/MOSFET (D‑S/G‑S lub C‑E/B‑E), mostka prostowniczego.

• Dlaczego to się tak objawia:

  • Bez 12/24 V nie rusza wentylator ani przekaźnik. Sterownik pozostaje martwy, więc „świeci tylko włącznik”.
  • Jeśli uszkodzony jest NTC/rezystor soft‑start lub przekaźnik nie zwiera rezystora, kondensatory nie są doładowane, a inwerter nie wystartuje.
  • Gdy wentylator ma zwarcie, SMPS „próbkuje” i nie wstaje – objaw identyczny.

Aktualne informacje i trendy

• W wielu nowszych konstrukcjach (ostatnie lata) zasilacz pomocniczy oparty jest na układach zintegrowanych HV (VIPer/TNY/NCP), co czyni awarie „małych elektrolitów” i rezystorów startowych wyjątkowo częstymi. Coraz częściej spotyka się też sterowanie PWM wentylatora; jego usterka potrafi zablokować start. W średniej/wyższej klasie pojawia się aktywne PFC – dodatkowy blok, który również może uniemożliwić rozruch przy jego awarii.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Typowe wartości:
  • NTC (inrush): 5–10 Ω (zimny); rezystor soft‑start: 47–100 Ω/5–10 W.
  • Kondensatory DC bus: 2× 390–680 µF/400–450 V.
  • Mały elektrolit Vcc sterownika: 10–47 µF/35–50 V – krytyczny dla startu.
• Typowy sterownik pomocniczy: UC3842/3843, NCP12xx, TOP/TNY/VIPer + opto PC817 + TL431 po wtórnej.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo: praca przy szynie ~160–340 V DC jest śmiertelnie niebezpieczna. Rozładuj kondensatory przez rezystor (np. 1 kΩ/10 W), używaj izolowanego miernika i, jeśli to możliwe, transformatora separacyjnego. Nie mostkuj zabezpieczeń (bezpieczników, termików).
• Gwarancja: ingerencja wewnątrz urządzenia zwykle ją unieważnia. Naprawy powinien wykonywać wykwalifikowany serwis.

Praktyczne wskazówki

• Szybkie testy bez rozbierania:
  • Odczekaj 20–30 min (jeśli to przegrzanie). Sprawdź inne gniazdo/krótszy przedłużacz.
• Minimalno‑inwazyjna diagnostyka:
  • Otwórz i obejrzyj: ślady przegrzań, luźne wsuwki, zimne luty, spuchnięte kondensatory, stan wentylatora.
  • Zmierz: za włącznikiem AC; na kondensatorach DC; obecność 12/24 V; obecność 5 V na mikrokontrolerze.
  • Odłącz wentylator i spróbuj uruchomić (jeśli SMPS przeciążony).
• Uruchamianie po naprawie:
  • Pierwszy start przez ogranicznik prądu (żarówka 60–100 W w szereg z siecią) lub autotransformator – ograniczy skutki ewentualnego zwarcia.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Bez modelu i dokładnych objawów (czy jest „klik”, czy rusza choć na moment wentylator, czy są jakieś diody błędu) diagnoza jest probabilistyczna.
• W USA część spawarek pracuje z 120 V lub 240 V. Oczekiwane napięcia DC na szynie różnią się odpowiednio (~160–170 V vs ~320–340 V).

Sugestie dalszych badań

• Podaj: model spawarki, zasilanie (120/230/240 V), czy słychać „klik” przekaźnika, czy wentylator rusza, odczyty: DC bus, 12/24 V, 5 V. Zdjęcia płyty (zwłaszcza zasilacza pomocniczego) bardzo przyspieszą diagnozę.
• Jeśli dostępny jest schemat serwisowy – pozwala szybko zlokalizować punkty pomiarowe i pinout złącz.

Krótkie podsumowanie

• Objaw „świeci tylko włącznik” niemal zawsze oznacza, że nie wstało zasilanie pomocnicze albo układ soft‑start nie załączył obwodu głównego. Zacznij od pomiaru napięcia za włącznikiem, potem szyny DC i napięć 12/24 V. Najczęstsze usterki: małe elektrolity i rezystory startowe w SMPS, uszkodzony wentylator/przekaźnik soft‑start lub przepalony bezpiecznik. Jeśli potrzebujesz, przeprowadzę Cię przez pomiary krok po kroku po podaniu modelu i wyników.