Jak sprawdzić która karta graficzna działa – NVIDIA, AMD, Intel, desktop i laptop

Pytanie

Dwie karty graficzne jak sprawdzić która działa

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• „Która działa” może znaczyć: (A) która karta jest aktualnie używana/obciążona, lub (B) która jest sprawna sprzętowo.
• Najszybciej w Windows: uruchom aplikację 3D, w Menedżerze zadań włącz kolumnę „Silnik GPU” (Szczegóły) i/lub podgląd „Wydajność → GPU 0/GPU 1”. Karta z rosnącym obciążeniem/aktywnością to ta, która „działa”.
• Aby potwierdzić sprawność: testuj każdą kartę osobno (odłączając drugą), monitoruj temperatury/obciążenie (GPU‑Z/HWiNFO) i sprawdź błędy w Menedżerze urządzeń.

Kluczowe punkty

• Rozróżnij „aktywna teraz” vs „sprawna”.
• Sprawdź: Menedżer zadań → Wydajność/„Silnik GPU”, GPU‑Z/HWiNFO, Menedżer urządzeń (błędy), Ustawienia → System → Ekran → Grafika (mapowanie aplikacji).
• Dla PC: poprawne podłączenie monitora do właściwej karty oraz zasilanie PCIe.
• Dla laptopów: iGPU/dGPU (Optimus/SmartShift) – obciążenie przełącza się dynamicznie.

Szczegółowa analiza problemu

• Scenariusz A: identyfikacja karty aktualnie używanej

  1. Windows 10/11 – 60 sekund:
     • Uruchom grę/benchmark w oknie/pełnym ekranie.
     • Ctrl+Shift+Esc → zakładka Wydajność → GPU 0/GPU 1: obserwuj „3D/Copy/Video Encode/Decode”.
     • Zakładka Szczegóły → PPM na nagłówkach kolumn → Wybierz kolumnę „Silnik GPU”. Dla procesu gry zobaczysz np. „GPU 1 – 3D”. To identyfikuje fizyczną kartę (GPU 0 zwykle iGPU, GPU 1 – dGPU).
  2. Ustawienia per‑aplikacja:
     • Ustawienia → System → Ekran → Grafika → wybierz aplikację → Opcje → „Wysoka wydajność” (dGPU) / „Oszczędzanie energii” (iGPU). Uruchom ponownie aplikację i zweryfikuj jak wyżej.
  3. OSD/telemetria:
     • GPU‑Z → Sensors: „GPU Load”, „Memory Controller Load”, „PerfCap Reason”.
     • HWiNFO/MSI Afterburner + RivaTuner OSD: nałóż overlay (FPS, obciążenie, takty, pobór mocy) i obserwuj podczas gry.
  4. Linux:
     • lspci | grep -E "VGA|3D".
     • NVIDIA: nvidia-smi (obciążenie, procesy).
     • AMD: radeontop; ogólne: glxinfo | grep "OpenGL renderer".
  5. macOS:
     • Monitor aktywności → Okno → Historia GPU (na iMakach/MBP Intel z dGPU).
     • Laptopy Apple z Apple Silicon mają jeden zintegrowany układ – nie występuje przełączanie iGPU/dGPU.

• Scenariusz B: weryfikacja sprawności sprzętowej

  1. Menedżer urządzeń → Karty graficzne:
     • Dwie pozycje bez żółtych ikon → sterowniki i enumeracja OK.
     • Kod 43/31/12 lub brak urządzenia → problem sterownika, zasilania, gniazda PCIe lub samej karty.
  2. Izolacja (PC):
     • Wyłącz zasilanie, odłącz przewód. Wyjmij jedną kartę, pozostaw drugą w gnieździe x16 (najwyżej taktowanym).
     • Podłącz monitor bezpośrednio do testowanej karty; uruchom system; zainstaluj/odśwież sterowniki.
     • Powtórz dla drugiej karty i – jeśli trzeba – w drugim slocie PCIe (weryfikacja płyty głównej).
  3. Zasilanie:
     • Sprawdź wtyki 6/8‑pin. Używaj osobnych przewodów z PSU (nie „pigtail”).
     • PSU o mocy adekwatnej do sumy TGP kart + zapas ~30%.
  4. Test obciążeniowy i stabilność:
     • Krótkie: Unigine Heaven/Superposition, 3DMark Time Spy; obserwuj, czy obciążenie/temperatury rosną płynnie.
     • Długie: 15–30 min przy stałym FPS; brak artefaktów, black‑screenów i resetów sterownika.
     • Uwaga na FurMark – bywa „power virus”; producenci ograniczają boost – używaj głównie do krótkiej sanity‑check.
  5. Temperatura/termodynamika:
     • Dobrze działająca karta pod obciążeniem zwykle ≤ 83–90°C (zależnie od modelu); wyższe wartości = throttling lub problem z chłodzeniem.
  6. Firmware/BIOS/UEFI:
     • Primary Display/Initiate Graphic Adapter: PEG/PCIe/IGD.
     • iGPU Multi‑Monitor: włącz/wyłącz w zależności od potrzeby.
     • W laptopach z MUX: przełącznik dGPU only / hybrid wpływa na to, która karta renderuje i/lub „widziana” jest przez wyświetlacz.

Aktualne informacje i trendy

• W laptopach tryb hybrydowy (NVIDIA Optimus / AMD SmartShift) jest domyślny; rośnie popularność sprzętowych przełączników MUX, które pozwalają wymusić dGPU‑only dla niższych opóźnień i wyższego FPS.
• W komputerach domowych konfiguracje multi‑GPU do gier (SLI/CrossFire) są dziś rzadko wspierane przez nowe tytuły; multi‑GPU pozostaje w zastosowaniach obliczeniowych (CUDA/ROCm, render).
• Windows 11/10 umożliwia per‑aplikacyjne przypisanie GPU w ustawieniach systemowych; to najprostsza, wspierana metoda kontroli.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• „Silnik GPU” w Menedżerze zadań mapuje proces do instancji GPU (np. „GPU 1 – 3D”): numer odpowiada kolejności urządzeń w systemie (sprawdź w Wydajność → GPU).
• dGPU może „działać” bez podłączonego do niej monitora (rendering offload/Optimus, obliczenia CUDA/OpenCL). Weryfikujesz to obciążeniem i listą procesów (np. nvidia-smi).
• Artefakty (paski, piksele), niestabilność sterownika pod obciążeniem i błąd Kod 43 to najczęstsze oznaki uszkodzeń GPU/VRAM lub zasilania/PCIe.

Aspekty etyczne i prawne

• Zachowaj ESD (opaska antystatyczna, odłączone zasilanie).
• Modyfikacje BIOS‑u kart lub undervolting/overclocking: ryzyko utraty gwarancji; wykonuj świadomie i dokumentuj ustawienia.
• W laptopach ingerencja w układ chłodzenia może naruszać warunki gwarancji.

Praktyczne wskazówki

• Szybka diagnostyka (Windows):
  • 1. Uruchom grę → Menedżer zadań → Szczegóły → włącz „Silnik GPU”.
  • 2. GPU‑Z/HWiNFO → Sensors → sprawdź „GPU Load/Clock/Power”.
  • 3. Ustawienia → Ekran → Grafika → przypisz „Wysoka wydajność” i powtórz test.
• Desktop z dwiema kartami:
  • Podłącz monitor do tej karty, którą testujesz; wyłącz w BIOS iGPU, jeśli chcesz wymusić dGPU.
  • Testuj każdą kartę osobno i w różnych slotach x16/x8 – wykluczysz uszkodzenie gniazda.
• Laptop:
  • Jeśli dostępny MUX: przełącz dGPU only → restart → test. Potem tryb hybrydowy i porównanie obciążenia.
• Linux:
  • prime-run (NVIDIA) / DRI_PRIME=1 (AMD) do wymuszania dGPU; równolegle obserwuj nvidia-smi/radeontop.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Niektóre aplikacje 2D/gry okienkowe mogą być renderowane przez iGPU mimo obecności dGPU (oszczędzanie energii, V‑Sync, ograniczenia API).
• Benchmarki typu „power virus” nie odzwierciedlają pracy w grach i mogą wywołać zbędne limity mocy/temperatur.
• W starszych płytach głównych aktywacja iGPU może wyłączyć linie dla slotów PCIe – sprawdź manual.

Sugestie dalszych badań

• Dokumentacja płyty głównej: ustawienia Primary Display, mapowanie linii PCIe.
• Sterowniki producentów (NVIDIA/AMD/Intel) – profile aplikacji i debugowanie.
• Narzędzia: GPU‑Z, HWiNFO, MSI Afterburner + RTSS, nvidia-smi, radeontop, Unigine/3DMark.

Krótkie podsumowanie

• Aby sprawdzić, która z dwóch kart „działa”: obciąż aplikację 3D i sprawdź w Menedżerze zadań kolumnę „Silnik GPU” oraz zakładkę Wydajność → GPU; potwierdź w telemetrii (GPU‑Z/HWiNFO).
• Aby sprawdzić, która jest sprawna: testuj każdą osobno (właściwy slot, zasilanie, monitor), sprawdź błędy w Menedżerze urządzeń i przeprowadź stabilny test obciążeniowy z monitoringiem temperatur i artefaktów.

Jeśli podasz: model kart, system (Windows/Linux/macOS), czy to laptop czy desktop oraz jak masz podłączony monitor – przygotuję konkretną, kroczącą checklistę pod Twój sprzęt.