Tagan 600W – zaniżone napięcie 5V, diagnoza i naprawa zasilacza ATX

Pytanie

tagan 600 za niski 5v

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Jeśli w Tagan 600W masz zbyt niskie +5 V (<4,75 V), to najczęściej winne są zużyte kondensatory Low‑ESR w sekcji 5 V, problemy w pętli sprzężenia zwrotnego (TL431 + opto), uszkodzenie prostownika Schottky na 5 V lub zjawisko „cross‑load” w grupowo regulowanych ATX (zbyt małe/nieprawidłowe obciążenie pozostałych linii).
• Zacznij od weryfikacji pomiaru (multimetr na złączu Molex/SATA, nie odczyt z płyty), sprawdź 5VSB (fioletowy), a potem test pod obciążeniem kontrolowanym. W typowym, wieloletnim Taganie pełny recap wtórnej i 5VSB rozwiązuje problem w >80% przypadków.

Kluczowe punkty:

• ATX dopuszcza 4,75–5,25 V. Poniżej 4,75 V – usterka lub niewłaściwe obciążenie.
• Sprawdź 5VSB, kondensatory Low‑ESR, diody Schottky 5 V, TL431/opto i luty przy radiatorze wtórnym.
• Testuj pod realnym obciążeniem obu głównych linii (12 V i 5 V) – Tagany często są grupowo regulowane.

Szczegółowa analiza problemu

• Teoretyczne podstawy:

  • Starsze Tagany (TG600‑Uxx) to zasilacze ATX z regulacją grupową: 3,3 V/5 V i 12 V „ciągną się” wzajemnie przez wspólne uzwojenia i pętlę sprzężenia. Nietypowy rozkład obciążeń (np. prawie sama 12 V lub prawie sama 5 V) powoduje odstrojenie – napięcie 5 V „siada”.
  • Sekcja 5 V to zazwyczaj: transformator wtórny → prostownik Schottky (często 2×15–30 A, 30–45 V, np. MBR2045/STPS3045) → dławik filtrujący → kondensatory Low‑ESR (sumarycznie kilka tysięcy µF) → pętla sprzężenia (dzielnik + TL431 + opto).
  • 5VSB (fioletowy) to osobna mała przetwornica; jej zaniżone napięcie może skutkować niewłaściwym startem sekcji głównej i zaniżeniem pozostałych linii.

• Co najczęściej powoduje zbyt niskie 5 V:

  1. Wysokie ESR/utrata pojemności kondensatorów wyjściowych 5 V i/lub 5VSB – skutkuje spadkiem napięcia pod obciążeniem i dużą tętniennością.
  2. Zdegradowany prostownik Schottky 5 V (przewodzenie „miękkie”, podwyższony Vf lub częściowe zwarcie termiczne).
  3. Rozjechana pętla FB: zmienione wartości rezystorów dzielnika, TL431 o zwiększonym prądzie odniesienia, „zmęczony” opto; bywa też, że brązowy klej na PCB stał się lekko przewodzący i „fałszuje” dzielnik.
  4. Luty zmęczeniowe na radiatorach wtórnych i przy dławikach – rosnący opór → spadek napięcia pod obciążeniem.
  5. Cross‑load: brak minimalnego obciążenia na 12 V i/lub 3,3 V podczas testu – 5 V wypada z regulacji.
  6. Spadki na przewodach/złączach (opór wiązki, zabrudzone piny ATX/Molex) – mierz możliwie blisko płytki PSU i porównaj z końcem wiązki.

• Praktyczne zastosowania/diagnoza krok po kroku:

  1. Weryfikacja pomiaru:
     • Multimetr na złączu Molex: czerwony (+5 V), czarny (GND). Nie ufaj czujnikom płyty głównej.
     • Sprawdź 5VSB (fioletowy do GND) przy wyłączonym komputerze, ale zasilacz w sieci – powinno być 4,9–5,2 V.
  2. Test bez i pod obciążeniem:
     • Minimalne obciążenie dla regulacji: 5 V ~1–2 A oraz 12 V ~1–2 A (rezystory mocy lub elektroniczne obciążenie). Przykład: 5 V → 2,5 Ω/25 W (~2 A), 12 V → 10 Ω/25 W (~1,2 A).
     • Obserwuj spadek przy wzroście prądu. Jeśli 5 V leci <4,75 V przy 1–2 A – podejrzenie kondensatorów/Schottky/lutów.
  3. Ocena tętnień (jeśli masz oscyloskop):

     • 50–80 mVpp na 5 V przy 1–2 A sugeruje kondensatory.

  4. Inspekcja i pomiary na płycie:
     • Oględziny kondensatorów 5 V/5VSB (wybrzuszenia, wycieki), dławików, prostowników; usuń stary brązowy klej w okolicy FB.
     • Sprawdź luty na radiatorach, dławikach i złączach – popraw lutowanie.
     • Pętla FB: katoda TL431 ≈2,5 V w regulacji; jeśli znacznie odstaje, sprawdź dzielnik i opto (test LED, CTR).
  5. Prostownik 5 V:
     • Wylutuj i sprawdź diody Schottky (test diody, spadek ~0,2–0,3 V). Zastępuj odpowiednikami 30–45 V o prądzie ≥2× nominalny prąd linii (np. 2×20–30 A).
  6. Sekcja 5VSB:
     • Jeśli 5VSB <4,8 V: wymień elektrolity w 5VSB, sprawdź tranzystor/układ sterujący (VIPer/TNY lub dyskret), rezystory startowe i Zenera.

• Naprawa/modernizacja:

  • Recap Low‑ESR 105°C: w linii 5 V zwykle 2× 2200–3300 µF/6,3–10 V; w 5VSB 470–1000 µF/10–16 V; serie o niskim ESR i dużym ripple (np. Panasonic FR/FS/FM, Nichicon HE/HM/HN, Rubycon ZL/ZLH).
  • Wymiana prostownika 5 V na świeży o niskim Vf i odpowiedniej obudowie TO‑220/TO‑247 (z pastą i dociągnięciem termicznym).
  • Czyszczenie/wycięcie starego kleju, przelutowanie „gorących” węzłów.
  • Ewentualna korekta FB tylko po naprawie sprzętowej; bezpieczny cel: 5,00–5,10 V pod typowym obciążeniem.

Aktualne informacje i trendy

• Nowe platformy PC odchodzą od wysokich obciążeń 5 V (dominacja 12 V, a nawet standard ATX12VO z generacją 5 V/3,3 V na płycie). W praktyce stary Tagan pracujący z nowym obciążeniem „głównie 12 V” może wyjść z regulacji 5 V przy testach bez obciążnika – uwzględnij to podczas diagnostyki.
• W serwisie zasilaczy ATX standardem jest pełny recap sekcji wtórnej i 5VSB w jednostkach >10 lat eksploatacji – podnosi niezawodność i obniża ripple.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Piny ATX do szybkich testów: fioletowy 5VSB, zielony PS_ON (zwierasz do GND dla startu), szary PWR_OK (powinien przejść w stan wysoki po ustabilizowaniu napięć), czerwony +5 V.
• Spadek na wiązce: przy 10–20 A na 5 V każdy dodatkowy 10 mΩ daje 0,1–0,2 V spadku – mierz „na płytce” i „na końcu kabla”, aby rozdzielić problem PSU od przewodów.

Aspekty etyczne i prawne

• Zasilacz z niestabilnym 5 V może uszkodzić nośniki danych/USB – nie testuj na krytycznym sprzęcie.
• Prace przy zasilaczu sieciowym wymagają kompetencji i zachowania zasad BHP (wysokie napięcia po stronie pierwotnej). Utylizuj zużyte podzespoły zgodnie z lokalnymi przepisami o ZSEE.

Praktyczne wskazówki

• Zanim cokolwiek wymienisz: zrób trzy pomiary 5 V – bez obciążenia, z obciążeniem tylko 5 V (1–2 A), oraz z obciążeniem 5 V i 12 V równocześnie.
• Jeśli nie masz elektronicznego obciążenia: użyj rezystorów drutowych mocy na radiatorze/wiatraku; kontroluj temperaturę.
• Po recapie zawsze sprawdź ripple oscyloskopem i temperaturę prostowników po 10–15 min obciążenia.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Nie podkręcaj „trimmerem” 5 V, dopóki nie przywrócisz kondycji kondensatorów i nie sprawdzisz prostowników – maskuje to usterkę i może rozregulować inne linie.
• Jeśli trafisz na rzadki wariant z osobną regulacją 12 V/5 V – ścieżka diagnostyczna pozostaje podobna; różnią się tylko punkty FB.

Sugestie dalszych badań

• Zdjęcie PCB od strony wtórnej i lista kondensatorów (pojemność/napięcie/seria) pozwoli wskazać konkretne zamienniki.
• Pomiary: 5VSB, 5 V (trzy scenariusze obciążenia), ripple 5 V, temperatura prostownika (pirometr), napięcie na katodzie TL431.
• Jeśli masz model dokładny (np. TG600‑U25/U33/U35) – podaj; niektóre rewizje różnią się sekcją 5VSB i dobrą praktyką jest od razu wymienić konkretne „słabe punkty”.

Krótkie podsumowanie

• Zbyt niskie 5 V w Tagan 600 W to klasyka starzenia: kondensatory Low‑ESR, prostownik Schottky, pętla FB i/lub cross‑load. Zweryfikuj 5VSB, testuj pod obciążeniem 5 V i 12 V, zrób recap sekcji wtórnej + 5VSB, popraw luty i usuń stary klej. W większości przypadków przywraca to poprawne 5,00–5,10 V pod obciążeniem.

Jeśli podasz: dokładny model TG600‑Uxx, wartości zmierzone (5VSB, 5 V bez/ze wzorcowym obciążeniem, 12 V), oraz objawy (np. klikanie, PWR_OK nie wstaje), podam precyzyjne punkty testowe i listę elementów do wymiany z wartościami.