TEAC A-3440 – przyspieszone obroty po 10 minutach odsłuchu, serwo capstan, naprawa

Pytanie

Teac 3440 przyspieszone obroty po ok r0 min odsluchu

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najbardziej prawdopodobna przyczyna: dryft termiczny w układzie serwosterowania capstanu (po nagrzaniu).
• Kluczowe punkty:
  • Kondensatory elektrolityczne (w serwo i zasilaczu), zużyte trymery prędkości, zimne luty.
  • Zabrudzony/zużyty pinch‑roller lub utlenione styki przełącznika Fixed/Variable (Pitch) potrafią dać identyczny objaw.
  • Rzadziej: zanikanie sygnału FG z silnika (przerwa/defekt cewki tachometrycznej) → „runaway speed”.

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie Szczegółowa analiza problemu

• Zjawisko: układ serwo utrzymuje stałą prędkość taśmy na podstawie porównania odniesienia (ref) i sprzężenia zwrotnego (FG). Po ~kilku–kilkunastu minutach pracy wzrasta temperatura, co może:
  • podbić ESR/obniżyć pojemność elektrolitów → rozjeżdża się filtracja i stałe czasowe pętli,
  • zmienić rezystancję zabrudzonego trymra/potencjometru Pitch → fałszywe „żądanie” wyższej prędkości,
  • ujawnić pęknięty lut w torze FG/ref → serwo „widzi” brak prędkości i podaje maksymalne wysterowanie,
  • spowodować ślizg gumy (pinch‑roller) przy jednoczesnym zbyt dużym momencie take‑up → capstan przestaje kontrolować taśmę i słyszalne jest przyspieszenie.
• Co odróżnia elektrykę od mechaniki:
  • Jeśli przyspieszenie występuje również bez taśmy (goły capstan) lub z wyłączonym Pitch/Fixed – to elektryka/serwo.
  • Jeżeli lekkie przyhamowanie prawej szpuli przywraca poprawną prędkość – problem mechaniczny (pinch‑roller/docisk/torque).
• Typowe miejsca usterek w A‑3440:
  • Płytka serwo capstanu: elektrolity w filtrach/kompensacji pętli, trymry prędkości (dla 7½ i 15 ips), luty przy tranzystorach mocy i złączach.
  • Zasilacz: elektrolity filtrujące szyny zasilające serwo (w zależności od wersji +24 V i/lub niższe szyny pomocnicze).
  • Panel Pitch: przełącznik Fixed/Variable i potencjometr Vari‑Speed – zabrudzone styki powodują pływanie ref.

Aktualne informacje i trendy

• W praktyce serwisowej tych modeli standardem jest „recap” płytki serwo i zasilacza (elektrolity 105°C, niski ESR) oraz wymiana otwartych trymrów na wieloobrotowe, hermetyczne (np. 3296).
• Dostępne są nowe pinch‑rollery i paski capstanu od współczesnych dostawców; po wymianie zaleca się pełną kalibrację prędkości.
• Powszechnie stosuje się diagnostykę termiczną sprayem „zamrażającym” w celu namierzenia elementu wrażliwego na ciepło.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Objaw „runaway” po nagrzaniu najczęściej wskazuje na:
  • spadek amplitudy sygnału FG (pęknięta cewka, złącze) albo
  • wzrost napięcia odniesienia (brudny trymr/potencjometr Pitch) albo
  • rozjechaną kompensację pętli (elektrolity w torze serwo).
• Testy, które dużo mówią:
  • Zimno/gorąco: pomiar szyn zasilających na zimno i po 10–20 min; różnice >5% są podejrzane.
  • Obserwacja FG oscyloskopem: ciągłość i stabilność amplitudy (powinna rosnąć liniowo z prędkością; zaniki/skoki = usterka FG/łączeń).
  • „Freeze test”: punktowe schładzanie kolejnych elementów toru serwo; powrót prędkości po schłodzeniu – wskazuje winowajcę.
  • Mechanika: inspekcja pinch‑rollera (twardość, szkliwo), czyszczenie capstanu i rolki (środek do gumy lub łagodny preparat, IPA tylko oszczędnie), kontrola docisku i momentów rolek nawijających.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo: praca przy zasilaczu sieciowym i obracających się częściach – odłącz od sieci, rozładuj kondensatory, zabezpiecz przewody. Odpady elektroniczne i stare kondensatory – utylizacja zgodnie z lokalnymi przepisami.

Praktyczne wskazówki

• Kolejność działań (proponowana):
  1. Tor taśmy: dokładne czyszczenie capstan/pinch‑roller, kontrola docisku i momentu take‑up.
  2. Panel Pitch: wielokrotne przełączenie Fixed/Variable, czyszczenie styków (kontakt do potencjometrów), sprawdzenie czy w trybie Fixed objaw zanika.
  3. Płytka serwo: przegląd pod lupą, przelutowanie newralgicznych punktów (złącza, tranzystory, duże rezystory).
  4. Recap: wymiana wszystkich elektrolitów w serwo i zasilaczu (105°C, niski ESR). Wymiana trymrów prędkości na wieloobrotowe; przed demontażem zmierz i zanotuj ich położenia.
  5. Test termiczny i pomiary FG. Jeśli po tym nadal „ucieka” – wysokie prawdopodobieństwo problemu wewnątrz silnika (cewka FG/połączenia).
• Kalibracja:
  • Po naprawie ustaw prędkości wg serwisówki: tryb Fixed, odpowiednie trymry dla 7½ i 15 ips, użyj taśmy wzorcowej (np. 3 kHz dla 7½ ips) lub tarczy stroboskopowej 50/60 Hz i lampy sieciowej.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W A‑3440 występują różnice wersyjne płytek i wartości elementów – zawsze weryfikuj według własnej serwisówki.
• Jeżeli winny jest silnik (FG/uzwojenia) – naprawa może wymagać wymiany/regeneracji silnika; to najrzadszy, ale możliwy scenariusz.

Sugestie dalszych badań

• Zdobycie serwisówki TEAC A‑3440 (schemat serwo, punkty testowe, procedura regulacji).
• Dokumentacja momentów i docisków w torze taśmy.
• Jeśli masz oscyloskop – porównanie przebiegu FG i napięcia sterującego tranzystorem mocy capstanu na zimno vs po 10–20 min.

Krótkie podsumowanie

• Objaw po nagrzaniu to niemal zawsze kwestia serwa: elektrolity/trymry/zimne luty, czasem zasilacz; mechanika (pinch‑roller) bywa mylona z elektryką. Zacznij od czyszczenia i eliminacji przełącznika Pitch, następnie przelutowanie/recap serwo i regulacja. Gdy to nie pomoże – diagnozuj FG i rozważ silnik.

Dopytam, aby zawęzić diagnozę:

• „r0 min” = 10 minut? Czy przyspieszenie jest skokowe (runaway) czy narasta płynnie?
• Czy dzieje się to w obu prędkościach i przy wyłączonym Pitch (Fixed)?
• Czy bez taśmy (sam capstan) również widać zmianę prędkości po nagrzaniu?
• Czy lekkie przyhamowanie prawej szpuli w chwili usterki przywraca poprawny odsłuch?