Ugięty wał korbowy w pile spalinowej – przyczyny, diagnostyka i naprawa Husqvarna, Stihl

Pytanie

W Pile spalinowej najprawdopodobnie od strony rozrusznika jest ugięty wał co zrobić i jakie są przyczyny

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najpierw jednoznacznie potwierdź usterkę pomiarem bicia wału (czujnik zegarowy). Wiele „objawów ugięcia” daje także poluzowane/krzywo osadzone koło zamachowe lub zużyte łożyska.
• Jeżeli bicie czopa wału od strony rozrusznika (koła zamachowego) przekracza ok. 0,05–0,10 mm, wał kwalifikuje się do wymiany. Prostowanie w warunkach amatorskich jest niewskazane.
• Wymienia się jednocześnie: wał korbowy, oba łożyska główne i uszczelniacze (simmeringi). Po naprawie konieczny test szczelności karteru.
• Najczęstsze przyczyny: upadek pilarki na stronę rozrusznika, niewłaściwe zdejmowanie koła zamachowego (udar w czop), praca na zniszczonych łożyskach, gwałtowne zablokowanie układu wirującego (rzadziej).

Kluczowe punkty:

• Zmierz – nie zgaduj (TIR wału).
• Wyklucz: wpust (klin) koła, luz łożysk, krzywe koło zamachowe.
• Przy potwierdzonym ugięciu – wymiana „dołu” silnika (wał+łożyska+uszczelniacze).

Szczegółowa analiza problemu

• Rozwinięcie głównych aspektów
  • Co może „udawać” ugięty wał:
    • Poluzowana nakrętka koła zamachowego albo ścięty wpust (klin) – koło „bije”, zmienia się luz do cewki zapłonowej, słychać ocieranie.
    • Zużyte łożyska główne – radialny/osiowy luz powoduje wibracje i niesymetryczną szczelinę przy cewce.
    • Samo koło zamachowe krzywe/po uderzeniu.
  • Realne ugięcie czopa po stronie rozrusznika zwykle wynika z udaru w czop (młotek zamiast ściągacza) albo z upadku pilarki. Zablokowanie łańcucha zwykle przejmuje sprzęgło; jednak przy skrajnych zdarzeniach (nagły stop przy wysokich obrotach) może dojść do skręcenia/ugięcia wału.
• Teoretyczne podstawy
  • Wysokoobrotowy jednocylindrowy silnik 2T ma niewielkie dopuszczalne bicia. Nawet 0,05–0,10 mm TIR na czopie powoduje duże siły dynamiczne: rosną wibracje, obciążenia łożysk i uszczelniaczy, zaburzony zostaje zapłon (zmienna szczelina do cewki) i chłodzenie (ocieranie wentylatora).
• Praktyczne zastosowania (diagnoza krok po kroku)
  1. Wstęp:
     • Odłącz świecę. Zdejmij pokrywę rozrusznika.
     • Sprawdź, czy koło zamachowe nie ociera o cewkę. Ustaw szczelinę do cewki na ok. 0,30 mm (typowo).
  2. Weryfikacja szybka bez czujnika:
     • Obserwuj szczelinę koło–cewka podczas powolnego obrotu. Jeżeli wyraźnie „faluje” lub dochodzi do kontaktu, przejdź do pomiarów.
     • Skontroluj dokręcenie nakrętki koła i stan klina (wpustu). Każde ślady ścięcia = zdemontować koło i obejrzeć czop.
  3. Pomiar bicia (zalecane):
     • Zdejmij koło zamachowe wyłącznie ściągaczem odpowiednim do modelu (bez uderzeń w czop). Oprzyj czujnik zegarowy na czopie wału (lub precyzyjnie na gładkiej tulei/adapterze).
     • Obróć wał o 360° i odczytaj TIR. Orientacyjnie: pilarki hobbystyczne ≤0,05–0,10 mm, profesjonalne ≤0,03–0,05 mm. Powyżej – uszkodzenie.
     • Jednocześnie oceń luz łożysk (wyczuwalny luz promieniowy/osiowy, chropowatość).
  4. Dodatkowe testy:
     • Test szczelności karteru (podciśnienie/nadciśnienie) po złożeniu – wykrywa nieszczelne simmeringi po incydencie.
• Decyzja serwisowa
  • Bicie w granicach tolerancji, ale wykryto luz/hałas łożysk – wymień łożyska i simmeringi, sprawdź koło i wpust.
  • Bicie ponad tolerancję – wymiana wału + łożyska + simmeringi. Prostowanie wału w pilarce 2T jest niepewne i często kończy się mikropęknięciami i krótką żywotnością łożysk.
• Procedura naprawcza – zarys
  • Narzędzia: ściągacz koła, blokada tłoka (lub sznur w cylinder), klucz do sprzęgła (często lewy gwint), prasa/ściągacz łożysk, opalarka/piekarnik warsztatowy (karter ~110–120°C), czujnik zegarowy, klucz dynamometryczny, masa uszczelniająca wg producenta.
  • Kroki:
    1. Demontaż osprzętu, sprzęgła i koła zamachowego (bez udarów), cylinder z tłokiem.
    2. Rozpołowienie karteru, wyjęcie wału. Wypresowanie łożysk; montaż nowych (karter podgrzać, łożyska schłodzić).
    3. Montaż nowego wału, nowe simmeringi. Złożenie karteru zgodnie z procedurą producenta.
    4. Dokręcenie: sprzęgło (często lewy gwint), koło zamachowe z właściwym momentem; nowy wpust, ustawienie szczeliny cewki.
    5. Test szczelności, uruchomienie, kontrola wibracji i braku ocierania.
• Skutki zaniechania naprawy
  • Szybka degradacja łożysk, nieszczelność simmeringów (uboga mieszanka → przegrzanie/zatarcie), pęknięcia karteru, nadmierne wibracje (ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa operatora).

Aktualne informacje i trendy

• W nowych konstrukcjach producenci kładą nacisk na ograniczenie wibracji (systemy AV i lepsze wyważenie). Jednak nadal obowiązuje niska tolerancja bicia wału – nawet niewielkie odchyłki przy 10–14 tys. obr./min generują duże obciążenia.
• Serwisy odchodzą od „prostowania” wałów w pilarkach na rzecz kompletnych zestawów naprawczych (wał+łożyska+uszczelniacze), co zwiększa niezawodność po naprawie.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego starterowa strona? Tam jest koło zamachowe. Udar w czop (np. przy „zbijaniu” koła) albo upadek na tę stronę łatwo wprowadza trwałe ugięcie. Dodatkowo każde „bicie” natychmiast zmienia szczelinę koło–cewka, co daje charakterystyczne tarcie i dźwięk.
• Klin (wpust) koła: jeśli ścięty, zapłon „pływa”, a koło bije – objawy mogą imitować krzywy wał.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo pracy: nie używaj pilarki z podejrzeniem ugiętego wału – ryzyko zablokowania, utraty kontroli i uszkodzeń wtórnych.
• Odpady: zużyte łożyska, oleje i uszczelniacze utylizuj zgodnie z lokalnymi przepisami.
• Nie usuwaj/nie omijaj osłon i hamulca łańcucha podczas prób i napraw.

Praktyczne wskazówki

• Zanim rozbierzesz silnik, sprawdź:
  • Dokręcenie nakrętki koła i stan klina.
  • Szczelinę koło–cewka (~0,30 mm) i czy nie ma śladów ocierania.
  • Luz łożysk (chwiej czopem – nie powinno być wyczuwalnego luzu).
• Do demontażu koła używaj wyłącznie dedykowanego ściągacza. Uderzenie w czop często kończy się ugięciem.
• Sprzęgło w wielu pilarkach ma lewy gwint – odkręcaj zgodnie z instrukcją.
• Po naprawie wykonaj test szczelności karteru i regulację gaźnika „od zera”.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Dopuszczalne wartości bicia są zależne od modelu – zawsze warto sprawdzić specyfikację serwisową producenta.
• W tanich pilarkach koszt „dołu” silnika bywa zbliżony do wartości urządzenia – naprawa może być nieopłacalna.

Sugestie dalszych badań

• Podaj dokładny model pilarki, objawy (wibracje, ocieranie, trudny rozruch), czy był upadek i czy koło było zdejmowane. Na tej podstawie wskażę momenty dokręcania, numer części wału i zalecane tolerancje.
• Jeśli to możliwe, wykonaj i opisz pomiar TIR czopa oraz ocenę luzu łożysk – to przyspieszy decyzję.

Krótkie podsumowanie

• Najpierw potwierdź ugięcie pomiarem bicia i wyklucz luzy łożysk oraz uszkodzony wpust koła.
• Potwierdzone ugięcie → wymiana wału wraz z łożyskami i simmeringami, bez prób „prostowania” w domu.
• Główne przyczyny: upadek, niewłaściwy demontaż koła zamachowego, zużyte łożyska, sporadycznie gwałtowne zablokowanie napędu.