Urmet 1131 – stałe buczenie w słuchawce, mostek 6–10, mikrofon nie działa

Pytanie

domofon „urmet” 1131. W słuchawce słychać stałe buczenie. Po zlikwidowaniu zmostkowania na zaciskach 6 i 10 buczenie ustaje, ale mój mikrofon nie jest słyszany przy wejściu do budynku

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Mostek 6–10 w Urmet 1131 jest niezbędny dla toru mikrofonowego. Jego zdjęcie „maskuje” przyczynę (buczenie znika), ale odcina powrót DC mikrofonu – dlatego nie słychać Pana/Pani głosu.
• Prawidłowa naprawa nie polega na usuwaniu mostka, lecz na:
  • przywróceniu mostka 6–10 i usunięciu źródła przydźwięku (najczęściej: zasilacz z tętnieniami, uszkodzona wkładka mikrofonowa, błędne/zerwany przewód „masa mikrofonu”),
  • albo (lepiej) podłączeniu dedykowanej żyły „powrotu mikrofonu” do zacisku 10 i wtedy zdjęciu mostka.

Szczegółowa analiza problemu

• Rola zacisków (system 4+n/5+n):
  • CA – wywołanie, 1 – głośnik (z panelu), 2 – mikrofon (do panelu), 6 – masa wspólna, 9 – elektrozaczep, 10 – masa mikrofonu.
• Co oznaczają objawy:
  • Buczenie przy założonym mostku 6–10: prąd zakłócający (50/100 Hz z zasilacza lub pętla masy) wraca wspólną masą 6 i wprowadza się do toru audio/mikrofonu.
  • Ustanie buczenia po zdjęciu mostka: odciął Pan/Pani powrót DC mikrofonu (10 nie ma wtedy połączenia do masy), więc mikrofon milczy – to spodziewane zachowanie.
• Najczęstsze przyczyny:
  1. Zasilacz/cetrala w części wspólnej – wyschnięte kondensatory filtrujące → duże tętnienia DC słyszalne jako buczenie w słuchawkach wielu mieszkań.
  2. Brak/awaria dedykowanej żyły „masa mikrofonu” (pion 10) – ktoś wcześniej zastąpił ją mostkiem 6–10; to działa, ale bywa głośne.
  3. Uszkodzona wkładka mikrofonowa w unifonie (elektret) lub zimne luty – zmieniona impedancja, wzbudzenia, wtrysk zakłóceń.
  4. Błędne prowadzenie/łączenie mas, luźne śruby na zaciskach, przewody domofonowe równolegle z 230 V na długim odcinku.

Testy różnicujące (kolejność od najszybszych)

1. Sonda „czy to problem wspólny?”
   • Zapytaj sąsiadów w tym samym pionie. Jeśli i u nich buczy – wzywać administrację (naprawa zasilacza/centrali).
2. Test toru mikrofonu w mieszkaniu
   • Załóż mostek 6–10 (konieczne do testów).
   • Odepnij na unifonie przewód z zacisku 2 (linia mikrofonu). Jeśli buczenie zniknie – źródło w torze mikrofonu (wkładka, przewód 2, masa 10).
   • Zmierz DC między 2 a 10 przy podniesionej słuchawce: typowo ok. 6–9 V DC; tętnienia 50/100 Hz powinny być małe (<0,1–0,2 V RMS). Większe → zasilacz do serwisu.
3. Weryfikacja przewodów i zacisków
   • Sprawdź siłę dokręcenia przewodów na 1, 2, 6, 10, 9.
   • Poszukaj w kablu do mieszkania niewykorzystanej żyły, która może być fabrycznie przeznaczona jako „masa mikrofonu” i podepnij ją do 10 (wtedy mostek ściągasz). Jeśli nie masz dostępu do pionu – poprosić serwis o przepięcie tej żyły w rozdzielni.
4. Wkładka mikrofonowa
   • Podmień na nową elektretową (z zachowaniem polaryzacji). To tanie i często skuteczne.
5. Ocena kablowania
   • Jeśli przewody domofonowe biegną blisko 230 V, rozważ przełożenie odcinków, skrócenie równoległych przebiegów lub użycie skrętki dla pary audio (jeśli możliwe).

Aktualne informacje i trendy

• W wielu modernizacjach wspólnoty wymieniają stare transformatory/zasilacze analogowe na nowe moduły o lepszej filtracji i separacji galwanicznej, co znacząco redukuje przydźwięk.
• Coraz częściej stosuje się cyfrowe systemy magistralne, które są mniej wrażliwe na pętle mas i indukcje 50 Hz.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Mikrofon elektret wymaga zasilania DC (bias) przez rezystor z centrali; powrót prądu biegnie do masy mikrofonu (10). Sam kondensator między 6 a 10 nie zapewni powrotu DC – mikrofon zamilknie. Dlatego całkowite „zastąpienie mostka kondensatorem” jest merytorycznie błędne.
• Jeśli nie ma dostępnej osobnej żyły na powrót mikrofonu, mostek 6–10 jest poprawny, ale może zwiększać podatność na zakłócenia. Wtedy trzeba minimalizować źródło zakłóceń (zasilacz, luty, przewody).

Aspekty etyczne i prawne

• Elementy zasilacza/centrali i okablowania w pionach to części wspólne – interwencje wyłącznie za zgodą administracji i uprawnionego serwisu.
• Prace prowadzić przy odłączonym zasilaniu niskonapięciowym, zachowując zasady BHP.

Praktyczne wskazówki

• Szybkie działania:
  • Przywróć mostek 6–10 i sprawdź, czy odlutowanie przewodu z „2” ucisza słuchawkę – to wskaże tor winny.
  • Dokładnie dociśnij śruby zacisków, oczyść przewody.
  • Podmień wkładkę mikrofonową.
• Rozwiązanie docelowe (najczyściej działające):
  • Podłączyć dedykowaną żyłę „masa mikrofonu” do 10 i usunąć mostek 6–10.
  • Jeśli buczenie dotyczy wielu lokali – zgłosić wymianę kondensatorów/naprawę zasilacza w centrali.
• Dopuszczalne półśrodki (gdy nie masz dostępu do pionu):
  • Wstawić między 6 a 10 rezystor 47–100 Ω (zostawia powrót DC, ogranicza prąd pętli).
  • Dodać filtrację na linii mikrofonu: 10–47 µF + 100 nF z 2 do 10 możliwie blisko wkładki (zmniejsza tętnienia biasu). Nie przesadzaj z pojemnością, by nie „zamulić” pasma mowy.
  • Dławiki/ferryt pomagają głównie na zakłócenia HF; na 50/100 Hz są nieskuteczne.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Jeśli przywrócenie mostka i odłączenie „2” nie zmniejsza buczenia, problem może wchodzić torem głośnika (1) – wtedy konieczna jest diagnostyka centrali/zasilacza.
• W starych instalacjach zdarzają się „hybrydy” połączeń – nie zakładaj schematu w ciemno; zweryfikuj miernikiem.

Sugestie dalszych badań

• Pomiary:
  • DC i AC (tętnienia) między 2–10 przy podniesionej słuchawce.
  • Ciągłość i rezystancja żyły przypisanej do 10 od unifonu do rozdzielni.
• Dokumentacja serwisowa Urmet 1131 (schemat zacisków) – dla potwierdzenia polaryzacji i typowych napięć.
• Jeśli udostępni Pan/Pani zdjęcia zacisków z kolorami przewodów oraz model zasilacza w budynku – przygotuję precyzyjną instrukcję przepięcia żył.

Krótkie podsumowanie

• Zdjęcie mostka 6–10 wyłącza mikrofon – to normalne. Trzeba usunąć źródło buczenia, a nie mostek.
• Najlepsze wyjście: znaleźć/podłączyć dedykowaną żyłę „masa mikrofonu” do 10 i zdjąć mostek 6–10, albo naprawić zasilacz (jeśli problem jest wspólny).
• Zacznij od prostych testów (powiedz sąsiadom, odłącz „2”, wymień wkładkę), a jeśli buczenie dotyczy wielu lokali – zgłoś sprawę administracji.