USB zasilanie po wyłączeniu komputera – ASUS, MSI, Gigabyte, ErP, Always On USB, +5VSB

Pytanie

Porty USB dają napięcie po wyłączeniu komputera

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• To normalne: wiele płyt głównych utrzymuje 5 V na USB po wyłączeniu (stan S5), zasilane z linii +5VSB zasilacza ATX.
• Cel: ładowanie urządzeń, wybudzanie z klawiatury/myszy (Wake-on-USB), zdalne wybudzanie i zgodność z „Fast Startup”.
• Jak wyłączyć: w UEFI/BIOS włącz ErP/EuP (Lot 6), wyłącz „USB power in S4/S5”/„USB S4/S5 Power”/„Always On USB”, oraz ewentualnie „Power on by USB”. Jeśli to nie wystarczy — odetnij zasilanie sieciowe (wyłącznik zasilacza/listwa).
• Uwaga: wyłączenie ErP zwykle blokuje Wake-on-LAN/USB i ładowanie przez USB przy wyłączonym PC.

Szczegółowa analiza problemu

• Podstawa techniczna:
  • Stany zasilania ACPI: zamknięcie systemu najczęściej oznacza S5 (Soft Off), a nie G3 (mechaniczne „zero”). W S5 zasilacz ATX dostarcza +5VSB (Standby) zwykle o wydajności 1–3 A, która zasila m.in. kontrolery USB, układ EC/Super I/O i logikę wybudzania.
  • USB typu A: linia VBUS (pin 1) może pozostać na poziomie ~5 V po wyłączeniu. Nie wszystkie porty muszą być zasilane — producenci często zostawiają tylko wybrane (np. oznaczone ikoną baterii/błyskawicy lub innym kolorem).
  • USB‑C/PD: wiele płyt ma kontroler, który nawet w S5 utrzymuje „Default USB Power” 5 V (do 500 mA/900 mA, zależnie od roli). Włączenie ErP zwykle odcina i te kontrolery.
• Windows vs. firmware:
  • „Szybkie uruchamianie” (Fast Startup) w Windows 10/11 powoduje przejście do stanu hybrydowego (zbliżonego do S4), co może sprzyjać utrzymaniu zasilania USB. Wyłączenie tej funkcji bywa pomocne, ale ostatecznie o zasilaniu po wyłączeniu decyduje UEFI/BIOS, nie sam Windows.
  • „USB selective suspend” dotyczy oszczędzania energii w stanie pracy/uspienia (S0/S3), nie steruje zasilaniem w S4/S5 — nie rozwiązuje zasilania USB po „Shut down”.
• Zjawiska uboczne i diagnostyka:
  • „Napięcie widmo”: przy bardzo dużej impedancji pomiarowej (multimetr), można odczytać kilkaset mV–parę V z powodu pojemności/ESD; nie jest to użyteczne zasilanie. Weryfikuj pod obciążeniem 0,5–1 kΩ: jeśli spada do ~0 V, to nie jest realne zasilanie.
  • „Backfeed” z urządzeń/hubów: niektóre tanie koncentratory lub urządzenia z własnym zasilaniem potrafią wstrzyknąć 5 V w kierunku komputera, podtrzymując LED-y/układy. Rozwiązanie: używać hubów z ochroną przed cofniętym zasilaniem lub rozłączać VBUS (przełącznik/adapter).
• Sprzętowe szczegóły na płytach:
  • Część płyt ma zworki na złączach panelu przedniego USB (ozn. USBPW/USB_PWR/5V–5VSB). Ustawienie na „5V” (nie „5VSB”) powoduje brak zasilania po wyłączeniu. Zawsze sprawdź manual konkretnej płyty.
  • Opcje UEFI/BIOS, które realnie działają:
    • ErP/EuP Ready (czasem „ErP Lot 6 2013”): Enabled — dąży do <0,5–1 W w S5, zwykle odcina VBUS USB.
    • USB power delivery in Soft Off state (S4/S5) / USB S4/S5 Power / USB Standby Power: Disabled.
    • Wake on USB / Power on by USB: Disabled (umożliwia odcięcie zasilania tych kontrolerów).
    • Deep Sleep (S4+S5): Enabled — w wielu płytach efekt jak ErP.
  • Skutek uboczny włączenia ErP: często wyłącza także Wake-on-LAN i ładowanie smartfona przy wyłączonym PC oraz potrafi wygasić podświetlenie RGB w S5.

Aktualne informacje i trendy

• Producenci płyt od kilku lat domyślnie aktywują „Always On USB”/„USB charging” na wybranych portach, by umożliwić ładowanie urządzeń przy wyłączonym PC.
• Windows 10/11 domyślnie włącza „Fast Startup”, co bywa mylone z „pełnym wyłączeniem”. Coraz częściej stosowany jest też „Modern Standby” (S0ix), gdzie zasilanie magistral bywa utrzymywane w lekko innym profilu niż w klasycznym S3/S5.
• Porty zawsze‑on są często fizycznie oznaczane (ikona baterii, inny kolor gniazda); producenci laptopów pozwalają je zwykle przełączyć w BIOS lub w narzędziu producenta.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Pinout USB‑A: 1‑VBUS ~5 V; 2‑D−; 3‑D+; 4‑GND. Dopuszczalne VBUS nominalnie 5 V ±5%.
• Typowy prąd z +5VSB: 1–3 A w nowoczesnych zasilaczach ATX — wystarczy do ładowania telefonu lub zasilania kilku drobnych peryferiów.
• Test praktyczny:
  • Podłącz mysz z LED albo telefon i obserwuj po „Shut down”.
  • Zmierz VBUS multimetr/rem — a następnie pod obciążeniem 1 kΩ. Jeśli nadal ~5 V, port jest rzeczywiście zasilany.

Aspekty etyczne i prawne

• Prace wewnątrz obudowy wykonuj przy odłączonym zasilaniu sieciowym; zmiana zworek niezgodnie z instrukcją grozi uszkodzeniem i utratą gwarancji.
• Modyfikacje kabli (cięcie linii VBUS) są bezpieczne tylko, gdy wiesz, że dane urządzenie nie wymaga obecności 5 V do enumeracji/ładowania w czasie pracy.

Praktyczne wskazówki

1. Windows: wyłącz „Szybkie uruchamianie” (Panel sterowania → Opcje zasilania → Wybierz działanie przycisków zasilania → odznacz „Włącz szybkie uruchamianie”) i przetestuj.
2. UEFI/BIOS:
   • Włącz ErP/EuP (np. „Enabled (S5)” lub „Enabled (S4+S5)”).
   • Ustaw „USB power delivery in S4/S5”/„USB S4/S5 Power” = Disabled.
   • Wyłącz „Wake on USB”/„Power on by USB”.
   • Zapisz (F10) i sprawdź ponownie.
3. Desktopy: sprawdź w manualu, czy nagłówki USB mają zworki 5V/5VSB — ustaw 5V.
4. Laptopy: w BIOS poszukaj „Always On USB” i ustaw „Disabled” albo tylko „AC only”.
5. Jeśli nadal zasilają: użyj listwy zasilającej z wyłącznikiem, przełącznika USB (adapter on/off) albo huba z indywidualnymi wyłącznikami i zabezpieczeniem przed backfeed.
6. Jeżeli świecą jedynie diody RGB po wyłączeniu — w UEFI poszukaj opcji LED/RGB „In S5: Off”.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Niektóre płyty/laptopy nie pozwalają całkowicie wyłączyć „Always On USB” dla wybranych portów — użyj wtedy rozwiązań sprzętowych.
• Zdarza się, że „zasilanie” pochodzi z podłączonego urządzenia (backfeeding). Sprawdź zachowanie z odłączonym hubem/zasilanym dyskiem.
• „USB selective suspend” oraz ustawienia planu zasilania Windows nie sterują tym, co dzieje się po przejściu do S5 — nie traktuj ich jako głównego rozwiązania.

Sugestie dalszych badań

• Sprawdź instrukcję płyty/laptopa pod kątem: ErP/EuP, „USB S4/S5 Power”, „Always On USB”, „Deep Sleep”, zworek USBPW.
• Jeśli problem pozostanie: podaj model płyty/laptopa, wersję BIOS/UEFI oraz które porty (tył/przód/USB‑C) są zasilane — dobiorę precyzyjne ustawienia krok po kroku.

Krótkie podsumowanie

• Zasilanie USB po wyłączeniu wynika z +5VSB i jest zamierzone (ładowanie, wybudzanie).
• Najpewniejsze wyłączenie: ErP/EuP = Enabled oraz „USB power in S4/S5” = Disabled w UEFI/BIOS; w Windows wyłącz „Fast Startup”.
• Gdy firmware nie pozwala: użyj rozwiązania sprzętowego (wyłącznik/listwa/hub z zabezpieczeniem).

Chcesz, żebym wskazał konkretne pozycje menu w BIOS dla Twojego modelu? Podaj proszę model płyty głównej lub laptopa oraz system (Windows 10/11).