Windows 10/11 EFI: Instalacja na dysku MBR – konwersja do GPT, MBR2GPT, UEFI, Secure Boot

Pytanie

Wybrany dysk zawiera tabelę partycji MBR w systemach z interfejsem EFI

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Komunikat oznacza niezgodność: instalator uruchomiony w trybie UEFI nie zainstaluje Windowsa na dysku ze schematem partycjonowania MBR.
• Kluczowe wyjścia:
  • Najlepsze: przekonwertować dysk z MBR na GPT (MBR2GPT bez utraty danych lub „clean + convert gpt” – z utratą danych).
  • Alternatywa: przełączyć firmware w tryb Legacy/CSM i instalować na MBR (kosztem funkcji UEFI i zgodności z nowszym sprzętem/OS).
  • Upewnić się, że nośnik instalacyjny został uruchomiony jako UEFI (w menu boot wybierz pozycję z prefiksem „UEFI:”).

Szczegółowa analiza problemu

• UEFI wymaga do rozruchu dysku w układzie GPT oraz partycji EFI (ESP, zwykle 100–260 MiB, FAT32). Dysk MBR jest akceptowany tylko przy starcie w trybie Legacy/CSM.
• Typowe scenariusze i właściwe działania:
  1. Czysta instalacja (kasuje dane; najszybsza i najczystsza)
     • W instalatorze Windows: Shift+F10 → uruchom „diskpart”:
       • list disk
       • select disk X (uważnie wybierz właściwy dysk)
       • clean (usuwa wszystkie partycje i dane)
       • convert gpt
       • exit
     • Wróć do instalatora, kliknij „Odśwież” i instaluj – kreator sam utworzy ESP, MSR i partycję systemową.
     • Opcjonalnie ręczne tworzenie (gdy chcesz pełną kontrolę):
       • create partition efi size=260
       • format fs=fat32 quick label=ESP
       • create partition msr size=16
       • pozostałe miejsce na partycję systemową (NTFS).
  2. Konwersja bez utraty danych narzędziem MBR2GPT (zalecane, gdy masz działający Windows 10/11 lub chcesz zachować dane)
     • Wymagania w praktyce:
       • Dysk podstawowy (Basic), MBR, maks. 3 podstawowe partycje przed konwersją.
       • ~260 MiB ciągłego miejsca na utworzenie ESP (jeśli go brak – zmniejsz nieco partycję systemową).
       • Firmware faktycznie wspiera UEFI.
       • BitLocker wstrzymany/szyfrowanie wyłączone na czas operacji.
     • Najstabilniej wykonać OFFLINE z WinRE:
       • Z nośnika instalacyjnego: Shift+F10
       • diskpart → list disk (ustal numer) → exit
       • mbr2gpt /validate /disk:X
       • mbr2gpt /convert /disk:X
     • Po konwersji:
       • Wejdź do ustawień UEFI i ustaw Boot Mode: UEFI, ewentualnie włącz Secure Boot.
       • Jeśli system nie startuje: z WinRE uruchom
         • bcdboot C:\Windows /l pl-PL /s S: /f UEFI (gdzie S: to zamontowana ESP)
         • reagentc /enable (przywraca środowisko odzyskiwania)
     • Typowe błędy i obejścia:
       • „Cannot find room for the EFI system partition” – zwolnij ~260 MiB na początku lub końcu partycji systemowej, ewentualnie przesuń partycje narzędziem partycjonującym.
       • „Too many MBR partitions” – połącz/usuń zbędną partycję, by mieć ≤3 przed konwersją.
       • Dysk Dynamiczny – najpierw konwersja do Basic.
  3. Instalacja w trybie Legacy/CSM (utrzymanie MBR)
     • W UEFI włącz CSM/Legacy Boot i wyłącz Secure Boot.
     • Wybierz w menu startowym wpis USB bez prefiksu „UEFI:”.
     • Ograniczenia: brak rozruchu z dysków >2 TB, brak Secure Boot/Device Guard, gorsza przyszła kompatybilność (Windows 11 formalnie wymaga UEFI + Secure Boot + TPM 2.0).
• Najczęstsze przyczyny wyświetlenia błędu mimo poprawnych działań:
  • Nośnik instalacyjny uruchomiony w złym trybie (Legacy zamiast UEFI lub odwrotnie).
  • Złe ustawienie kontrolera (np. Intel RST/VMD) – instalator nie widzi NVMe/SATA; potrzebne sterowniki lub przełączenie na AHCI.
  • Podłączone dodatkowe dyski – instalator może próbować kłaść ESP na innym nośniku. Dla pewności odłącz pozostałe dyski podczas instalacji.

Aktualne informacje i trendy

• Windows 11 (od 2021 r.) wymaga UEFI i w praktyce GPT oraz włączonego Secure Boot/TPM 2.0.
• Wiele płyt głównych z lat 2020–2026 ogranicza lub usuwa CSM; UEFI staje się jedyną realistyczną ścieżką.
• Rozruch z NVMe praktycznie zawsze wymaga UEFI; MBR/Legacy często nie obsługuje startu z SSD NVMe.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• MBR: limit ~2 TB na dysk startowy i max 4 partycje podstawowe; sektor 0 zawiera kod i tablicę.
• GPT: redundancja nagłówków (początek/koniec dysku), do 128 partycji, identyfikatory GUID, ESP typu FAT32.
• UEFI przechowuje wpisy rozruchowe w NVRAM i szuka plików EFI w ESP: \EFI\Microsoft\Boot\bootmgfw.efi.

Aspekty etyczne i prawne

• Operacje „clean” i partycjonowanie niszczą dane – upewnij się, że masz prawo dysponować dyskiem oraz wykonaj pełny backup.
• Nośniki z danymi firmowymi/klienckimi: rozważ bezpieczne wymazanie (Secure Erase/crypto erase), aby spełnić wymagania polityk bezpieczeństwa.

Praktyczne wskazówki

• Tworzenie pendrive UEFI:
  • Media Creation Tool lub Rufus z opcją: Schemat partycjonowania = GPT, system docelowy = UEFI (bez CSM), system plików = FAT32.
• Jak sprawdzić tryb uruchomienia:
  • W działającym Windows: msinfo32 → „Tryb BIOS: UEFI/Legacy”.
  • W instalatorze: menu boot płyty głównej – wybieraj pozycję z prefiksem „UEFI:”.
• Jak sprawdzić styl dysku po instalacji:
  • Zarządzanie dyskami → prawy klik na dysk → Właściwości → „Styl partycji: GPT/MBR”.
  • PowerShell: Get-Disk | ft Number, PartitionStyle, Size.
• Minimalizuj ryzyko:
  • Odłącz inne dyski na czas instalacji/konwersji.
  • Wstrzymaj BitLocker (manage-bde -protectors -disable C:) przed MBR2GPT.
  • Ustaw SATA w AHCI przed instalacją (mniejsza szansa na BSOD i lepsza wydajność SSD).

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Windows 7 x64 potrafi startować w UEFI z GPT, ale wymaga ręcznej konfiguracji i sterowników NVMe – niezalecane dziś.
• Niektóre układy OEM mają nietypowe partycje odzyskiwania – MBR2GPT może wymagać korekt.
• Dyski 4Kn/Advanced Format: trzymaj się zalecanych rozmiarów ESP (≥260 MiB) i MSR (16 MiB).

Sugestie dalszych badań

• Dokumentacja Microsoft: „Windows Setup – Installing using the MBR or GPT partition style”, „Boot to UEFI Mode or Legacy BIOS Mode”, „MBR2GPT (Microsoft Learn)”.
• Praktyczne przewodniki producentów płyt głównych dot. ustawień UEFI/CSM/Secure Boot.
• Materiały nt. naprawy rozruchu: bcdboot, bootrec, reagentc.

Krótkie podsumowanie

• Błąd wynika z próby instalacji w trybie UEFI na dysku MBR. Najlepsza, przyszłościowa droga to GPT + UEFI.
• Jeśli możesz skasować dysk: diskpart → clean → convert gpt i instalacja.
• Jeśli danych kasować nie chcesz: MBR2GPT w WinRE, potem przełączenie firmware na UEFI.
• Upewnij się, że pendrive startuje w UEFI i że tylko docelowy dysk jest podłączony.

Chcesz, żebym poprowadził Cię „krok po kroku” pod Twój konkretny model komputera i stan dysku (zrzut z „list disk”/„list volume” lub „Get-Disk”)? Podaj, proszę, model płyty głównej/laptopa i numer dysku z instalatora.