Windows 10 – wysokie zużycie RAM, diagnostyka, wycieki sterowników, optymalizacja

Pytanie

Duże zużycie RAM w Windows 10

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najpierw ustal, co faktycznie zużywa pamięć: w Menedżerze zadań posortuj procesy po kolumnie „Pamięć”, a w Monitorze zasobów sprawdź rozbicie na „Używana”, „Wstrzymana (Standby)”, „Skompresowana” oraz „Pule: stronicowana/niestronicowana”.
• Typowe, szybkie działania: wyłącz zbędny autostart, zaktualizuj sterowniki (chipset/GPU/LAN/Storage), uruchom pełny skan Defenderem, pozostaw plik stronicowania w trybie „Automatycznie”, przetestuj czysty rozruch. Dla diagnostyki tymczasowo zatrzymaj SysMain.
• Jeśli „Non‑paged pool” lub „System” rośnie bez końca, to najczęściej wyciek sterownika: zidentyfikuj sprawcę RAMMap/PoolMon i zaktualizuj/usuń dany sterownik.
• Jeżeli to przeglądarka, włącz tryby oszczędzania pamięci (Chrome/Edge), ogranicz rozszerzenia/karty.
• Przy 4–8 GB RAM duże zużycie bywa „normalne” dla nowoczesnych przeglądarek; rozważ 16 GB.

Kluczowe punkty

• Diagnozuj: „kto” (proces/sterownik), „jaki rodzaj” pamięci (standby/working set/pule), „czy rośnie w czasie”.
• Nie wyłączaj pliku stronicowania; nie instaluj „czyścicieli RAM”.
• Aktualizacje i sterowniki rozwiązują większość problemów z wyciekami.
• Windows 10 (od 14 października 2025) jest poza standardowym wsparciem – brak łat może utrwalać błędy pamięci.

Szczegółowa analiza problemu

• Model pamięci w Windows 10:

  • Working set (aktywnie używana), Standby (bufor/dysk cache – może wyglądać na „zajętą”, ale jest zwalniana na żądanie), Compressed (kompresja pamięci jądra), oraz pule sterowników: Paged/Non‑paged.
  • „Wysokie zużycie” nie zawsze jest patologią. Problemem jest brak wolnej pamięci dla aktywnych procesów (rosnące „Page faults/sec”, duża kompresja i przycinanie aplikacji).

• Typowe scenariusze:

  1. Wyciek w puli niestronicowanej (Non‑paged pool leak)
     • Objawy: rosnące zużycie „System”, wysoka „Pula niestronicowana” (np. >500–800 MB przy lekkim użyciu i trend wzrostowy), pamięć nie zwalnia się po zamknięciu aplikacji.
     • Źródła: sterowniki sieciowe (np. starsze Realtek/Killer), antywirusy, sterowniki magazynujące (stare Intel RST), urządzenia USB.
     • Diagnostyka: RAMMap (zakładki Use Counts/Drivers), PoolMon + mapowanie tagów do plików sterowników, Podgląd zdarzeń.
     • Naprawa: aktualizacja/usunięcie konkretnego sterownika; w ostateczności tymczasowe wyłączenie funkcji sprawcy. Edycja rejestru (wyłączanie NDU) – wyłącznie jako test A/B, nie jako trwałe „lekarstwo”.
  2. „Wysokie zużycie bez procesu” (Standby/Cache)
     • Objawy: duża „Pamięć wstrzymana”; system działa płynnie, ale „zajęte” wygląda wysoko. To pożądany bufor I/O.
     • Działania: brak – to nie błąd. Do testów można opróżnić Standby RAMMap → Empty → Standby list (nie jest to stała optymalizacja).
  3. Agresywna kompresja pamięci
     • Objawy: „System”/„Memory Compression” rezerwuje setki MB–GB i rośnie przy niedoborze RAM lub wyłączonym pagefile.
     • Działania: włącz automatyczne zarządzanie pagefile; sprawdź w PowerShell: Get-MMAgent (MemoryCompression Enabled). Nadmierna kompresja zwykle wynika z ogólnego niedoboru pamięci lub „ciężkich” aplikacji.
  4. Przeglądarki i aplikacje UWP
     • Chromium/Firefox potrafią zużywać >1–3 GB przy wielu kartach/rozszerzeniach. Włącz „Oszczędzanie pamięci” (Chrome/Edge), segreguj karty, usuń zbędne rozszerzenia, zamknij sesje w tle (OneDrive/Discord/klient Steam/launchery gier).
  5. Niedobór pamięci fizycznej lub integr. GPU
     • iGPU potrafi zarezerwować 512 MB–2 GB jako „Zarezerwowana sprzętowo”. W BIOS/UEFI (UMA Frame Buffer) można to dostroić – uwaga na wpływ na wydajność grafiki.
  6. Malware lub uszkodzone pliki systemowe
     • Pełny skan Defenderem/Malwarebytes, następnie sfc /scannow oraz DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth.

• Ustawienia, których NIE polecam jako stałej „optymalizacji”:

  • Wyłączanie SysMain/Windows Search na stałe – można testowo, ale te usługi przyspieszają start/aplikacje poprzez prefetch/indexing. Jeśli po wyłączeniu jest wyraźnie lepiej, szukaj przyczyny (np. wadliwy dysk/sterownik).
  • Sztywne rozmiary pagefile (np. 1,5×/3× RAM) – współcześnie lepsze jest „Automatycznie zarządzaj…”.
  • „Czyściciele RAM” i skrypty ubijające Standby – pogarszają responsywność i zwiększają I/O.

Aktualne informacje i trendy

• Od 14 października 2025 Windows 10 (Home/Pro) jest poza standardowym wsparciem; poprawki bezpieczeństwa dostępne są tylko w programie ESU. To oznacza mniejszą szansę na oficjalne łatki dla nowych wycieków pamięci. Warto rozważyć aktualizację do Windows 11, jeśli sprzęt spełnia wymagania.
• Nowe mechanizmy przeglądarek (Chrome/Edge „Memory Saver”, „Efficiency Mode”) realnie ograniczają footprint przy wielu kartach.
• Współczesne aplikacje (IDE, Teams, Slack, klienty gier) mają rosnące wymagania; 16 GB to dziś praktyczne minimum dla wielozadaniowości.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Szybkie komendy diagnostyczne (uruchom jako Administrator):
  • sfc /scannow
  • DISM /Online /Cleanup-Image /RestoreHealth
  • PowerShell: Get-Process | sort WS -desc | select -first 10 Name,WS
  • PowerShell: Get-MMAgent (sprawdź MemoryCompression)
• Narzędzia inżynierskie (Sysinternals/Microsoft):
  • RAMMap – struktura użycia RAM, identyfikacja Non‑paged/Paged/Standby.
  • Process Explorer – rozbicie prywatnych zestawów roboczych, uchwyty, moduły.
  • PoolMon – analiza tagów puli (dla wycieków sterowników).
  • Windows Performance Recorder/Analyzer – śledzenie alokacji w czasie.

Aspekty etyczne i prawne

• Czynności administracyjne (rejestr/usługi/sterowniki) wykonuj na koncie z uprawnieniami i zgodnie z polityką firmy.
• Unikaj narzędzi „optymalizacyjnych” o niejasnej licencji/telemetrii.
• Przy diagnostyce zrzutów pamięci/logów usuń dane wrażliwe.

Praktyczne wskazówki

• Plan 30–90 minut:
  1. Task Manager: zrób zrzut „Procesy” posortowane po „Pamięć”.
  2. Resource Monitor: sprawdź Non‑paged/Paged/Standby/Compressed.
  3. Autostart: wyłącz zbędne pozycje, restart.
  4. Windows Update + sterowniki: chipset, GPU, LAN, Storage ze strony producenta płyty/karty.
  5. Pełny skan Defenderem.
  6. Test czystego rozruchu (msconfig → Usługi → Ukryj usługi Microsoft → Wyłącz resztę; Autostart – wyłącz wszystko; restart). Jeśli pomaga, włączaj elementy partiami (A/B).
  7. Jeśli nadal rośnie: RAMMap/PoolMon → szukaj winnego sterownika, zaktualizuj/usuń.
• Sprzęt:
  • 8 GB: użyteczne, ale ograniczające; 16 GB znacznie redukuje kompresję i presję pamięci.
  • Sprawdź konfigurację iGPU (UMA) w BIOS, jeśli „zarezerwowana sprzętowo” jest bardzo wysoka.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Trwałe wyłączenie SysMain/NDU/Windows Search bywa maskowaniem skutków; docelowo usuwaj przyczynę (sterownik/aktualizacja).
• Rzadko przyczyną jest uszkodzona pamięć – jeśli pojawiają się BSOD-y/losowe restarty, uruchom MemTest86.

Sugestie dalszych badań

• Wykonaj 10–15‑min log WPR (Resource Analysis) podczas narastania zużycia i przeanalizuj w WPA (grafy Commit/Working Set/Pool).
• Sprawdź, czy problem pojawił się po konkretnej aktualizacji sterownika/aplikacji; zrób rollback i porównaj.

Krótkie podsumowanie

• Ustal, co rośnie (proces vs sterownik; working set vs non‑paged/standby/compressed).
• Zaktualizuj system/sterowniki, ogranicz autostart, zostaw pagefile na „Automatycznie”, przetestuj czysty rozruch.
• Do wycieków użyj RAMMap/PoolMon i usuń/aktualizuj wadliwy sterownik.
• Rozważ 16 GB RAM i, biorąc pod uwagę brak standardowego wsparcia Windows 10 od 14.10.2025, planuj migrację do Windows 11.

Jeśli chcesz, prześlij: zrzut ekranu Menedżera zadań (Procesy → Pamięć), wartości „Pula stronicowana/niestronicowana” z zakładki Wydajność → Pamięć, ilość RAM oraz czy zużycie rośnie z czasem – przygotuję precyzyjny plan naprawy dla Twojej konfiguracji.