Wybrzuszona bateria litowo-jonowa w wyłączonym telefonie – ryzyko eksplozji Samsung, Apple

Pytanie

Czy zużyta wybrzuszona bateria siedząca w wyłączonym telefonie może wybuchnąć?

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Tak. Zużyta, wybrzuszona bateria Li‑ion/Li‑Po może zapalić się lub gwałtownie „odwietrzyć” (z płomieniem i rozpryskiem gorących gazów) nawet w wyłączonym telefonie. Ryzyko jest mniejsze niż podczas ładowania czy intensywnego używania, ale nie jest zerowe.
• Kluczowe punkty:
  • Wybrzuszenie oznacza nagromadzenie gazów i uszkodzenie wewnętrzne ogniwa.
  • Do zapłonu może dojść samorzutnie (np. wskutek zwarcia wewnętrznego) albo po bodźcu zewnętrznym (ucisk, uderzenie, wysoka temperatura).
  • Taki telefon/bateria wymagają pilnej, bezpiecznej utylizacji i NIE powinny być ładowane ani używane.

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie Szczegółowa analiza problemu

• Mechanizm zagrożenia:
  • Degradacja chemiczna elektrolitu i materiałów elektrod generuje gazy (CO₂, CO, węglowodory, śladowo H₂). Wzrost ciśnienia „puchnie” obudowę (tzw. spicy pillow).
  • Wybrzuszenie i naprężenia mogą uszkodzić separator (porowysta folia PP/PE). Jeśli dojdzie do zwarcia wewnętrznego, część energii ogniwa zamienia się w ciepło lokalnie, co może zapoczątkować ucieczkę termiczną (thermal runaway).
  • Telefon „wyłączony” nie przerywa zjawisk wewnątrz ogniwa – to procesy chemiczne i ewentualne zwarcia, które omijają elektronikę urządzenia.
• Czynniki podnoszące ryzyko nawet w spoczynku:
  • Temperatura otoczenia (nagrzany samochód, słońce, grzejnik).
  • Nacisk/zgniecenie (np. dociskanie obudowy, noszenie w kieszeni).
  • Odkształcenie przy próbie demontażu lub „prostowania” obudowy.
  • Dalsze starzenie i rosnące wybrzuszenie z upływem czasu.
• Charakter zdarzenia:
  • Najczęściej to gwałtowne rozszczelnienie z płomieniem i dymem (venting with flame), rzadziej „detonacja” rozumiana potocznie jako wybuch ciśnieniowy całego telefonu.

Aktualne informacje i trendy

• Nowoczesne ogniwa mają lepsze separatory (shutdown separator), dodatki opóźniające rozkład i układy zabezpieczające (CID/ptc), ale szybkie ładowanie i wysokie gęstości energii zwiększają wrażliwość na przegrzanie i uszkodzenia mechaniczne.
• Standardy i dobre praktyki: UL 1642/UL 2054, IEC 62133‑2, UN 38.3 (transport). Serwisy i punkty zbiórki w USA wymagają izolacji biegunów i indywidualnego pakowania zużytych ogniw.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Progi zniszczenia (orientacyjnie): początek degradacji SEI ~80–120°C, mięknienie/melting separatora PP/PE ~135–165°C, inicjacja runaway ~130–200°C (zależnie od chemii, stanu zużycia i obciążenia).
• Typowa bateria telefonu 3000 mAh/3,7 V magazynuje ~11 Wh (~40 kJ); nie cała energia uwalnia się w krótkim czasie, ale wystarczająco, by spowodować intensywny ogień i wysoką temperaturę strumienia gazów.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo: nieużywanie i izolacja zagrożonego źródła energii to obowiązek użytkownika.
• Utylizacja: w USA zużyte baterie Li‑ion to odpady niebezpieczne – nie wolno wyrzucać do odpadów komunalnych. Skorzystaj z lokalnego Household Hazardous Waste, programu zbiórki (np. sieciowe punkty przyjęć baterii) lub autoryzowanego serwisu. Zawsze zgłaszaj, że ogniwo jest „swollen/damaged”.

Praktyczne wskazówki

• Czego nie robić:
  • Nie ładuj, nie włączaj, nie naciskaj obudowy, nie przebijaj i nie „spuszczaj gazu”.
  • Nie używaj ostrych/metalowych narzędzi przy demontażu; nie podgrzewaj kleju opalarką.
  • Nie zamykaj w szczelnych pojemnikach (ryzyko wzrostu ciśnienia).
• Co robić natychmiast:
  • Jeśli to bezpieczne: wynieś telefon/baterię na niepalną powierzchnię (płytka ceramiczna, blacha, beton), z dala od materiałów łatwopalnych.
  • Jeżeli bateria jest łatwo wyjmowalna: użyj rękawic i okularów, stosuj tylko narzędzia niemetalowe, nie wyginaj ogniwa. Odizoluj styki taśmą.
  • Przechowuj tymczasowo w chłodnym, suchym miejscu, w metalowym pojemniku z luźną pokrywką lub w pojemniku z obojętnym wypełnieniem (piasek, perlit). Regularnie kontroluj temperaturę i stopień wybrzuszenia.
  • Zorganizuj jak najszybszą utylizację/wymianę w serwisie.
• Gdy dojdzie do zapłonu:
  • Zachowaj dystans, wietrz pomieszczenie (dym jest toksyczny i drażniący).
  • Do małych pożarów urządzeń przenośnych stosuj gaśnicę ABC/CO₂ lub duże ilości wody w formie rozproszonego strumienia do chłodzenia i zapobiegania propagacji (priorytet: chłodzenie; nie zbliżaj twarzy, nie wdychaj dymu). W razie wątpliwości – ewakuacja i wezwanie służb.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Samodzielny demontaż w nowszych telefonach (wklejone pouch‑cells) bywa ryzykowny – lepiej zlecić to serwisowi z osłonami ognioodpornymi i pojemnikami ewakuacyjnymi.
• Nie da się „naprawić” spuchniętej baterii; próby rozładowywania, chłodzenia w zamrażarce czy dociskania zwiększają ryzyko awarii.

Sugestie dalszych badań

• Zapoznanie się z lokalnymi procedurami HHW/Call2Recycle i wytycznymi straży pożarnej dotyczącymi pożarów Li‑ion w gospodarstwach domowych.
• Przegląd dokumentacji serwisowej konkretnego modelu telefonu (procedury bezpiecznego demontażu baterii).

Krótkie podsumowanie

• Wybrzuszona bateria w wyłączonym telefonie nadal stanowi realne zagrożenie pożarem/„wybuchem” gazów. Nie używaj, nie ładuj, nie uciskaj. Izoluj urządzenie, unikaj szczelnych pojemników, zaplanuj pilną, profesjonalną utylizację lub wymianę. Jeśli masz wątpliwości – traktuj to jak materiał niebezpieczny i skorzystaj z pomocy serwisu lub lokalnego punktu przyjęć odpadów niebezpiecznych.