XH-M601 – zachowanie modułu przy podłączaniu prostownika, progi ładowania akumulatora

Pytanie

czy moduł xh-m601 do sterowania ładowania akumulatora prostownikiem załącza sie za każdym podłaczeniem mimo ustawionych progów górnego i dolnego ?

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Nie, poprawnie ustawiony i sprawny XH‑M601 nie powinien „załączać się za każdym podłączeniem” niezależnie od progów. Decyzja o załączeniu zależy od napięcia akumulatora względem ustawionych progów dolnego (start) i górnego (stop).
• W praktyce jednak wiele egzemplarzy przy „zimnym starcie” potrafi krótko załączyć przekaźnik (ułamek sekundy do ~1 s) lub wystartować w stanie „ON”, jeśli Vbat znajduje się w oknie między progami. Wynika to z konstrukcji i stanów nieustalonych po zasileniu.

Szczegółowa analiza problemu

• Zasada pracy (histereza):
  • Start ładowania: gdy Vbat < próg dolny (L).
  • Stop ładowania: gdy Vbat > próg górny (H).
  • Pomiędzy progami moduł powinien utrzymywać poprzedni stan (histereza).
• Zachowanie przy starcie:
  • XH‑M601 (różne klony) zwykle nie ma pamięci nieulotnej stanu. Po podaniu zasilania przerzutnik (wewnętrzna logika komparatorów/„555”) ustawia się w stan początkowy zależny od chwilowych napięć i tętnień. Dlatego:
    • Jeśli Vbat << L: prawidłowo wystartuje „ON”.
    • Jeśli Vbat >> H: prawidłowo pozostanie „OFF”.
    • Jeśli L < Vbat < H: teoretycznie powinien pozostać w poprzednim stanie, ale część płytek na starcie inicjuje się „ON” (lub daje krótki impuls ON), zwłaszcza gdy zasilanie modułu pojawia się jednocześnie z podaniem napięcia z prostownika (tętnienia, szpilki).
• Co użytkownik zwykle interpretuje jako „załącza się za każdym podłączeniem”:
  • Reset modułu przy każdym wpięciu prostownika do sieci powoduje krótkie załączenie przekaźnika, nawet jeśli Vbat jest w oknie.
  • Zbyt mała różnica H–L (wąska histereza) i/lub rozjazd kalibracji napięcia powodują, że rzeczywiste Vbat na starcie „dotyka” progu L — moduł włącza ładowanie.
  • Zasilanie modułu z wyjścia prostownika (zamiast bezpośrednio z akumulatora) skutkuje pomiarem napięcia z tętnieniami i stanami nieustalonymi — przekaźnik łapie przy starcie.

Aktualne informacje i trendy

• Istnieje wiele wersji XH‑M601 różniących się drobiazgami (elementy SMD/THT, tranzystor sterujący, kondensatory filtrujące). Różnią się one właśnie zachowaniem przy zimnym starcie.
• Coraz częściej stosuje się sterowniki z mikrokontrolerem (z pamięcią ostatniego stanu i miękkim startem), które są bardziej przewidywalne w oknie progów.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Typowe nastawy dla 12 V Pb (kwasowe/AGM):
  • L (start): 12.2–12.5 V (akumulator rozładowany/nie w pełni naładowany).
  • H (stop): 14.2–14.6 V (w zależności od typu; dla AGM zwykle bliżej 14.4 V).
  • Zalecana różnica H–L: ≥1.0 V.
• Błąd odczytu wbudowanego woltomierza bywa rzędu ±0.1…0.3 V; warto porównać z multimetrem.

Aspekty etyczne i prawne

• Bezpieczeństwo:
  • Prostownik i przekaźnik pracują przy napięciach/ prądach niebezpiecznych. Zapewnij bezpiecznik po stronie DC i/lub AC zgodny z prądem ładowania.
  • Styk przekaźnika na płytce ma ograniczoną obciążalność (zwykle ok. 10 A) i niewielkie odstępy izolacyjne — nie prowadź przez niego dużych prądów ani sieci 230 VAC bez osłon i oceny ryzyka.

Praktyczne wskazówki

• Jak wyeliminować „załączanie przy każdym podłączeniu”:
  1. Zasilaj moduł stale z akumulatora (BAT+/-), a przekaźnikiem przełączaj tylko tor prostownika. Nie dopuszczaj do restartu elektroniki modułu przy każdym wpięciu prostownika do sieci.
  2. Dodaj filtrację przy BAT+/- modułu: 100 nF + 470 µF (min. 25 V) równolegle — zmniejsza wrażliwość na szpilki przy podłączaniu.
  3. Poszerz histerezę (zwiększ różnicę H–L do ≥1.0 V).
  4. Skalibruj na zasilaczu laboratoryjnym:
     • Ustaw H (np. 14.4 V) i kręć potencjometrem „stop”, aż przekaźnik puści.
     • Ustaw L (np. 12.4 V) i kręć „start”, aż przekaźnik złapie.
     • Sprawdź zachowanie przy napięciu pośrednim (np. 13.2 V) — po krótkim odłączeniu i ponownym podaniu zasilania nie powinien startować; jeśli startuje, zwiększ filtrację lub zmień topologię zasilania jak w pkt 1.
  5. Jeżeli krótkie „piknięcie” przekaźnika na starcie jest problemem: dodaj małe opóźnienie w sterowaniu tranzystora cewki (np. 47–100 µF do masy na bazę/bramkę przez rezystor 10–47 kΩ — dobrać eksperymentalnie), albo zastosuj przekaźnik SSR po stronie AC prostownika z własnym opóźnieniem.
  6. Upewnij się, że używasz właściwego styku (NO/NC) zgodnie z oczekiwanym stanem spoczynkowym.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Różne rewizje XH‑M601 mogą zachowywać się odmiennie w „oknie” przy starcie. To nie zawsze jest usterka — to cecha konkretnej implementacji.
• Wiele prostowników ma duże tętnienia na biegu jałowym — mogą one zaburzać pomiar modułu. Pomagają: filtr LC po stronie DC lub pomiar napięcia „za” akumulatorem (nie na wyjściu prostownika).

Sugestie dalszych badań

• Jeśli zależy Ci na absolutnie powtarzalnym zachowaniu: rozważ sterownik z MCU i pamięcią stanu lub gotową ładowarkę automatyczną (IUoU) z funkcją podtrzymania.
• Dla instalacji z panelami PV użyj regulatora ładowania PWM/MPPT z konfigurowalnymi progami.

Krótkie podsumowanie

• Z definicji: XH‑M601 nie powinien bezwarunkowo załączać ładowania przy każdym podłączeniu; decyzję podejmuje względem progów L/H.
• W praktyce: restart elektroniki i stany nieustalone mogą wywołać krótkie lub stałe załączenie w „oknie” między progami.
• Rozwiązanie: stałe zasilanie modułu z akumulatora, dobra filtracja, odpowiednia histereza i właściwa kalibracja.

Jeśli podasz swoje ustawienia L/H, rzeczywiste napięcie akumulatora w chwili podłączenia i sposób okablowania (skąd moduł jest zasilany, co dokładnie przełącza przekaźnik), wskażę precyzyjnie, gdzie leży problem i jak go usunąć.