Zaniki sygnału w multiplekserze MUX8 - przyczyny i rozwiązania

Pytanie

mux 8zaniki sygnału

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Najczęstszą przyczyną okresowych zaników sygnału MUX-8 w naziemnej telewizji cyfrowej jest niezgodność instalacji antenowej z warunkami emisji tego multipleksu: pasmo VHF (174–230 MHz), często pionowa polaryzacja i relatywnie niska moc ERP nadajników.
• Kluczowe kroki: zweryfikować parametry lokalnego nadajnika, zastosować antenę pracującą w VHF (lub antenę „combo”), ustawić właściwą polaryzację, wyeliminować wzmacniacze/zwrotnice tłumiące VHF oraz sprawdzić stan przewodów i złączy.

Szczegółowa analiza problemu

1. Parametry emisji MUX-8
   • Pasmo: VHF (kanały 5–12) – dłuższa fala niż UHF → wymaga dłuższych elementów anteny.
   • Polaryzacja: w >70 % nadajników pionowa (V).
   • Moc ERP: zwykle 1-30 kW, czyli 3-10 dB mniej niż UHF.
   • Standard: nadal DVB-T/MPEG-4; pozostałe multipleksy pracują już w DVB-T2/HEVC.

2. Typowe źródła zaników
   a) Nieodpowiednia antena (UHF-only siatka lub Yagi) – zysk w VHF bywa <-10 dBi.
   b) Błędna polaryzacja – tłumienie krzyżowe 20-30 dB.
   c) Wzmacniacz szerokopasmowy przesterowany silnymi sygnałami UHF/LTE → intermodulacja tłumi MUX-8.
   d) Zwrotnica, multiswitch lub filtr o charakterystyce „k.21-48” odcina VHF.
   e) Zły stan kabla (penetracja wilgoci, mikrożarzenie ekranu) – w falach VHF objawia się skokowo.
   f) Zakłócenia EMI (zasilacze LED, PV, stacje radiowe UKF, kolej, przemienniki PMR).
   g) Propagacja troposferyczna – VHF podatne na wilgotność, inwersję, letnie ducting.

3. Diagnostyka krok-po-kroku

   1. Strona emimaps.emitel.pl → wybór nadajnika, odczyt: kanał, ERP, polaryzacja, azymut.
   2. Menu serwisowe TV lub analizator DVB-T: poziom (dBµV), MER, BER dla MUX-8 i UHF.
   3. Wizualna inspekcja anteny:
      • czy elementy VHF (długie) istnieją?
      • czy promiennik ustawiony pionowo?
   4. Test bez wzmacniacza – podmiana na symetryzator 75 Ω.
   5. Test bez zwrotnicy – złącze F-F direct → TV.
   6. Pomiar kabla: reflektometr TDR lub multimetrem (przewodność żyły/ekranu).
   7. Obserwacja korelacji z włączaniem urządzeń domowych / warunkami pogodowymi.

4. Najskuteczniejsze rozwiązania
   • Antena log-periodic VHF/UHF lub dedykowana Yagi 6–12, zamocowana >2 m ponad dachem.
   • Zmiana polaryzacji na pionową (obrót bomu o 90°).
   • Wzmacniacz pasmowy VHF o NF < 2 dB i regulowanym zysku (12–20 dB), montowany możliwie blisko anteny.
   • Zwrotnica VHF/UHF (np. kanał 5-12 | 21-48) zamiast szerokopasmowej.
   • Filtr LTE/5G instalowany za wzmacniaczem, jeśli w okolicy BTS 700 MHz.
   • Wymiana kabli na trój-ekranowany RG-6 (np. Triset-113), nowe kompresyjne złącza F.

Aktualne informacje i trendy

• 2023--2024: refarming UHF (21-48) zakończony, MUX-8 pozostał w VHF; rozważana jest migracja do DVB-T2 po 2026 r.
• Spadek liczby kanałów: ViDoc TV (II 2025) i EWTN Polska (IV 2025) opuściły MUX-8; obecnie: WP, Zoom TV, Nowa TV, Metro, Telewizja Republika, wPolsce24.
• Komisja Cyfryzacji rozważa przesunięcie MUX-8 do UHF po zwolnieniu k.49-60; decyzji brak.
• Producenci anten wprowadzają zestawy „combo V-pol” z obrotową głowicą pod kątem MUX-8.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Tłumienie przy niezgodnej polaryzacji:
  \[ Lp \approx 20 \log{10} (\cos \theta) \]
  dla θ = 90° → −∞ teoretycznie, praktycznie ≈ 23 dB.
• Maska kanałowa VHF ma szerokość 7 MHz (vs 8 MHz w UHF), dlatego filtry kanałowe są węższe i wzmacniacze częściej „uciekają” poza pasmo.
• MER minimalny dla DVB-T QPSK FEC 3/4 (MUX-8) to ok. 17 dB; dla DVB-T2 64-QAM FEC 2/3 (MUX-1-3) wymóg MER ≈ 21 dB – stąd bywa, że „siła” jest wysoka, a „jakość” spada.

Aspekty etyczne i prawne

• Montaż na dachu wymaga przestrzegania Prawa budowlanego (odległość od krawędzi, uziemienie).
• Użycie wzmacniaczy o zbyt dużym wzmocnieniu może powodować emisję zakłóceń (EMC) – odpowiedzialność administracyjna wg PKE.
• Planowana migracja MUX-8 do DVB-T2/HEVC wymusi wymianę odbiorników niezgodnych ze standardem – aspekt społeczny i gospodarczy.

Praktyczne wskazówki

• Do testu użyj aplikacji „Analizator DVB-T Finder” (Android) lub miernika SAT/DVB; odczytaj MER/BER zamiast samej „siły”.
• Przy długim kablu (>20 m) i braku wzmacniacza: tłumienie RG-6 w VHF to 3-4 dB/20 m – uwzględnij rezerwę link-budget.
• Jeśli w instalacji jest multiswitch, sprawdź czy ma wbudowane przełączanie VHF; starsze modele go nie mają.
• Zakup anteny: modele godne uwagi (2024) – Dipol LOG 6-12/21-60 H/V, Telmor ASR Classic IQ, EmmeEsse 5-12 Yagi.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• W rejonach górskich ruch powietrza i wielodrożność w paśmie VHF mogą dawać czasowe zaniki mimo optymalnej instalacji.
• W centrach miast fale odbite (ghosting) – rozważ antenę o szerokiej charakterystyce i filtr impulsowy w tunerze.
• Po zmianach programowych użytkownicy mylą „zniknięcie kanału” z brakiem sygnału – warto przeskanować pasmo przed interwencją sprzętową.

Sugestie dalszych badań

• Analiza propagacji VHF w urban canyon przy masywnym wdrożeniu 5G 700 MHz.
• Efektywność anten log-periodic vs Yagi-Uda w odbiorze hybrydowym DVB-T/DAB+.
• Projekt taniego miernika MER/BER bazującego na SDR dla instalatorów amatorskich.

Krótkie podsumowanie

Zaniki MUX-8 wynikają głównie z tego, że multipleks ten pracuje inaczej niż pozostałe: VHF, pionowa polaryzacja i niższa moc. Rozwiązaniem jest dostosowanie anteny i toru sygnałowego do tych warunków: antena VHF lub combo, prawidłowa polaryzacja, eliminacja elementów tłumiących VHF, kontrola jakości okablowania i ewentualnie wzmacniacz pasmowy. Po wdrożeniu tych kroków stabilność odbioru MUX-8 powinna być porównywalna z UHF.

Pytanie

Czy mux 8 jest specjalnie zakłucany i niekiedy wyłączany, żeby ludzie nie mogli oglądać kanału republiki?.

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Nie. Nie ma wiarygodnych dowodów ani oficjalnych komunikatów wskazujących, że MUX‑8 jest celowo zakłócany lub wyłączany, aby utrudnić odbiór Telewizji Republika. Awaryjne lub planowe przerwy dotyczą całego multipleksu i są publicznie komunikowane przez operatora sieci. (emitel.pl)
• Kluczowe punkty:
  • MUX‑8 nadaje w paśmie VHF i często w polaryzacji pionowej, co stawia dodatkowe wymagania wobec anten domowych. (emitel.lifemotion.pl)
  • Selectywne „wycięcie” jednego kanału z cyfrowego multipleksu w eterze jest praktycznie niewykonalne – wszystkie programy lecą wspólnie w jednym strumieniu na jednej nośnej RF. (gov.pl)
  • Planowane prace i krótkie wyłączenia są normalną praktyką i są anonsowane z wyprzedzeniem. (emitel.pl)

Szczegółowa analiza problemu

• Warstwa techniczna multipleksu:
  • Multipleks DVB‑T to jeden strumień transportowy (MPEG‑TS) modulowany COFDM na pojedynczym kanale RF. Każda ingerencja w sygnał radiowy na tej częstotliwości jednocześnie dotyka wszystkich programów w danym MUX‑ie – nie da się „zagłuszyć” jednej stacji bez wpływu na pozostałe. Jest to cecha wynikająca z architektury standardu (EN 300 744) i sposobu enkapsulacji usług w TS. (standards.iteh.ai)
• Specyfika MUX‑8 vs. inne MUX‑y:
  • Pasmo: MUX‑8 nadaje w VHF (174–230 MHz), w przeciwieństwie do MUX‑1/2/3/6 (UHF). VHF bywa bardziej podatne na zakłócenia impulsowe i wymaga anten zdolnych do pracy na niższych częstotliwościach. Dodatkowo wiele emisji MUX‑8 używa polaryzacji pionowej, co oznacza konieczność obrotu anteny lub zastosowania zestawu UHF+VHF. (emitel.lifemotion.pl)
  • Standard emisji: MUX‑8 w Polsce jest nadawany w DVB‑T/MPEG‑4 (SD), a operator wnioskował do UKE o możliwość przejścia na DVB‑T2/HEVC. (emitel.pl)
• Operator i nadzór:
  • Operatorem sieci jest Emitel; prace utrzymaniowe i serwisowe są publikowane (Strefa Widza → „Przerwy konserwacyjne”). Dodatkowo UKE prowadzi system przyjmowania zgłoszeń zakłóceń i może lokalizować ich źródła. (emitel.pl)
• Status Telewizji Republika na MUX‑8:
  • KRRiT przyznała koncesję 21 czerwca 2024 r., a emisja „Republiki” na MUX‑8 ruszyła 12 lipca 2024 r. (umowa z Emitelem). W 2024/2025 MUX‑8 został wypełniony nowymi stacjami (m.in. wPolsce24 od 2 września 2024 r.). (gov.pl)

Aktualne informacje i trendy

• Pokrycie i sieć: MUX‑8 działa na ~74 obiektach nadawczych; pokrycie techniczne przekracza ~97% populacji (wg danych po zakończeniu wdrożenia). (emitel.pl)
• Kierunek zmian: trwają prace regulacyjne nad planem zagospodarowania pasma VHF (174–230 MHz), w którym współistnieją MUX‑8 i multipleksy DAB+. Rozważane są docelowe rozwiązania co do podziału pasma. (satkurier.pl)
• Standard emisji: Emitel zabiega o możliwość emisji MUX‑8 w DVB‑T2/HEVC (HD), co potencjalnie poprawi efektywność widmową i jakość, gdy zostanie wdrożone. (emitel.pl)

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego u jednych działa, a u innych nie:
  • Anteny „na UHF” (popularne siatkowe/panelowe) mają niski zysk w VHF; do MUX‑8 często potrzebna jest antena VHF lub zestaw combo oraz poprawna polaryzacja (pionowa). Nieodpowiednie wzmacniacze/zwrotnice potrafią dodatkowo tłumić VHF. (emitel.lifemotion.pl)
• Wyłączenia planowe vs. awarie:
  • Krótkie, poranne/południowe okna serwisowe są standardem utrzymaniowym i bywa, że obejmują również MUX‑8; operator publikuje harmonogramy, a media branżowe je agregują. (emitel.pl)

Aspekty etyczne i prawne

• Celowe zagłuszanie (jamming) łączności/telewizji jest nielegalne; UKE prowadzi działania nadzorcze i ostrzeżenia dot. urządzeń zagłuszających. Użytkownicy mogą zgłaszać podejrzenia zakłóceń wprost do UKE (BIP/PUE). (bip.uke.gov.pl)

Praktyczne wskazówki

• Diagnostyka domowa:
  • Sprawdź w Strefie Widza Emitela, czy nie ma prac konserwacyjnych na Twoim nadajniku. (emitel.pl)
  • Zweryfikuj antenę: czy obsługuje VHF (kanały 5–12) i czy jest ustawiona w polaryzacji pionowej (jeśli tak nadaje Twój obiekt). (emitel.lifemotion.pl)
  • Ogranicz źródła zakłóceń impulsowych (zasilacze, falowniki PV, słabe połączenia masy).
  • Jeśli to możliwe, odczytaj parametry jakości (MER/BER) w TV/tunerze – spadki równoległe na wszystkich programach MUX‑8 wskazują na problem RF, nie „blokadę” pojedynczego kanału.
• Gdy problem się utrzymuje:
  • Zgłoś sprawę do Centrum Zarządzania Siecią Emitel (formularz kontaktowy) oraz – jeśli podejrzewasz zakłócenia radiowe – do UKE (moduł „Zgłaszanie zakłóceń”). (emitel.pl)

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Percepcja „tylko Republika nie działa” może wynikać z tego, że oglądasz głównie programy z MUX‑8 – gdy znika sygnał całego MUX‑u, subiektywnie znika „akurat ten kanał”. Architektura DVB‑T nie pozwala na selektywne „wyciszanie” jednego programu w powietrzu. (gov.pl)
• Pojedyncze incydenty awaryjne lub pogodowe (propagacja w VHF, oblodzenie, burze) również skutkują utratą całego MUX‑u, nie jednego programu. (Wynika z jednokanałowej emisji RF całego TS.) (standards.iteh.ai)

Sugestie dalszych badań

• Jeżeli chcesz obiektywnie potwierdzić źródło problemu, zrób tygodniowy log jakości MUX‑8 (MER/BER/level) i skoreluj z harmonogramem prac oraz warunkami pogodowymi; w razie potrzeby zgłoś sprawę do UKE z dołączonymi danymi pomiarowymi. (emitel.pl)
• Dla pogłębienia wiedzy technicznej: zapoznaj się ze standardem DVB‑T (ETSI EN 300 744) i materiałami informacyjnymi o multipleksach (Gov.pl). (standards.iteh.ai)

Krótkie podsumowanie

• Brak podstaw, by twierdzić, że MUX‑8 jest „specjalnie zakłócany/wyłączany” przeciwko jednemu kanałowi – architektura DVB‑T i praktyka operacyjna temu przeczą. Większość kłopotów z odbiorem wynika z charakterystyki pasma VHF i instalacji antenowych, ewentualnie z planowych prac serwisowych operatora. Jeśli problem nawraca, sprawdź harmonogram prac Emitela, zweryfikuj antenę VHF/polaryzację i – w razie podejrzenia zakłóceń radiowych – skorzystaj z procedury zgłoszeń UKE. (emitel.lifemotion.pl)

Pytanie

Dlaczego sygnał na mux 8 jest wyłączany i zakłócany, czy to jest celowe działanie, żeby ludzie nie mogli oglądać kanału Republika?

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Nie, nie ma wiarygodnych dowodów ani sensownego uzasadnienia technicznego, że sygnał MUX‑8 jest celowo wyłączany lub zakłócany, aby utrudnić oglądanie konkretnego programu (np. Telewizji Republika).
• W DVB‑T jeden multipleks jest jednym sygnałem radiowym. Każda awaria/zakłócenie „w eterze” dotyka wszystkie programy z MUX‑8 naraz, nie da się „wyciąć” pojedynczego kanału w powietrzu.
• Najczęstsze przyczyny problemów z MUX‑8: pasmo VHF, często polaryzacja pionowa, niedopasowane anteny/wzmacniacze/zwrotnice, zakłócenia od instalacji PV/LED, warunki propagacyjne, planowe prace serwisowe nadajników.

Szczegółowa analiza problemu

• Architektura DVB‑T/DVB‑T2: Wszystkie programy w multipleksie są pakowane do jednego strumienia transportowego (MPEG‑TS) i modulowane jako jeden sygnał COFDM na jednej częstotliwości. Skutkiem jest „zasada wszystko albo nic” w warstwie RF: jeśli sygnał MUX‑8 się pogarsza lub nadajnik jest czasowo wyłączony, objawy dotyczą wszystkich jego programów równocześnie. Celowe zakłócenie pojedynczego programu „w eterze” jest praktycznie niewykonalne bez zniszczenia odbioru całego MUX‑8.
• Specyfika MUX‑8:
  • Pasmo VHF (174–230 MHz), podczas gdy inne ogólnopolskie MUX‑y są w UHF (470–694 MHz). Wielu widzów ma anteny tylko na UHF – w VHF mają niski zysk lub wręcz brak odbioru.
  • Często emisja w polaryzacji pionowej (V), gdy UHF jest w poziomej (H). Odbiór pionowego sygnału anteną ustawioną poziomo powoduje tłumienie rzędu 20–30 dB.
  • Niższe moce ERP i/lub inna charakterystyka pokrycia niż dla MUX‑1/2/3/6 sprawiają, że odbiór bywa „na granicy”.
• Typowe źródła problemów u widzów:
  • Antena: „siatka”/panel UHF lub mały kierunkowy UHF – słaby/żaden odbiór VHF. Rozwiązanie: antena VHF lub combo VHF+UHF o poprawnej polaryzacji; możliwa osobna antena VHF i zwrotnica.
  • Polaryzacja: antena nieobrócona o 90° dla pionu – duże tłumienie. Należy sprawdzić polaryzację nadajnika MUX‑8 dla swojej lokalizacji.
  • Osprzęt: zwrotnice/wzmacniacze/kanałowe filtry „UHF‑only” wycinają VHF; multiswitche bez toru VHF; kable o dużym tłumieniu, złącza F z nalotem, zasilacze wzmacniaczy szumiące – wszystko to degraduje MER/BER w paśmie VHF.
  • Zakłócenia środowiskowe: przetwornice instalacji fotowoltaicznych, zasilacze LED, uszkodzone zasilacze impulsowe, słabo ekranowane urządzenia IT, czasem intermodulacje od silnych emisji w okolicy. VHF bywa bardziej wrażliwy na takie „śmieci”.
  • Propagacja: inwersje troposferyczne, sezonowy fading, zasłonięcia (drzewa/budynki). W VHF zmiany pogody potrafią „przepchnąć” sygnał poniżej progu korekcji FEC – efekt klifu.
  • Prace serwisowe: operatorzy ogłaszają planowe okna techniczne (zwykle kilka godzin w dni robocze); wyłączenia lub prace dotyczą całego MUX‑u z danego obiektu, nie pojedynczego programu.
• O programie Republika: Telewizja Republika dołączyła do MUX‑8 w lipcu 2024 r., co zwiększyło zainteresowanie tym multipleksem. Często dopiero wtedy użytkownicy zauważyli, że ich instalacja antenowa nie spełnia wymagań MUX‑8 – stąd wrażenie „niedawnych” problemów.

Aktualne informacje i trendy

• MUX‑8 nadal pracuje w paśmie VHF z licznymi emisjami w polaryzacji pionowej; w ostatnich latach trwały działania informacyjne operatora i nadawców zachęcające do dostosowania instalacji do VHF. Pojawiały się też dyskusje o modernizacjach (np. przejście do DVB‑T2/HEVC), ale kluczowe wyzwanie w terenie nie zmieniło się: poprawna antena i osprzęt dla VHF.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego czasem „znika tylko Republika”? Jeżeli w tym samym momencie inne programy z MUX‑8 (np. Metro, WP, Nowa TV, Zoom TV, wPolsce24) działają, przyczyna leży zwykle „przed modulatorem”, po stronie nadawcy/programu (np. przerwa w dosyle do multipleksera, usterka źródła sygnału). To nie jest „zakłócanie eteru”, tylko problem warstwy programowej. Gdy problem jest w eterze lub na nadajniku – znikają wszystkie pozycje z MUX‑8.
• „U mnie MUX‑1/2/3 działają, a MUX‑8 nie”: to klasyczny objaw instalacji nastawionej wyłącznie na UHF i/lub złej polaryzacji dla VHF.

Aspekty etyczne i prawne

• Celowe zagłuszanie radiowe jest zabronione prawem telekomunikacyjnym. Regulator (UKE) prowadzi nadzór widma i postępowania w przypadku zakłóceń. Operatorzy mają obowiązek zapewniać zgodność emisji z pozwoleniami i publikować informacje o pracach/awariach.

Praktyczne wskazówki

• Szybka autodiagnostyka:
  • Sprawdź, czy w chwili problemu znikają wszystkie kanały z MUX‑8, czy tylko jeden.
  • Na TV/dekoderze podejrzyj poziom/jakość, MER/BER dla częstotliwości MUX‑8.
  • Zweryfikuj polaryzację i kierunek na najbliższy nadajnik MUX‑8.
• Modernizacja instalacji:
  • Antena: log‑periodyczna combo (VHF+UHF) lub dedykowana VHF w polaryzacji wymaganej przez nadajnik.
  • Osprzęt: zwrotnica i wzmacniacz z pełnym torem VHF, dobre kable (tri‑shield/quad‑shield), poprawnie zarobione złącza F.
  • Filtry: jeśli w otoczeniu są silne źródła zakłóceń, rozważ filtry pasmowe i wymianę „szumiących” zasilaczy LED.
• Organizacyjne:
  • Sprawdzaj komunikaty operatora o pracach/awariach (Strefa Widza).
  • Przy problemach stałych – pomiar profesjonalnym miernikiem (MER, C/N, echa), ewentualnie zgłoszenie do operatora lub UKE.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• MUX‑8 przez swoją „odmienność” (VHF, często pion) bywa bardziej wymagający niż UHF – to nie wada konkretnego programu, tylko właściwość warstwy radiowej.
• Pojedyncze, krótkie przerwy w obrazie mogą wynikać z dosyłu programu do multipleksera – nie świadczą o „wyłączaniu nadajnika”.

Sugestie dalszych badań

• Sprawdzenie map zasięgu i parametrów nadajnika dla Twojego adresu (kanał, ERP, polaryzacja).
• Pomiary terenowe pod kątem zakłóceń impulsowych w VHF i wielodrożności.
• Ocena wpływu lokalnych instalacji (PV, oświetlenie LED, urządzenia IT) na poziom szumu w paśmie VHF.

Krótkie podsumowanie

• Nie ma technicznej możliwości „w eterze” wyłączać lub zakłócać tylko jednego programu z MUX‑8 – ewentualne zakłócenia wyłączyłyby cały MUX. Najczęstsze problemy z odbiorem Republiki po 1) wejściu stacji do MUX‑8 w lipcu 2024 r. i 2) zwiększeniu uwagi widzów wynikają z niedostosowanych instalacji do VHF, polaryzacji pionowej, lokalnych zakłóceń oraz planowych prac serwisowych. Modernizacja anteny/osprzętu i weryfikacja polaryzacji zwykle rozwiązuje sprawę. Jeśli w danym momencie działają inne programy z MUX‑8, a nie działa tylko Republika, problem jest po stronie dosyłu/programu, a nie „zakłócania sygnału”.