Zasilacz – przeliczanie 1A na waty dla różnych napięć i typów zasilania

Pytanie

Zasilacz - jak przeliczyć 1A na waty?

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Nie ma stałego przelicznika „1 A = X W”. Aby przeliczyć 1 A na waty, musisz znać napięcie V.
• Wzór: P = V × I. Dla I = 1 A: P = V (w watach).
• Przykłady: 5 V → 5 W, 12 V → 12 W, 19 V → 19 W, 24 V → 24 W, 120 V (USA) → 120 W, 230 V (PL/EU) → 230 W.

Szczegółowa analiza problemu

• Prąd stały (DC): P = V × I (moc czynna równa iloczynowi napięcia i prądu).
• Prąd przemienny jednofazowy (AC): P = V × I × PF, gdzie PF (power factor, cos φ) ∈ (0…1). Dla obciążeń rezystancyjnych PF ≈ 1, dla zasilaczy impulsowych bez PFC bywa 0,5–0,7, z aktywnym PFC zwykle 0,9–0,98.
• Trójfazowo: P ≈ √3 × VLL × I × PF (VLL – napięcie międzyfazowe).
• Różnicuj: „1 A na wyjściu zasilacza” (moc wyjściowa Pout = Vout × 1 A) vs „1 A pobierane z sieci” (moc czynna Pin = Vin × 1 A × PF; moc pozorna S = Vin × 1 A w VA).
• Sprawność η: Pin ≈ Pout/η. Jeśli Vout = 12 V, Iout = 1 A (Pout = 12 W) i η = 85%, to Pin ≈ 14,1 W (prąd wejściowy i PF zależą od topologii).

Aktualne informacje i trendy

• Powszechne zasilacze impulsowe stosują aktywne PFC (szczególnie przy wyższych mocach), co podnosi PF do ~0,95 i redukuje prąd pozorny.
• USB-C/USB PD stosuje różne poziomy napięcia (np. 5/9/12/15/20…48 V), więc „1 A” może oznaczać od 5 W (5 V) do 48 W (48 V).

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Odczyt tabliczki znamionowej: „OUTPUT: 12 V ⎓ 1 A” ⇒ maks. 12 W na wyjściu. „INPUT: 100–240 V~ 1 A” ⇒ nie oznacza 100–240 W mocy czynnej bez znajomości PF.
• Derating: dopuszczalny prąd/moc często maleje z temperaturą otoczenia; producenci podają krzywe deratingu.
• VA vs W: dla AC z niskim PF, 1 A przy 230 V to 230 VA, ale moc czynna P może być np. tylko ~140–200 W.

Aspekty etyczne i prawne

• Nie przekraczaj znamion prądu/mocy – ryzyko przegrzania, pożaru.
• Zwracaj uwagę na normy i oznaczenia (UL/CE), klasy izolacji i SELV (bezpieczne napięcie dotykowe ≤ 60 V DC).
• Dobieraj przewody i zabezpieczenia do prądu roboczego i warunków chłodzenia.

Praktyczne wskazówki

• Jeśli podasz napięcie zasilacza, podam dokładną moc dla 1 A.
• Pomiar: zmierz napięcie pod obciążeniem (multimetr) – spadki napięcia obniżają moc; dla AC użyj watomierza True RMS, aby wyznaczyć P i PF.
• Dobór: przyjmij zapas 20–30% mocy ponad ciągłe obciążenie; dla obciążeń dynamicznych uwzględnij prądy rozruchowe.

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• „1 A” na ładowarkach bywa wartością maksymalną, nie gwarantowaną w każdych warunkach (ograniczenia termiczne).
• Obciążenia nieliniowe (LED, SMPS) powodują odkształcenia prądu i obniżenie PF – same ampery nie mówią całej prawdy o mocy.

Sugestie dalszych badań

• Sprawdź karty katalogowe (datasheet) zasilacza: sprawność vs obciążenie, PF, derating, tętnienia.
• Zapoznaj się z normami bezpieczeństwa urządzeń ICT/AV (np. IEC/UL 62368-1) i ograniczone źródła mocy (np. UL Class 2).

Krótkie podsumowanie

• Do przeliczenia 1 A na waty potrzebne jest napięcie: P = V × 1 A = V W (dla AC dodatkowo × PF).
• Dla 5/12/24/120/230 V będzie to odpowiednio 5/12/24/120/230 W (przy PF ≈ 1). Jeśli podasz konkretne napięcie i rodzaj zasilania (DC/AC), wyliczę dokładną moc.