Zodiak DS 402: kolejność regulacji PR 32V, napięcie strojenia, ustawienia programatora FM

Pytanie

Radio zodiak DS 402 W JAKIEJ KOLEJNOSCI NALEŻY ustawic perekami zaczunajac od Pr 32V... NAPIĘCIE STROJENA GLOWICY w TYM RADIU.CZY WSKAZÓWKA MA BYC DO OPORU LEWEJ STRONY 66Mh... 108Mh tez ustawic napięcie do strojenia 25V do oporu wskazówki..Czy na programatorze tez ustawic na peerkach 3v i 25V..Doczytalem sie ,że jezeli nie ma stacji radiowych w pełnym zakresie 66Mh napiecie strojenia warikapów należy zmejszyc na 2V to powiększy sie zakres FM i po lewej stronie mog byc stacje radiowe od 66Mh.Jak przestrajalem to radio Zet przestawilo sie po lewej stronie skali 66Mh. Jak wróciłem na 88Mh i radio Zet grało... To ostatnia stacją było Radio Maryja po stronie 66Mh..Dzięki za pomoc i pozdrawia

Odpowiedź Sztucznej Inteligencji

Bezpośrednia odpowiedź na pytanie

• Kolejność regulacji: 1) najpierw PR „32V” (stabilizacja zasilania VT), 2) potem zakres napięcia strojenia na gałce (MIN ≈ 3 V przy skrajnym lewym położeniu wskazówki, MAX ≈ 25 V przy skrajnym prawym), 3) heterodyna głowicy (cewka dla dołu, trymer dla góry), 4) obwody wejściowe (cewki/trymery dla maksimum czułości), 5) na końcu programator (presetami ustawiasz konkretne stacje, nie „sztywne” 3 V/25 V).
• Wskazówka skali: do oporu w lewo = najniższa częstotliwość (po przestrojeniu ~87–88 MHz), do oporu w prawo = najwyższa (ok. 108 MHz).
• Napięcia: typowo 3 V (lewo) i 25 V (prawo). Obniżanie minimum do ~2 V stosuj tylko pomocniczo, gdy brakuje dołu pasma – najpierw koryguj cewką heterodyny.
• Programator: nie ustawiasz na nim 3 V/25 V. Każdy „peer” służy do zapamiętania napięcia dla wybranej stacji po pełnym zestrojeniu.

Kluczowe punkty:

• PR „32V” ustawiasz jako pierwsze i ma być stabilne 32–33 V.
• Zakres VT na gałce: ~3 → ~25 V między skrajnymi położeniami wskazówki.
• Dół pasma koryguje cewka heterodyny, góra – trymer heterodyny; czułość – cewki/trymery wejściowe.
• Programator regulujesz na końcu „na stacje”.

Szczegółowa analiza problemu

• Teoretyczne podstawy:

  • Głowica UKF z warikapami stroi się napięciem VT: mniejsze VT → większa pojemność → niższa częstotliwość (lewa strona skali); większe VT → mniejsza pojemność → wyższa częstotliwość (prawa strona).
  • Po przestrojeniu z OIRT (65,5–74 MHz) na CCIR (87,5–108 MHz) wymagasz mniej pojemności w górze pasma (trymer) i nieco innej indukcyjności/pojemności w dole (cewka).

• Kolejność i procedura krok po kroku:

  1. Stabilizacja zasilania VT:
     • Ustaw PR „32V” na 32–33 V. Sprawdź tę wartość pod obciążeniem i po nagrzaniu (kilka minut). Wymień zużyte elektrolity w torze VT, jeśli napięcie „pływa”.
  2. Zakres napięcia na gałce:
     • Woltomierz podłącz do punktu VT głowicy (wejście warikapów). Sprawdź skrajne położenia:
       • Wskazówka maksymalnie w lewo: dąż do ~3,0 V (dopuszczalnie 2,7–3,3 V).
       • Wskazówka maksymalnie w prawo: dąż do ~25 V (dopuszczalnie 24–27 V).
     • Jeśli przy ~3 V najniższa odbierana stacja jest wyżej niż 88 MHz, nie schodź od razu do 2 V – najpierw dostrój cewką heterodyny (punkt 3).
  3. Heterodyna – ustawienie pokrycia skali:
     • Dół pasma (lewa strona skali, cel ~87–88 MHz): delikatnie reguluj cewką heterodyny (rdzeń ferrytowy) na trafienie w dolną krawędź.
     • Góra pasma (prawa strona, cel ~107–108 MHz): reguluj trymerem heterodyny.
     • Iteruj (dół → góra → dół → góra), aż 88 i ~108 MHz „wejdą” w skraje skali przy odpowiednio ~3 V i ~25 V na VT.
  4. Obwody wejściowe:
     • Na dole pasma maksymalizuj sygnał rdzeniami cewek wejściowych (zwykle L1/L4), u góry – trymerami sprzęgającymi (np. C2/C10). Iteruj dla równomiernej czułości w całym paśmie.
  5. Programator:
     • Po pełnym zestrojeniu przełącz na dany przycisk, pokrętłem programatora ustaw dokładnie daną stację (mierzysz VT – będzie to „jakieś” 7…18 V zależnie od częstotliwości), lekko dostroisz główną gałką, a potem minimalnie skorygujesz preset tak, aby po puszczeniu gałki stacja „wpadała” idealnie. Powtórz dla kolejnych przycisków.

• Wyjaśnienie Twoich objawów (Radio Zet „po lewej 66 MHz”, Radio Maryja „po lewej” po powrocie):

  • To typowy objaw złego rozciągnięcia zakresu heterodyny: dół jest „za wysoko”, góra „za nisko”, przez co stacje „ściskają się” i wpadają w niewłaściwe miejsca skali. Rozwiąże to iteracyjne ustawienie cewka (dół) + trymer (góra) przy właściwym zakresie 3→25 V.

• Czy schodzić do 2 V?

  • Tylko gdy po poprawnym zestrojeniu nadal brakuje najniższych częstotliwości (okolice 87,5–88 MHz). Zjazd do 2–2,5 V zwiększa nieliniowość charakterystyki warikapów, co pogarsza „geometrię” skali i bywa niekorzystne dla czułości. Dlatego 3→25 V to punkt wyjścia zalecany.

• Modyfikacje hardware (jeśli głowica nadal „krótka”):

  • W typowych głowicach GFE-105 dla CCIR usuwa się dodatkowe pojemności (np. kondensatory rzędu kilku–kilkunastu pF w heterodynie/WE) i często odciąża się indukcyjność (czasem odwinięcie 1 zwoju heterodyny). Numeracja (np. C1/C9/C13, L5) zależy od wersji – działaj według schematu Twojej głowicy.

Aktualne informacje i trendy

• Praktyka serwisowa dla DS/DSS-402 pozostaje niezmienna: punkt pracy 3–25(27) V i klasyczna procedura „cewka dół/trymer góra”.
• Często stosuje się modernizacje:
  • wymiana warikapów na nowsze typy o lepszej liniowości,
  • dodanie tunera z syntezą PLL (moduł z wyjściem 10,7 MHz IF) – stabilność i wygoda kosztem „vintage” oryginalności.

Wspierające wyjaśnienia i detale

• Dlaczego 25–27 V u góry? Większy zapas poprawia pokrycie 107–108 MHz i ułatwia zestrojenie torów wejściowych.
• Dlaczego zaczynamy od PR „32V”? Niestabilne VT rozjeżdża całe strojenie – reszta regulacji traci sens.
• Wskaźnik skali „66 MHz”: to nadruk dawnego OIRT. Po przestrojeniu traktuj skalę orientacyjnie – ważna jest zbieżność stacji z krańcami.

Aspekty etyczne i prawne

• Przestrajanie na CCIR (87,5–108 MHz) jest zgodne z obecnym planem częstotliwości; pamiętaj o bezpieczeństwie pracy przy urządzeniu sieciowym (230 V) i ochronie środowiska przy utylizacji starych kondensatorów.

Praktyczne wskazówki

• Narzędzia: plastikowy/ceramiczny stroik do rdzeni, miernik cyfrowy, opcjonalnie generator 88/98/108 MHz lub drugie radio/SDR jako „wzorzec”.
• Zabezpieczenie: po zestrojeniu kropla lakieru na trymer/rdzeń zapobiega rozregulowaniu.
• Serwis prewencyjny: wymień elektrolity w torze VT i w zasilaczu, oczyść potencjometry (programatora i główne).
• Nie przekraczaj ~28–30 V na warikapach (ryzyko uszkodzenia przy starszych typach).

Ewentualne zastrzeżenia lub uwagi dodatkowe

• Różnice wersji: w Zodiaku bywały różne wykonania płytek/głowic – oznaczenia elementów (L5, C14 itd.) mogą się różnić. Zawsze weryfikuj ze schematem swojej wersji.
• Brak generatora: strojenie „na stacje” jest możliwe, ale mniej precyzyjne – iteruj cierpliwie.

Sugestie dalszych badań

• Zdobycie i przeanalizowanie instrukcji serwisowej Twojej wersji DSS-402 (schemat, punkt VT, opisy cewek/trymerów).
• Pomiar charakterystyki VT vs. pozycja gałki (wykres) – łatwo wykryjesz nieliniowości potencjometru lub problem z mechaniką linki skali.
• Weryfikacja filtrów p.cz. 10,7 MHz (zestrojenie na maksimum sygnału i minimalne zniekształcenia).

Krótkie podsumowanie

• Najpierw ustaw stabilne 32–33 V (PR „32V”), potem zapewnij zakres VT ~3 V (lewo) do ~25 V (prawo) na głowicy.
• Rozciągnij pasmo: cewka heterodyny ustawia dół (~88 MHz), trymer – górę (~108 MHz). Następnie dostrój obwody wejściowe.
• Programator ustawiasz na końcu na konkretne stacje; nie na „sztywno” 3/25 V.
• Obniżenie minimum do ~2 V stosuj tylko wyjątkowo – preferuj prawidłowe zestrojenie cewką/trymerem.