Wpisać dane 2 równolegle połączonych głośników a więc Re/2 i Le/2
Nie mozna po prostu wrzucić glosnika od tak bez pomiarów. Zwrotnica jest zaprojektowana pod dany głośnik. Chodzi o polozenie rezonansu, przesuniecie fazowe, maksymalną i minimalną impedancje i korekty w pomiarze mikrofonem. Filtr RLC to nie tylko opadanie zbocza to skomplikowane równania różniczkowe. Autor postu napisał, że chce by kolumny poprawnie...
ad3 Nie z kolumny 4 omowej nie zrobisz 8 omowej, przez zastosowanie korektora impedancji Korektor stosujemy (i to nie wszędzie) by filtr w tej gałęzi na pewnym obszarze pracował ze stałą impedancją dla jakiej został wyliczony. Stosuje się to dla głośników, których charakterystyka impedancji w obszarze działania filtra (tak do 24dB) leci w górę np. Liczymy...
Czołem! Po niedawnym ukończeniu projektu replik TLC Classic 2 przyszedł czas na odświeżenie i mały upgrade mojego starego projektu, który kilka lat temu wrzucałem na forum i postanowiłem się podzielić efektami mojej pracy: https://obrazki.elektroda.pl/1538816800_... https://obrazki.elektroda.pl/4884712500_... https://obrazki.elektroda.pl/3769838500_...
Korektor ipedancji stosuje się gdy na karkasie nie ma zwartego zwoju (kawałek folii, najczęściej miedzianej), wtedy impedancja mocno rośnie ze wzrostem częstotliwości. Zczytujesz z charakterystyki impedancji częstotliwość gdzie impedancja wzrosła 2 razy, liczysz dwójnik tak żeby w tym miejscu była razem z korektorem równa znamionowej i patrzysz : 1...
Możesz spróbować reanimować te kolumny. Jeżeli dobrze pamiętam ta skrzynia ma ok. 40 litrów ( trzeba by to sprawdzić) Do tej skrzyni powinien pasować następujący zestaw głośników: 2x STX GDN 22/120/4SC - łączone szeregowo 1x GDM 12/80/2 – najlepiej zregenerować ten, który masz 1x GDWK 9/80 strojenie Br. 44-48 HZ Zwrotnica najlepiej dedykowana...
Witam Otóż mam taki problem: na tej stronie znalazłem opis jak zmierzyć impedancję kolumny http://www.kolumny.prv.pl/pomiaryg.php jednak nie wiem co jest nie tak, ale wg tych wzorów co tam są wychodzi mi Z dla 15Hz ok -6 :/ ...dla innych częstotliwości też wychodzą dziwne liczby :( Był gdzieś na elektrodzie temat, że na tej stronie, którą podałem w...
Gdzieś wyczytałem że obliczając impedancję kolumny bierze się pod uwagę tylko głośniki niskotonowe.Czy to prawda? Jezeli nie to jak ją obliczyć ?
Kiedy opłaca się stosować kompensator impedancji dla głośnika nisko-średnio tonowego w zestawie dwu drożnym, chodzi mi czy jest jakaś sytuacja kiedy mija się to z celem np. ze względu na typ głośnika, rodzaj zastosowanej zwrotnicy, itp.
Czyli korektor impedancji głośnika. Jak działa, z grubsza wiem, wiem też że stosuje sie głównie na głosniki nisko i nieskośredniotonowe, ale co z tweeterami? Zastanawiam się czy jest sens takiego stosowania, a jeśli tak, to w jakiej konfiguracji? Bo widziałem kilka różnych - albo R+C równolegle do głośnika, albo również równolegle R+L+C. Niestety, nie...
Mamy oto schemat kolumny 4 omowej Unitry ZGZ-20/4-H5. I tak się zastanawiam z czego wynikają te 4 omy. Równolegle połączone GDN daje 4 om, szeregowo połączone GDWK z opornikiem daje 6 om. To z kolei razem połączone równolegle i jeszcze równolegle z GDWK jest cewka co dodatkowo zmniejsza wypadkowy opór zwrotnicy... Wg mnie to wynosi to mniej niż 4 om....
Witam, wiem ze głośniki 8 Ohm w kolumnie ze zwrotnicą dają 8 Ohm, o połączeniu szeregowym i równoległym też wiem, ale nie mam pojęcia jaka będzie impedancja kolumny ze zwrotnicą z głośnikami 4 Ohm ( 2 x 8 Ohm basowe w moim przypadku ), 8 Ohm śreniotonowiec i 8 bądź 4 Ohm wysokotonowy. Glowie sie i dalej nie wiem jaka bedzie rezystancja takiej kolumny,...
Jeżeli podepnę zwrotnicę do kolumienek 2 wayeowych to czy zmienia ona impedancję ogólną głośnika ? I jak się ją liczy - tak jak bym łączył szeregowo głośniki ?
Witam, mam pytanie dotyczące korektora impedancji głośnika niskotonowego - po co go stosować, skoro zwrotnicą obcinamy wyższe częstotliwości np. od 800Hz. To po co korygować impedancję tego głośnika w wyższym zakresie, jeśli i tak nie podajemy mu sygnału powyżej cięcia zwrotnicy (pomijam stromość zwrotnicy)? Z drugiej strony, skoro impedancja głośnika...
Mam 8 omowy wzmacniacz Unitra WS 418 i 4 kolumny 2 Unitra Tonsil i 2 nieznanej marki. Nie wiem ile omów mają w/w kolumny chciałbym sie dowiedzieć ponieważ w w/w wzmacniaczu mam opcje qwadro i aby podłączyć kolumny w ten sposób muszą być min 8 omowe a niestety nie wiem jaką mają imedencje i na razie mam je podłącząne klasycznie czyli lewo-prawo po dwie...
Witam. Może mi ktoś powiedzieć w jakim programie można policzyć wartości elementów potrzebnych do korekcji impedancji?
Witam Korektor impedancji - niby zrobić bardzo prosto, jest wiele programów które liczą parametry takiego układu, wystarczy podać impedancje głośnika i indukcyjność cewki głośnika i już jest..... Czy to wystarczy?, programy często wstawiają opór korektora równy oporowi głośnika a podobno tak do końca nie jest...a raczej założenia powinny być nieco inne.....Jakie?...
Witam! niedziała mi korektor graf. z powodu pewnego układu>zamiennika bo innego nie znalazłem.. problem w tym ze ten układ niepodaje sygnału na układ sterujący korektorem.. zrobilem prosty "trik" robiac zwarcie bezposrednio na pinach: wyjscie ukłądu z wejsciem ukłądu od korektora. i.. korektor owszem zaczyna w tym momencie działac ale nie do konca poprawnie.....
https://obrazki.elektroda.pl/9674788300_... Witam serdecznie, Chciałbym zaprezentować moją konstrukcję. Mianowicie są to kolumny trójdrożne typu linia transmisyjna (TL). Pierwsze pomysły na wykorzystaniu tego typu obudowy do kolumn powstały w 2016 roku, gdzie odnalazłem materiał w czasopiśmie „Elektronika Praktyczna 4/95”...
Aktualizacja 12-09-2020 • poprawiłem sekcję dotyczącą pomiarów w HolmImpulse na bardziej kanoniczną • połączyłem sekcję dotyczącą dodatkowych uwag dotyczących tweetera • nowa sekcja dodatkowa dotycząca woofera i pułapek rezonansowych • kilka innych poprawek w starym tekście W kilku słowach, w związku z moimi próbami w kategorii DIY audio, dostaje różnorakie...
Witam, Diora w drewnie, tu mi sie nasuwa kleopatra ale suwaki z lewej? WS354 mial korektor z lewej ale raczej metalowy byl, WSH402 ale bez suwakow, Mam Trawiata 301/302. To byly czasy :). Wracajac do tematu, uwzglednijcie ze kolumny testuje sie podajac na nie nominalna moc 1W i wszystko dziala. Podlaczenie kolumn o mocy 300W do wzmacniacza 5W nie spowoduje...
Niestety nie korygowałem postu. Czekałem aż na stronie STX'a wyświetli mi się charakterystyka impedancji głośnika, szłoby powiedzieć jaki korektor impedancji zastosować.
Delta15 to porazka, niska skutecznosc itd... jedyny + to poprostu jest w miare tania. Specu1 w jaki sposob liczysz zwrotnice estradowe masz jakis programik ?? Czy z tabelki + do tego korektor impedancji na mid-bas??
Jeszcze jedno. Chcę zastosować korektor impedancji na głośnik niskotonowy. Wyliczam wzór że wzoru R=rdc+rdc/2 C=L/R*R Wynik kondensatora wychodzi mi 0.0083. I tu pytanie w jakich to jednostkach to byłby bardzo duży kondensator w porównaniu z innymi w zwrotnicy. Reszta kondensatorów jest w jednostkach uf a ten byłby w mf
Witajcie, Jestem w posiadaniu dwóch sprawnych kolumienek od mini-wieży Sony RXD5 i chciałbym się poradzić czy warto dokupić to takich kolumienek jakiś niewielki wzmacniacz, np. Skytronic 103.311 luyb inny podobny? Kolumna głośnikowa o impedancji 6Ω posiada: - głośnik niskotonowy: średnica 17cm typ stożkowy, - środkowy głosnik wysokotonowy średnica...
15kilo? nigdy w życiu - 10 to totalny maks,... po części masz rację. Wzrost impedancji działa jak "tłumik" i dla tego radził bym dać korektor impedancji. I fakt, będzie to kierunkowo. :D
Co do budżetu szkoła mi nic nie powiedziała.(ale ma być jak najtaniej) To najtaniej i nie najgorzej wychodzą te the box. Zależy mi aby było to nie skomplikowane w obsłudze przez uczniów, którzy odziedziczą tą fuchę po mnie Więc najprościej będzie zastosować monitor/monitory aktywne a najtaniej: jeden monitor aktywny np. https://www.thomann.de/pl/the...
Zalezy mi na bi-wiringu. Z tego co wiem to jest mozliwosc zmiany ciecia zwrotnicy w Janbo, czyli musze ich poprosic zeby zrobili inne ciecia czy 500/4000 bedzie dobrze? Korektor impedancji to chodzi o to ze mam 2x 4om tak?
Uwaga - poprawiona zwrotnica. Tym razem bez udziwnień, filtr bessela rzędu drugiego dla GDN i GDWK. Dodatkowo GDN ma korektor impedancji pomierzony i przeliczony tak by trzymać moduł impedancji pomiędzy 1kHz a 4kHz o okolicach 9.2 - 9.5 ohm. Dla takiej impedancji był liczony filtr dla GDN. Topologia: http://obrazki.elektroda.pl/4219142100_1...
http://pszyszka.googlepages.com/ Powyzej jest pare zwrotnic ale jeszcze nie doszlifowane. Z zwrotka do jednego monacora i xt19 nie bedzie problemu - wystarczy dodac lpada, dac 2x wieksza cewke na basie i zmienic korektor impedancji - czysta matematyka pozostaje, fazowosc sie zgadza wiec problemu nie powinno byc.
witam wlasnie robie kolumny 5.1 i mam pytanie o zwrotnice czy sa dobre do tego zestawu i czy cena tez jest dobra?? kolumny przednie 2x arn 226 07 4 arp 150 00 8 arv 104 04 8 obudowa zamknieta czy lepiej zmienic na bass reflex?? zwrotnica 75 zlotych efektowne: podział na 3000 hz nachylenie zboczy 12/12 db tłumik i korektor impedancji kolumna centralna...
Nie Korekcje robi się przeważnie dla niskiego i nisko średniego, bo te głośniki mają bardziej "giętą" charakterystykę impedancji i zwrotnice muszą pracować przy różnych wartościach impedancji zależnej od częstotliwości Korektor dajesz równolegle do głośnika, a sam korektor to opór szeregowo z kondem Zadaniem korektora jest utrzymanie impedancji głośnika...
GDN--- cewka 1mH +( korektor impedancji kondensator 4,7uF + rezystor 8,2 ohm), GDM ---- cewka 0,4 mH + kondensator 2,2 uF, GDWK --- cewka 0,34 mH + kondensator 2,2 uF
Do autora tematu. Przykro mi ale robienie takich kolumn od podstaw nie ma sensu. Cały ten projekt banowany jest na złych wzorcach z lat 80. Jak domyślam się nie masz możliwości pomiaru akustycznego a bez tego nie ma co mówić o zrobieniu poprawnej zwrotnicy. Dodam, że jak pisałem nawet mając możliwość pomiaru nie wiem czy dało by się zrobić rozsądną...
R3 razem z C1 stanowią korektor impedancji, który nie wprowadza żadnego dodatkowego oporu dla całego zestawu. Pozostałe rezystory to tłumiki, liczone w ten sposób, żeby zmniejszyły efektywność, ale żeby nie zmieniały impedancji całej kolumny. One są obliczone w ten sposób, że ich wypadkowa razem z głośnikiem wynosi tyle co samego głośnika tzn. jeżeli...
Tylko to nie jest ten sam model o którym teraz mówisz... Mowisz cały czas o PW 9010 a ja mam PW 9014 a one sie różnią i to sporo. Troche namieszałem... Podaje teraz parametry z opisem i zdjęcie sprzetu który mam i który dotyczy mojego problemu. Wzmacniacz Unitra Fonica PW-9014, był produkowany przez koncern Unitra Fonica. Po rozpadzie koncernu produkowany...
Jutro zobacze jeszcze jak będzie bez kondensatora 10uF. Z Twojej wypowiedzi wynika, że po usunięciu jego powinno być tak samo jak z korektorem impedencji. (ale mogę się myslić) Kolego, mylisz się. Głośnik nie ma impedancji linearnej. Impedancja jest różna dla różnych częstotliwości, mówi się wtedy o przebiegu impedanci. Korektor stosuje się po to aby...
Głośników się nie filtruje... Tylko obcina ich pasmo tak żeby nie było żadnych podbić z powodu jednoczesnego przetwarzania jakiegoś pasma przez więcej niż jeden przetwornik... A pasmo "obcinamy" zwrotnicami, czyli filtrami górno i dolno przepystowymi. A co z filtrami RLC? Zresztą korektor impedancji to też filtr RC. Więc głosniki "filtrujemy" oj filtrujemy....
Postanowiłem zbudować kolumny podłogowe na przetwornikach: ARN-226-07/8, ARX-150-25/8, ARV-104-04/8 (ew. Vifa TC20 ale gdzie ją tanio kupić?). Poniżej w załączniku wstępny schemat zwrotnicy oraz wykres impedacji ARNa. Częstotliwości podziału to Fp1=500Hz 12db/oct, Fp2=550Hz 12db/oct, Fp3=3200Hz 18db/oct, Fp4=4100Hz 12db/oct, tłumik -3db na wysokotonowiec,...
Na średnio nisko tonowy dałbym cewkę 0,4mH i korektor impedancji opornik 10 omów, kondensator 6,4uF, chyba, że mamy zdjętą charakterystykę impedancji głośnika i liczymy cewkę na punkt. Zaś dla wysoko tonowego lepiej dać zwrotnicę 12dB (kond i cewka) odpowiednio policzoną dla ww. układu, większe bezpieczeństwo wysoko tonowego przy ostrym graniu. Jeśli...
Witajcie , na początku przedstawię mój sprzęt : -(mini?)Wieża Sony RX-90 (2x100 wat przy 16 Ω + 2x 160wat przy 8 Ω) Nie wiem , na ile dane są prawdziwe . Wiem ,że te stare wieże Sony , jak moja były świetne , a sam RX-90 na tamte czasy tani nie był .. -2 kolumny Unitra Tonsil Zg 60C 115/1 o mocy 60 wat i impedancji 8 Ω (wieża spokojnie...
ale gdybym jednak się uparł na podział w okolicach właśnie 2.5kHz, ale z filtrem II rzędu (dla mniejszych zniekształceń fazowych) dla GDW i GDN, ...to musisz mieć całkowitą pewność że GDW wytrzyma tak niskie cięcie przy 12dB/okt. Inne niebezpieczeństwo polega na pojawieniu się w brzmieniu kolumny rezonansu GDW, który może nie zostać wycięty przez filtr...
sory mój błąd miało być 2 razy arn 150-3/8 Przema arny 8Ω są znacznie gorsze od 4 Ω zwłaszcza do obudowy br. Proponowałbym Ci zrobienie 2,5 way na dwóch arnach 4 Ω. Dodano po 14 Zwrotka wyjdzie ciut drożej ale moim zdaniem warto bo otrzymasz impedancję kolumny 4 ohm skompensujesz baffle step - będzie więcej niskich basów. Pierwszy arn...
No teraz czuje sie jak w szkole sama teoria, bez praktyki. Trudno namiawiać do realizacji projektu który już sama teoria rozkłada. Bo zadko kto daje cewke 8 mH na niskotonowca, moze jeszcze powierzna przy niskobudzetowych projektach. Jakiej indukcyjności będzie cewka to chyba decyduje zastosowany przetwornik a dokładnie przebieg jego impedancji i pasmo...
ZgC-50-8-44 to niestety konstrukcja budżetowa .Były przynajmniej dwie wersje różniące się zwrotnicą , niestety z tego co piszesz wynika ,że posiadasz wersję z uproszczoną zwrotnicą . Kolumny są budżetowe możesz je regenerować lub spróbować modernizacji. Niestety na głośnikach które wybrałeś będzie grało jeszcze gorzej niż oryginał , GDM-10-60-8-PC to...
Spodziewałem się takiego werdyktu, bo ile ro może mieć tak na prawdę z 4x15W + 30W albo i mniej. Raczej bym jej nie sprzedawał tylko podłączył do kompa. Przydało by się uzbierać trochę kasy i kupić coś lepszego, ale na to potrzebował bym jeszcze trochę czasu na pewno. Mógłbyś polecić niezgorszy wzmacniacz w rozsądnej cenie, dobrze gdyby pasowało do...
Wg tego: http://obrazki.elektroda.net/47_12633329... Słuchałem obu, ta polaryzacja wysokontowego nie powinna być odwrócona. Poza tym czy cewka 1,2 czy 1,5 to już zależy do preferencji słuchacza. Przy 1,2 zyskujesz na śrenich, kosztem basu, przy 1,5mH jest lepsza kompensacja Baffle Stepu, ale średnie się lekko wycofują To nie jest problem porównać...
Na głośnik basowy jest filtr, znaczy cewka i korektor impedancji ? Bo jeżeli tak to zrób takie coś: wyciągasz kable od średniaka i wysokotonówki na zewnątrz, odłączasz te głośniki (średniaka i wysokiego), ustawiasz wszystkie korektory w piecu i korektorze graficznym na zero. i zaczynasz dobierać kondensator i rezystor do głośnika średniotonowego. Im...
Zmieniłem tłumik dlatego że głośnik niskotonowy 8 omowy ma niższą efektywność niż 4-omowy więc wysokotonowy trzeba zrównać ( jeszcze bardziej niż prz ws170 4 ohm) Dodano po 5 Oryginalna charakterystyka SPL zestawu ALTO II z W 170 S http://obrazki.elektroda.pl/1735043000_1... Charakterystyka gdy dam ten sam głośnik o impedancji znamionowej...
:arrow: Spid88 Podaj mi chociaż jedną przyczynę (poza moją dobrą wolą), która skłoniła by mnie do udzielania Ci odpowiedzi nie dotyczącej bezpośrednio problemu autora tego tematu. Ale mimo to odpowiem. Jakie mogą być efekty uboczne(prócz obniżenia impedancji do wartości niebezpiecznej dla wzmacniacza) zastosowania innych niż wyliczone kondensatora/rezystora...
ja takiego filtra nie znam. A co stanowi rezystor włączony w szereg z głośnikiem? Dzielnik napięcia. Głośnik wysokotonowy jest więc w ten sposób mniej obciążony; a takie połączenie (rezystor szeregowo z głośnikiem) jest często spotykane w kolumnach gdzie należało dopasować efektywność (głośność) głośnika wysokotonowego do reszty głośników. Filtr gornoprzepustowy,...
Poprawa tego chyba nie ma sensu, te dwa gdny do niczego się nie nadają. lepiej zamiast nich tak jak pisał Celeb_ jeden 32-300 wtedy buda br i masz dużo mniejszą obudowę i niższe zejście basu jeżeli oczywiscie upierasz się przy głośniku 30cm. Moim zdaniem dwa 20 cm do domu zupełnie wystarczą np stx'a 22-120 (musisz dawać dwa zeby skuteczność przyblizyc...
guba220 a basy te miałeś w oryginalnych paczkach czy sam je zrobiłeś? Bo tez planuje sobie takie suby sprawić, ale będę robił sam obudowy i ciekaw jestem jaki jest optymalny litraż dla tego głośnika ;) Powiem tak, na forum krążą różnego rodzaju mity na temat alphardów i ich parametrów wyssanych z palca, jednak serii Magnum na pewno to nie dotyczy. Powiem...
Moc wzmacniacza zmierzyłem miernikiem uniwersalnym cyfrowym z dodatkową linijka wychylająca się coś w rodzaju wskazówki, mierze prąd i napięcie przemienne przy podłączonym głośniku podłączając równolegle miernik do głośnika przy maksymalnej mocy wzmacniacza, muzyka z komputera korektor wyłączony karta dźwiękowa sound blaster 128, z reguły jest to 35...
jeśli masz podłączyć do wzmacniacza 8 ohm kolumny o mniejszej impedancji a nie jesteś pewien czy nie uszkodzisz to najprostszym sposobem jest wstawienie szeregowo np na kablu opornika tylko w miarę mocnego kosztują grosze i masz pewność oczywiście odbije się to na jakości dźwięku ale do tych wzmacniaczy był korektor graficzny który dobrze ustawiony...
Wiem, że najlepiej wszystko pomierzyć i wtedy otrzyma się to co się chce. Jednakże nie każdy w chwili obecnej ma taką możliwość, więc poniżej kilka moich pytań co do zwrotnic robionych bez pomiarów: Nie mieć możliwości kupienia wkładki mikrofonowej za kilkanaście zł i ściągnięcia darmowego programu? Nie rozumiem. Pierwsze pytanie: czy zamiast stosować...
A to dobre he he. Brzmi to mniej więcej tak: wiem ale nie powiem, naucz sie tego to pogadamy. Mam naprawdę sporo spraw którymi sie zajmuje, a elektronika nie jest moja mocniejszą stroną więc pytam życzliwych ludzi po pomoc. Myślę że forum to miejsce gdzie ludzie mogą sobie bezinteresownie podpowiedzieć w sprawach o których mają pojęcie, a nie czuć...
Kolumny DIY Made By Luke Witam. Poniżej przedstawiam swoją pierwszą konstrukcje DIY, skończoną w dniu 23 V 2006. Mój aktualny wiek: 16lat (w lipcu 17) Założenia: -tani zestaw stereo, który będzie wystarczył do słuchania muzyki bez wsparcia subwoofera Konstrukcja: -Głośniki: nie mając dużych zasobów pieniężnych musiałem wybierać pomiędzy produktami z...
http://obrazki.elektroda.pl/5551829600_1... Witam! Posiadam 2 elementy zestawu audio od Diory. Obydwa sprzęty wróciły do mnie po długiej i wyczerpującej pracy a mianowicie grały codziennie po 12h na kręgielni-bowlingu umilając granie. Z czasem zaczęło się coś psuć pojawiły się szumy trzaski i cały zestaw zaczął "skrzeczeć"zamiast pięknie...
WSTĘP: Od dłuższego czasu planowałem zrobienie wlasnych kolumienek. Zwlekałem z tym dość długo.Po namowie mojego dobrego kolegi (. ktory opczywiscie udzielił sie w budowie :] -K(at)liber)zaczołem sie troche dokształcać w tym kierunku i myśleć wkoncu nad własną konstrukcją.Budżet niestety był dosyć skromny natomiast ambicje poteżne. PRZETWORNIKI: Po...
Kolejne kolumny , dla niektórych zapewne niestety;) Początkowym zamysłem było stworzenie małych i niedrogich zestawów efektownych do KD . Jako ,że lubię dobry ( przestrzenny , naturalny , zrównoważony) dźwięk - postanowiłem sklecić coś co będzie cieszyć uszy ,ale i odstraszać wyglądem nie będzie. Poszukiwania zacząłem od głośników - po długiej lekturze...
maksymalne napiecie na rezystorze wystepuje w punkcie rezonansu kondensatora z cewka. Mozna to zmierzyc generatorem sinusoidalnym przestrajajac go plynnie i znalezc czestotliwosc w ktorej napiecie na rezystorze jest najwieksze. Potem obliczyc jaki procent mocy w stosunku do mocy wejsciowej odklada sie na rezystorze. Potem obliczamy maksymalna moc na...
korektor impedancji korektor impedancji głośnika pomiar impedancji kolumny
biały wyświetlacz samsung aquahome viessmann agregat prądotwórczy polecać
Jak ominąć płytkę sterującą w żelazku Tefal? Lodówka Siemens nie działa - diagnostyka i naprawa
