To jest transformator który pracuje na granicy możliwości, na zwarcie, ograniczony przez parametry pasożytnicze, jak rezystancja uzwojeń i indukcyjność rozproszenia. Tu wszystko ma wpływ na prąd, długość przewodów wyjściowych i ich sposób ułożenia (blisko czy daleko od siebie) ma wpływ, sposób podłączenia zacisków elektrod ma wpływ, powierzchnia elektrod...
A, o to Ci chodzi. Tutaj masz dobre materiały: 1. Uzwojenie pierwotne dobrze jest podzielić na dwie części które będą zewnętrzne. Czyli nawijasz połowę pierwotnego jako pierwsze, potem wtórne (jedno albo kilka, zależy ile ich ma być), a na koniec drogą połowę pierwotnego. 2. Jeżeli przetwornica jest sieciowa (na 230V, albo inna wysokonapięciowa, np....
Nie trzeba rozdzielać uzwojeń. Musisz pamiętać by uzwojenia ostatecznie zajęły przynajmniej te 60-70% okna, inaczej modele matematyczne nie są poprawne, co za tym idzie i obliczenia np ilości uzwojeń. masz tutaj również jak policzyć uzwojenia, co byś nie robił obliczeń z dziwnych wykresów dla transformatorów sieciowych: https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic3...
Standardowo, to mieszacie w głowie autora tego tematu z przyjętą wartością amplitudy indukcji w magnetowodzie: Wielkość indukcji przyjętej do obliczeń 1,3T zdecydowanie za wysoka. To jest stary rdzeń (lata 60-te ub. w, może wczesne lata 70-te) wykonany najprawdopodobniej z blach gorącowalcowanych nieznanego pochodzenia, dla których bezpieczna wartość...
...oraz zwoi_na_wolt; z/V = 1/(4,44•50•1,6•0,35... zw/V ≈14,1 zw/V . Wszystko fajnie tylko się kolega "machnął" :wink: i do wzoru podstawił współczynnik wypełnienia okna (0,35) zamiast współczynnika wypełnienia rdzenia materiałem magnetycznym, przyjmijmy Kfe=0,95, a...
Masz tu programik do obliczania transformatorów sieciowych. Podstaw dane i po kłopocie.
Może nie wystarczyć. Te transformatory były bardzo ciasno składane, rdzenie wciskane na siłę w karkasy i solidnie lakierowane - robiła się z tego posklejana bryła niemal nie do rozebrania.
Robiono to w Polsce 45 lat temu. Stosuje się specjalny drut nawojowy z izolacją termozgrzewalną. Nawijanie transformatorów bez karkasu - na preszpanie z izolacją preszpanową pomiędzy uzwojeniami - jest tak stare jak same transformatory. Dawno temu serwisowałem flippery - jeszcze całkowicie mechaniczne -nie było w nich żadnego transformatora z karkasem....
Jakbyś miał pomysł jak mam to nawinąć tak żeby mi się wszystko zmieściło byłbym wdzięczny Nawijanie transformatora dużej mocy bez chociażby prowizorycznego stanowiska do tego, tak się przeważnie kończy. Karkas musi być obracany mechanicznie - albo korbą (karkas z klockiem wewnątrz którego otwór na śrubę korby) albo w nawijarce. Drut na stojaku podawany...
Więc jeśli będzie problem żeby dostać komplet blach i karkas do nich i pozostaje przewijanie starych transformatorów, to jeszcze zapytam jak rozłożyć transformator? Jedyne co mi się udało to wygiąć nieznacznie boczne blachy... Są bardzo ciasno koło siebie, i może czymś sklejone (?) w każdym bądź razie ani rusz takiej blachy...
Jazda z częstotliwością w górę jest niewygodna: 1. Coraz kłopotliwsze nawijanie trafa garścią coraz cieńszych drutów w mierę wzrostu częstotliwości. Przy 100 kHz musisz używać drutu max 0.45 mm a taki drut możesz obciążyć max 0.5A (dla pierwotnego z odczepem 1A). Jeśli potrzebujesz na przykład prądu wyjściowego 5A, to będziesz musiał wtórne nawijać...
Jest wiele odmian konstrukcyjnych cewek i transformatorów w zależności od wymaganych parametrów, dlatego trudno podać uniwersalny sposób na wszystko. Drut dobiera sie w zależności od płynącego prądu, a w uzwojeniach pracujących z małymi sygnałami wybiera sie taki aby było wygodnie nawijać. Nawijarkę można sobie skonstruować jeśli będzie sie nawijało...
I. być może kiedyś "ukręcę " sobie coś podobnego do zasilacza stabilizowanego etc Proponuję zobaczyć tutaj : 1. Transformatory sieciowe cz. 1 i 2 http://grylewicz.pl/transformatory-sieci... 2. Przewijanie i nawijanie transformatorów EI teoria http://www.elektroda.pl/rtvforum/topic49... 3. Jak naprawić i obliczyć transformator sieciowy...
Szukam firmy,która tanio nawija trafa głośnikowe;)Pozdro;)
Kilka zasad dotyczących przewijania transformatorów: 1/ Mocy nie zmienisz - moc transformatora jest ustalona "fabrycznie" poprzez dobrania odpowiedniego rdzenia. To, czy nawiniesz uzwojenie 10V czy 100V nie zmieni mocy - jeśli dla 10V było (przykładowo) 1A to dla 100V będzie 10 x mniej. 2/ Istnieje coś takiego jak "PRZEKŁADNIA TRANSFORMATORA" - jest...
ile miej wiecej metrow/centymetrow musialbym dowinac?? jak to obliczyc?? Jak piszę wyżej - najpierw trzeba ustalić jaka impedancja kolumn, z tego wyniknie napięcie zasilania, z tego wyniknie napięcie transformatora. Znając to napięcie wtórne U2 będziemy wiedzieć ile musimy zwiększyć istniejące napięcie U1=17V. Należy dowinąć tyle zwojów, aby napięcie...
:arrow: GregBa 1. Straty w uzwojeniu są nie do uniknięcia bez względu na konfigurację. Ciepło wydzielane w uzwojeniach - przy prawidłowo wykonanym transformatorze - nie stanowi problemu. Ciepło wydzielane w MOSFETach jest wiekszym problemem. 2. Poprawnie wykonany transformator (symetria i niska indukcyjność rozproszenia) nie generuje dużej energii w...
Witam mam w domu uszkodzony transformator a mianowicie ok 4 warstwy uzwojenia pierwotnego ,i chciałbym zapytać czy jeśli usunę uszkodzone warstwy i podepnę czy coś się zmieni i jeśli tak co i ile
Mam transformator 3fazowy ,ale bez odczepów na pierwotnym,a chciałbym je dowinąć bez rozbierania trafa i tu moje pytanie . Czy można wziąć np. cztery odcinki drutu równocześnie i nawinąć nimi 10zwojów i po odpowiednim połączeniu tych drutów da mi to 40zwojów Pozdrawiam
Witam! Mam do was kilka pytań: 1. Czy mogę nawinąć transformator tak, że najpierw znajdzie się na nim uzwojenie wtórne, a pokryje je uzwojenie pierwotne?? 2. Czego przyczyną może być nadmiernie grzejący się rdzeń transformatora?? 3. Chcę zrobić transformator z czterema odczepami na 3V, 6V, 10V i 14,4V ale już za mostkiem prostowniczym, jak nawinąć taki...
Potrzebuje "nawinac" dwa male transformatory ale nie wiem jak to sie robi. Jesli jest ktos chetny co zrobil by to za mnie (za oplata oczywiscie) bym byl wdzieczny. Dane tych transformatorow podam jakby cos na maila. Z gory dzieki.
Broszura z lat 50-tych ub. wieku podająca krok po kroku, jak samodzielnie nawinąć transformator. Ja sam ucząc się z niej, i innych źródeł, w latach 60- i 70-tych nawinąłem kilkadziesiąt transformatorów na odzyskanych rdzeniach ze spalonych lub skasowanych transformatorów,. Niektóre z nich działają do dziś.
lakiery i żywice mają tą jedną wadę , że ciężko potem takie trafo powtórnie przewinąć, a przy napięciu anodowym kilkaset voltów nie trudno o jakieś zwarcie czy przebicie - zwłaszcza bez przekładek między uzwojeniami
Witam! Mam zamiar nawijać trafo, nawijarką.I nie wiem czy zwoje muszą być równo obok siebie, czy mogą być troszkę nie równo? Z góry dzięki!
jestem totalnym amatorem, który póki co czyta sobie trochę teorii z różnych źródeł. Ponieważ z bólem przyznam, że cierpiałem na alergię w stosunku do lekcji fizyki w szkole średniej, jestem absolutnie ciemna masa. Wiedzę nabywam od początku, przerzucając głównie strony www. Przepraszam za przydługi wstęp, ale ma to wyjaśnić ewentualną naiwność moich...
Mam problem. Potrzebuje "nawinac" dwa male transformatory ale nie wiem jak to sie robi. Osoby ktore byly by w stanie to zrobic za mnie (oczywiscie za oplata) prosze o kontakt na maila :).
Pytanie, muszę nawinąć transformator do przetwornicy impulsowej 12V na 90V +/- Mamy uzwojenia pierwotne, muszę użyć drutu 6x 0.8mm i nawinąć go 3x wokół rdzenia i teraz pytanie bo mamy 2 takie identyczne uzwojenia pierwotne. Czy jak nawinę pierwszy raz, pierwsze uzwojenie to czy następne uzwojenie pierwotne muszę izolować ? Czy raczej nawijam je obok...
Jak w temacie, uzwojenia warstwowe ( nie toroidalne), maksymalny przekrój do 18cm². Zakres średnic drutu od Φ 0,03÷1,8mm (maksymalne możliwości nawijarki). Izolacja międzywarstwowa -folia tereftalowa- przebicie 12kV/36µm (0,036mm). Izolacja między uzwojeniami- tereszpan. Rodzaj transformatorów- zasilające, wyjściowe, impulsowe, dławiki,...
Jak w temacie, uzwojenia warstwowe ( nie toroidalne), maksymalny przekrój do 18cm². Zakres średnic drutu od 0,03÷1,8mm (możliwości nawijarki). Izolacja-folia tereftalowa- przebicie 12kV/36µm (0,036mm). Rodzaj transformatorów- zasilające, wyjściowe, impulsowe, dławiki, inne... Karkas tylko jako materiał powierzony ( nie dysponuję żadnymi rdzeniami)....
Czy ktoś mógłby mi powiedzieć jak się nawija trafo, jakie wzory się stosuje do obliczeń, i ogólnie wszystko o domowym robieniu transformatorów.
Witam, wiem że były już podobne tematy ale nie wiem za bardzo jak to zrobić. Zamierzam zrobić takie coś jak na filmie: https://obrazki.elektroda.pl/8218757900_...
Witam wszystkich forumowiczów. Jest dużo pytań i odpowiedzi związanych z dowinięciem tego transformatora , na wyższe napięcie, ale każde odnosi się do konkretnego problemu. Mam dwa transformatory toroidalne 1. - 11V/100VA i 2. -11V/150VA. Ja potrzebuję 16 - 18V i chcę któryś z nich wykorzystać do prostownika samochodowego z automatyką ładowania od Lelka...
Witam grono, mam takowego problema, że trafo we wzmaku (200W) sobie buczy a co gorsze przenosi drgania na całą obudowę. Jest to niby zwykłe EI, czy ktoś zna lakerstwo na takie zjawisko? Pytam bo nie znalazłem jednoznacznej odpowiedzi. Najlepsze jest też to, że to buczenie nie jest zależne od obciążenia, wzmak buczy nawet w pozycji stand-by, strasznie...
Witam Wszystkich! Proszę o pomoc w ustaleniu danych do nawinięcia transformatora, pochodzi on z wyrafinowanego prostownika 12/24V z rozruchem - niestety się sfajczył :( , razem z osprzetem :( :( (niestety nie mam wglądu do tego urzadenia aby popatrzyć na podłączenie). Chcę go przewinąć tak aby uzyskać 12/24 V z mocą pozwalającą na rozruch. Na tabliczce...
Witam. Zlecę nawinięcie transformatora do przetwornicy 400w(najlepiej jakby ktoś miał nawijarkę), kupiłem rdzeń TN32 ale wydaje się być za mały, nie mogę sobie poradzić z nawinięciem. Z obliczeń wyszło pierwotne uzwojenie 2x6 zwojów (drutem 1mm bifilarnie) wtórne 2x17 zwojów (1mm drut). Może być ten ewentualnie np na rdzieniu ETD44 3C90 prościej będzie...
Przewiałem sam trafo 540VA, może niektórzy pamiętają moje przeżycia związane z nim. Ale do rzeczy, nawinąłem go już mam ładne 28V, zgodnie z obliczeniami, tylko strasznie buczy, jestem prawie pewny że to wina luźnego dociągnięcia zwoi lub rdzeń luźny bo wcześniej też buczał ale trochę mniej. Rdzeń już dociągałem i nic nie dało. Teraz chcę zalać całe...
misterbociek - ZANIM NABĘDZIESZ DRUT NAWOJOWY zaplanuj sobie to uzwojenie i przemyśl wszystko starannie, żebyś potem nie obudził się z ręką w nocniku. Druty nawojowe do najtańszych nie należą, więc raczej nie kupisz kilku o różnych średnicach a tylko jeden i nie będzie marginesu na błąd. Starałem się udzielić Ci możliwie dokładnej i wyczerpującej odpowiedzi,...
Jak nawinąć uzwojenia transformatora do zgrzewarki oporowej? Czy ważne jest, w jakim kierunku są nawijane uzwojenia pierwotne i wtórne? Cześć! Twoje pytanie dotyczy nawijania uzwojeń transformatora do zgrzewarki oporowej. Jest to dość interesujący temat, ponieważ prawidłowe nawinięcie uzwojeń ma kluczowe znaczenie dla efektywności i bezpieczeństwa...
Ty nie czytasz odpowiedzi w wątku, w którym piszesz?
To na moje oko liczba zwojów i przekrój są ok. Tyle że może trochę za mało zwojów bo dochodzi kwestia ściśnięcia blach. Podłączyć szeregowo z transformatorem żarówkę 40W/230V. Jeżeli żarówka nie świeci to transformator jest ok. Wtedy dać bezpiecznik 1A zwłoczny. Jeżeli bezpiecznik spali się przy włączaniu transformatora, dać większy maksymalnie 2A zwłoczny....
Nie za dużo x40? Chodzi generalnie o uzwojenie pierwotne. Wydawało mi się że 30 wystarczyło by? Dodatkowo z innej beczki. Nawijanie transformatora w/g kanonu - uzwojenie pierwotne na dnie, uzwojenie wtórne na wierzchu. W czym byłby problem/różnica dla odwrócenia tego układu, tzn. uzwojenie wtórne taśmą na dnie karkasu, zaś uzwojenie pierwotne licą...
Prądy rozłożą się zgodnie z opornością drutu, przez cieńszy popłynie mniejszy prąd, przez grubszy popłynie większy prąd. Owszem prądy będą różne, bo zależą od oporności przewodów. Ale w takim razie co z napięciami? Przy izolowanych drutach nawojowych 5 i 2mm zwarte końcami (początek 2 i 5 ze sobą i koniec 2 i 5 ze sobą) to napięcia na nich również...
Na wstępie weź multimetr i zmierz rezystancję uzwojenia, i policz sobie jaki prąd popłynie przy napięciu 230~V. Na wstępie niech autor trochę poczyta o nawijaniu transformatorów, chociażby tutaj na forum. :wink:
Mysle ze duzo informacji o nawijaniu transformatorow znajdziesz w projektach budowy Tesli :D A tak na serio to do nawijanie nie trzeba miec wielkiej wiedzy - chodzi jedynie o przekladnie, wlasciwosci megnetyczne rdzenia i prady jakie przeplywaja przez przewod znalazlem na elektrodzie http://www.fonar.com.pl/audio/projekty/t...
Jeden z pierwszych linków z google: http://diyaudio.pl/showthread.php/15610-... To takie trudne poszukać samemu?
1. Pole magnetyczne w materii Pole magnetyczne w próżni zależy tylko od wytwarzających je obwodów elektrycznych. W środowiskach materialnych dochodzi jeszcze wpływ prądów molekularnych w cząstkach materii. Elektron poruszający się dokoła jądra z prędkością kątową omega_zero po orbicie o promieniu r przedstawia elementarny dipol magnetyczny. Dipole...
Witam Zmierz napięcie na wtórnym do halodenów, przelicz ile uzwojeń na 1V, pomnóż przez 30 i masz uzwojenie wtórne, tu nie podałeś jaki prąd, średnio wychodzi przy napięciy 2x30V, pięciokrotnie mniejszy, a tu już mija się z celem. Chyba, że 2 trafa po 300W
Witam. Otóż interesuje mnie nawijanie transformatorów oraz wzory z tym związane. Mam parę pytań. 1.Chciałbym wiedzieć z kąd można wziąść lub gdzie kupić rdzenie do transformatorów. 2.Proszę o wzory związane z obliczaniem mocy trafa z przekroju rdzenia(chyba coś takiego kiedyś słyszałem) oraz obliczania ilości zwojów na uzwojeniach. 3.Teraz konkrety....
Dlatego też zasugerowałem użycie wysokonapięciowego tranzystora w roli lampy. Zaprojektowanie takiego stopnia nie powinno sprawić trudności (nie podejmuję się, nie moja działka). Załatwi to - po części - kwestię wysokiego oporu wewnętrznego lampy i niemiłe zjawiska z tym związane. Wiadomo, że to nie jest specjalistyczny sprzęt. Ale do oszacowania pasma...
Cześć wszystkim. Bawię się ostatnio w nawijanie transformatorów i nurtuje mnie jedno zagadnienie. Czy zamiast drutu nawojowego mogę użyć kabla wielożyłowego? Dlaczego nie robi się czegoś takiego? Wszystkie poradniki jakie widziałem z nawijaniem uzwojeń używały drutu który posiadał tylko jedną żyłę. Pozdrawiam.
Nie wiele z rysunku rozumiem ale nawijarka do toroidów to wyższa szkoła jazdy i raczej zwykła do nawijania zwykłych transformatorów sie nie nadaje. Transformator toroidalny najlepiej kupić. Kiedyś liczyłem cene drutu nawojowego i cene rdzenia i mi wyszedł wynik zblizony do ceny gotowego transformatora, chyba ze masz sporo drutu. Ale dlaczego koniecznie...
W nawijaniu cienkim drutem powodem jego zrywania jest kształt karkasu (prostokąt) i brak zmiany obrotów w trakcie nawijania warstwy. Jednak okrągły karkas i zastosowanie płynnej regulacji obrotów w twoim urządzeniu chyba nie jest potrzebne, bo to nawijanie jednostkowych transformatorów "prototypowych". Ode mnie duży plus za rozwiązania i pomysł z ważonym...
Od odfiltrowania wszelkich śmieci jest dławik wyjściowy. Stosowanie częstotliwości przetwornicy rzędu 40 kHz nie może spowodowac jakichkolwiek harmonicznych w pasmie akustycznym - fizyczna niemożliwość. Przetwornica forward czy push-pull nie jest kłopotliwa, jeśli chodzi o zakłócenia na wyjściu - aby stabilizować choć w minimalnym stopniu napięcie wyjściowe...
Transformator rozcinam i wyciskam na prasie uzwojenia , potem na nowo składam .aby nawinąć zwojnicę z taśmy trzeba było zrobić dokładny szablon co do milimetra nie jest to prosta sprawa , zrobiłem już kilka transformatorów dużych to szło super nawijanie , ale przy tak małym okienku transformatora trzeba nieźle się napracować . Bardzo fajny projekt....
Witam Przy dwóch lampach może transformatory będą mieć wakacje ale ja biedę, żeby ten wzmacniacz przenieść ( jeden transformator ponad 8 kg), tylko czy przy dodaniu dwóch lamp gu-50 lampy z inwertera nie wyparują za szybko ?? Serdecznie pozdrawiam Simoneus1 P.S. Co do PDAClubu to nie bardzo nawet nie jestem tam zalogowany ----------------------------------------...
Przypuszczam że znoszą mi się wektory indukcji magnetycznych. Masz rację. Sposób nawinięcia to katastrofa. Uzwojenie pierwotne ma tak mało zwojów, że warto je nawinąć pomiędzy dwiema sekcjami uzwojenia wtórnego. Do tego warto je nawinąć licą lub tasiemką na całej szerokości karkasa. Czy mierzyłeś indukcyjność transformatora? Flyback to w zasadzie nie...
Nawijanie transformatorów sterujących w ten sposób jest dość nierozsądne - jest spora szansa na uszkodzenie emalii i przebicie miedzy uzwojeniami a wtedy będzie ładne pier ... Po drugie to nie jest SSTC tylko DRSSTC co można stwierdzić na podstawie przebiegów zamieszczonych na oryginalnej stronie oraz użytego drivera - autor zdaje się nie rozróżniać...
Oj, chyba pomieszałeś - oprócz końców wtórnego powinne być _3_ odczepy. Środkowy na masę, dwa pomiędzy na diody +5V i końce na diody +/-12V Co do przerabiania zasilacza - już pisałem - to nie ma sensu. Zasilacze wielonapięciowe wymagają obciążenia _wszystkich_ napięć w zakresie, na jaki były liczone. Przede wszystkim do poprawnej pracy konieczne jest...
W układzie zastosowano transformator EPC17. Jego rozmiar dobrany został do wymogów izolacji galwanicznej, dzięki czemu zaprojektowany system nie wymaga dodatkowych zabiegów na PCB, by spełniać normy elektryczne. Rdzenie ECP17 nie są rdzeniami popularnymi. Na dokładkę zastosowany karkas nie ma wystarczającej izolacji i dla jej zachowania trzeba by było...
Czy mogę zastosować 2 takie gotowe moduły przetwornicy czy to lipa i lepiej budować irkę? Nie możesz. One nie mają separacji masy zasilającej i wyjściowej. Poza problemami z zakłóceniami dochodzi jeszcze jeden, poważniejszy - jeśli połączysz wyjścia dwóch takich symetrycznie, zrobisz zwarcie na wyjściu "ujemnej". Generalnie nawijanie transformatorów...
Zgadzam sie z Moderatorem ten powyrzszy post zupelnie tu nie pasuje a co do tematu to program swietny i zeczywiscie dziala tylko czeka mnie teraz nawijanie okolo 2000 zwojow drutu gdy chce osiagnac z 3v na wyjsciu 230v XD Chyba sie nie uda... bo jeszcze musze znalezc jakis rdzen, a w programie podawalem co do rdzenia rozne przypadkowe liczby. No coz...
kto jeszcze pamięta dobór par diod germanowych czy kwartetów krzemowych do demodulatorów? Albo nawijanie transformatorów do urządzeń lampowych Nadal nawijamy.
Materiałów na izolacje transformatorów jest sporo: poliester, poliimid, PPS PEN, włókno szklane... Mylar to nazwa firmowa taśm poliestrowych. Odnośnie opłacalności, jeśli w ramach budowy transformatora, zbudujesz nawijarkę to nie będzie tani transformator, zresztą nawijanie ręczne też nie wyjdzie tanio. Policz ile zajmie budowa transformatora i nawijarki,...
czasami taniej zamówić w irie która zajmuje sie nawijanie transformatorów na zamówienie.
Przecież równolegle łączenie nie zwiększa mocy Hmmm... Możesz wyjaśnić sposób Twojego rozumowania? mają takie same U wtórne. A reszta? Moc? Typ itp? Przy łączeniu uzwojeń wtórnych dwóch różnych transformatorów (a nawet takich samych) istnieje zawsze ryzyko, że nawet gdy jałowo napięcia się zgadzają co do ułamka V to pod obciążeniem powstanie różnica...
Nawijanie transformatorów do flyback to jest osobny problem, również nie trywialny. I znów wyślę Cię do not aplikacyjnych: https://www.ti.com/seclit/ml/slup338/slu... Jeśli jednak to nie uzwojenia to bez pomiarów oscyloskopem to wróżenie z fusów.
Akurat brak przekładni w tym zastosowaniu to nie wada. Do nawijanie transformatorów z ręcznym układaniem zwojów jest ok.
No tak trzeba być odpornym... Co do trafa to trochę nie o to chodzi...nawinąć 4V to nie problem to fakt ale właśnie to musi być z reguły trafo hand made a nie kupione w pierwszym lepszym sklepie - tutaj właśnie niska dostępność traf z napięciem 4V jest pewnym problem. Będę to powtarzał w kółko - nie sztuką jest złożyć , kupić wzmacniacz na EL84 ...:)...
nawijanie transformatorów głośnikowych nawijanie transformatorów toroidalnych tester transformatorów
pracy silnika pralki oporność głośnik centrala analogowa
thelia dwufunkcyjny sprinter schemat centralnego zamka
Mercedes Sprinter 310 2.9 - Specyfikacja i Problemy Instrukcja obsługi Nikon Coolpix L5 po polsku - jak pobrać?