1) Czy dla zmiennych o rozmiarze poniżej 32bity zawsze przydzielane jest 4 bajtowy rozmiar pamięci? To kwestia wyrównania. Gdyby nie te int-y wcześniej nie byłoby problemu. A że są, to kompilator stara się by każda zmienna 32bitowa była umieszczona pod adresem podzielnym przez 4 - tak by się dało ją odczytać/zapisać w jednym cyklu. Wielkość całej struktury...
Pewnie używałeś wcześniej AVR, tam jest to bardziej zagmatwane. To nie kwestia procesora, a kompilatora. Równie dobrze możnaby na arm-gcc to zagmatwać, w końcu standard C nigdzie nie definiuje, że stałe muszą być we FLASH. Właśnie procesora. AVR pod jednym adresem może mieć trzy różne przestrzenie adresowe, pamięć programu, danych lub IO. W ARM adres...
Też nie aż tak 'znacznie'. - dsPIC marnuje mniej czasu na wejście w ISR i na wyjście z niego, więc STM32 nadrabia zegarem i wychodzi podobnie. - W dsPICu instrukcja MAC wykonuje się w jednym cyklu, w STM32 w trzech (chyba). - dsPIC ma podzieloną pamięć na X i Y, z dodatkiem, że pewne przestrzenie adresów są dwuportowe i DMA nie kradnie cykli rdzenia...
Tak wiem, że nie muszę przywracać zabezpieczenia, tylko spróbowałem ale się nie udało :). Rzutujesz wskaźnik na int16_t, a zmienna uparcie jest "short int" - po co? Bo tylko tak działa! Nie wiem jak inaczej mogę to zrobić ?
Witam :) Chce zapisać zmienną do pamięci EEPROM w procesorze. Testuje peryferia dynamicznie i nie wiem co się z nimi dzieje w trakcie działania. Wysyłają do mnie dane po USARCIE i chciałbym je zapisywać w wewnętrznej pamięci. Znalazłem realizacje zapisu, lecz wszędzie bazuje się na bibliotekach HAL, których nigdy nie używałem i się przekonać nie mogę....
Witam, Mam problem z obsługą zewnętrznego SRAM(CY62167DV30-55) w STM32F7. Problem pojawia się, gdy chcę zapisać powyżej 1kB danych. Poniżej funkcja której używam do testowania zapisu: [syntax=c] #define SRAM_PATTERN 0x55 #define SRAM_SIZE1024ull //uint16_t sram_buffer[SRAM_SIZE] __attribute__ (( section(".sram"))); void Test_SRAM(void) { uint32_t i,...
Witam. Pracuję nad projektem, w którym chcę wykorzystać kilka kości równoległej pamięci RAM i płytkę STM32F4 - Discovery z procesorem STM32F407VG. Procesor jest w obudowie 100-pinowej i na tylko jedno wyjście CS(NE1) i właśnie, żeby to ominąć to tak wymyśliłem, żeby podpiąć sobie 4 pamięci i sterować CS dla każdej z nich softem. Robił ktoś tak, są jakieś...
Witam STM32l151CC dysponuje 8Kb EEPROMu.. Próbuję zadeklarowac zmienne w pamieci eeprom, zrobilem cos takiego: [syntax=c] const char EEPROM_moj[] __attribute__ ((section(".eeprom"))) ={10,20,30,40}; w pliku linkiera MEMORY { rom (rx): org = 0x08000000, len = 256k ram (rwx): org = 0x20000000, len = 32k eep (rw) : org = 0x08080000, len = 1k } SECTIONS...
Witajcie, Potrzebowałbym informacji na temat mikrokontrolera MM32F003TW (TSSOP20). Czy ten układ wymaga do prawidłowej pracy (w zależności od przeznaczenia) jakiegoś firmware'u? Według noty ma on pamięć SRAM, ale nie wiem, czy ona jest programowalna, nie zbyt się na tym znam. Prośba o wyjaśnienie. Kolejna kwestia to to, jakim programatorem można ten...
Witam serdecznie Poniższa funkcja ma zapisywać dwie dane, jedna po drugiej, pod wskazane adresy. Niestety po wykonaniu programu w pamięci zapisuje się tylko var1.i (Temperature). Program zachowuje się tak, jakby drugi raz funkcja HAL_FLASH_Program nie była wywoływana. Nie mam pojęcia dlaczego? Czy istnieją tutaj jakieś ograniczenia wywoływania funkcji...
Cześć. Nie wiem dlaczego pamięć SRAM w F429 jest podzielona na 4 części i do czego służy taki podział :| https://obrazki.elektroda.pl/4925464500_... Widzę że są one podłączone do różnych magistrali więc gdyby chciał zapisać progrm w SRAM to musiał by to być tylko SRAM1 bo ma połaczenie z I-BUS. A dane umieszczone w SRAM2 i SRAM3 mogą...
Witam Planuję w nowym projekcie (jestem na etapie tworzenia schematu) użyć procesora STM32F303VET (w obudowie TQFP100) oraz pamięci SRAM (20 bitowy adres, 8 bitów danych). Do komunikacji pomiędzy uC a pamięcią chciałbym wykorzystać FSMC. Wg. dokumentacji sygnały np: FMC_A0 i FMC_A1 są odpowiednio dla pinów PH0 i PH1. Niestety port H występuje tylko...
Witam, Posiadam płytkę [url=http://www.hotmcu.com/hystm32f1xxco... i napotkałem na problem uruchomienia zewnętrznej pamięci SRAM. Zamontowana pamięć to [url=http://www.cypress.com/part/cy62157... Do przetestowania pamięci użyłem przykładu z [url=https://github.com/rgwan/stm32-gcc/...
bez apelacyjne operator extern powinno się tam znaleźć. To zleży jak przebiega proces kompilacji. Jeżeli kompilujemy wszystkie pliki na raz to w sumie ta dyrektywa o której wspominasz działa tak jak oczekujesz i rzeczywiście zmienna jest zadeklarowana tylko raz. Natomiast jak kompilujemy każdy plik źródłowy osobno do postaci pośredniej i później linkujemy...
unsigned int *ple=(unsigned int*)&ulamek; wszystko jest ok, bo to mówi mniej więcej tyle, co "postaw wskaźnik na unsigned int na adresie zmiennej ulamek". Jeśli tylko zadeklarowałeś 'ple' nie definiując go, to musisz zmienić wskaźnik (czyli samo ple), a nie to co pod nim jest (czyli *ple), i ten wskaźnik postawić na adresie zmiennej ułamek (czyli &ulamek)....
Ja w takich przypadkach stosuję metodę którą na swoje potrzeby nazwałem "split objects". Obiekt u mnie składa się po prostu z dwóch części - stałej i zmiennej. Zwykle "główny" obiekt jest stały, a ten "zmienny" fragment jest podrzędny, jednak są sytuacje w których robię to odwrotnie, głównie wynikające z polimorfizmu lub dlatego że łatwiej/lepiej jest...
Witam, Kiedyś miałem bardzo podobny objaw i okazało się, że jedna zmienna nie była zainicjalizowana, w związku z czym przyjmowała losowe wartości, ktore zmieniały się w zależności od położenia zmiennej w pamięci mikrokontrolera - na skutek dopisywania dalszych częsci programu to miejsce zmieniało się. I raz program działał dobrze, a raz szedł w maliny...
Wolałbym zapis: Dobry wniosek (tak sądzę). Skąd kompilator ma wiedzieć jaką wartość ma zmienna i ?
Dlaczego nie użyłeś po prostu typu int? int i long mają na Cortexach po 32 bity. Chciałem mieć pewność że zmienna będzie "długa" bez zagrożenia, że znów się przepełni. :idea: można dołączyć nagłówek <stdint.h> i użyć typu int32_t albo uint32_t. Świetny pomysł! :D Zwłaszcza, że w tych deklaracjach widać długość zmiennych, chociaż tutaj takie małe...
Z tym rzutowaniem to wolę jednak "ręcznie" to robić....jakoś tak wydaje mi się bezpieczniej. U mnie akurat sizeof zawsze będzie mniejsze niż 256 gdyż jest to po prostu ilość bajtów do zapisania jednej zmiennej/tablicy/struktury i nie zamierzam robić większych :wink:. Biblioteki z ST są zakręcone..niestety. Zaletą mojego pomysłu jest to że struktura...
Dlaczego źle? Niewykorzystana pamięć to pamięć zmarnowana. Z drugiej strony, jeśli nie używasz zmiennego przecinka, printf-family i tym podobnych procesorożerców to w 32kB można zmieścić dość dużo. Wybór należy do Ciebie nie do nikogo innego. Rozsądna wielkość, to taka jak Tobie jest potrzebna. 64kB to czasem na dane nie wystarcza. Albert
Biblioteki to jeden ze sposobów na pisanie kodu. Z tego co widziałem na forum to właśnie jest to sposób na szybki start, a krytyka jest związana raczej z nieumiejętnym korzystaniem z biblioteki w tym również w przykładach. Za przykład podam tutaj przykład GPIO - IO Toggle (stm32f4_dsp_stdperiph_lib). Definicja zmiennej GPIO_InitTypeDef GPIO_InitStructure;...
Witam! Chciałem umieścić stałe w pamięci flash ale coś mi nie wychodzi. [syntax=c] // Funkcja wykorzystująca stałe uint8_t Search(const char data[]); [/syntax] Przy wywołaniu funkcji w kilkunastu miejscach w programie w taki sposób: [syntax=c] Search("OK\r\n"); [/syntax] Zajętość flash=47428 i ram=10760 Po zmianach: [syntax=c] const char(* const AT_OK)[]...
(at)michalko:"Dokładnie, wystarczy zmieniać tylko adres bazowy głównego programu w skrypcie linkera. " No właśnie nie. Zmienna FLASH_BASE w tym wyrażeniu, to nie adres bazowy programu, ale adres bazowy całej pamięci FLASH 0x80000... (sprawdziłem). Najmniej inwazyjna zmiana, to właśnie podmiana w tym wyrażeniu FLASH_BASE na jakiś PROGRAM_BASE (celniej...
Może problem jest w tym, że kompilujesz C++ z agresywnymi optymalizacjami (-O3) i efekt jest zaskakujący. Na embeded używanie O3 jest powszechne. Kompilator podczas kompilacji (w zależności od wybranych optymalizacji -OX, oraz dodatkowo włączanych flag/funkcji -fxxx), może rozwinąć zmienną / wyliczyć jej wartość i ją podstawić / może uznać że zmienna...
Można użyc ich jako wstawek asemblerowych, bo ja piszę w C? Myślisz, że zatrzask 74HC573 wydoli dla Atmegi128L(3.3V,8MHz)? Czy może zaopatrzec się w wersje AHC? Jak najbardziej można operować asemblerem i w sumie jest to dość przejrzyste (trzeba sobie zmontować proste wstawki przeładowania zmienna<->RAM. Sorry za brak szczegółów co do samego...
Witam, próbuję funkcją malloc() za alokować około 2kB danych, jednak procesor zamiast za alokować wybrany obszar pamięci, wpada w przerwanie Hard Fault, występuje jakiś problem. Pamięci mam wolnej tyle ile potrzeba gdyż program jeszcze nie jest bardzo rozbudowany oraz mogę statycznie za alokować 2kB danych albo więcej tzn. np. stworzyć zmienna globalna...
Już zgłupiałem. Niemniej jednak fizyczny zapis dokonywany jest po 4 bajty na raz jeśli ustawiłeś zapis 32-bitowy. Więc: mam w buforze daną o wartości 0xAB <- 1 bajt. Zapisuje ją pod adres = 0, więc komórki od 0 do 3 zawierają 0x000000AB tak? Następna zmienna powiedzmy 0xCD zostaje zapisana pod adres 4. I komórki od 4 do 7 zawierają 0x000000CD. Więc...
Po prostu przechodzę z avr a tam przy pustej main bylo nieco ponad 100 bajtów. Bez sensu to Twoje porównanie. To przecież dwa różne światy. Sama tablica wektorów przerwań w F103 to 200bajtów (ok. 50 wektorów * 32 bitowy adres). Plus inicjalizacja rejestrów i samego C, plus ustawienie zegara. Wychodzi 1k, jest bardzo dobrze. Nie ma się co tym przejmować,...
Dobrze, że pytasz :) Więc odpowiadam, że zmienna 8 bit zajmie dokładnie 8 bitów w pamięci. Ale przecież nie napisałem, że najlepiej ustawić najszybciej jak się da, tylko, że trzeba się kierować tym, co ile potrzebujesz ten sygnał i jaka jest jego częstotliwość. Jak masz analogowy miernik temperatury, którym mierzysz temperaturę w pokoju, to nie będziesz...
Nie przeczytałeś noty aplikacyjnej i dalej marudzisz. Po pierwsze zauważ więc, że nie ma obowiązku używania ARMów, Cortexów, STM32 czy ogólnie emulowania EEPROMu - jeśli masz przy tym cierpieć takie katusze, to przecież nie ma sensu męczyć siebie i nas. To jest ten najważniejszy punkt. Jeśli nie sprawia Ci to przyjemności, a wręcz sprawia "egzystencjalny...
[syntax=arduino] void loop() { // ------------------- jeszcze na LCD ... //-------------------- jeszcze 8 pomia... //-------------------- jakaś pamięc do... switch (key) ... } [/syntax] To Ci działa? Bo on chyba nie bardzo wie co to "key". Nie widzę ani deklaracji, ani żeby się cośtam wpisywało....
Witam Mam pytanie (wcale nie hipotetyczne): Mam własny program + zamknięte biblioteki (format *.LIB - ok 18kB!) z których on korzysta. Przyszła potrzeba wykonania bootloadera. W związku z tym, że zarówno bootloader, jak i aplikacja wymagają do działania właśnie tej (nie małej jak widać) biblioteki dobrze byłoby umieścić ją w stałym miejscu pamięci Flash....
Hmmm. Wgrałem oryginalny program z Stm32 MassStorage. vectors.c startup.S i .ld o kolegi Freddie Chopin. Mam obecnie dwa przerwania z Usb: USB_HP_CAN1_TX_IRQHandler i USB_LP_CAN1_RX0_IRQHandler ( w vectors.c było bez jedynek kolo CAN ). Zrobiłem takie coś, orginalny program void USB_HP_CAN1_TX_IRQHandler(void) { CTR_HP(); }...
Bazując na https://obrazki.elektroda.pl/4178510200_... https://obrazki.elektroda.pl/8769073400_... main.c [syntax=c] /* Virtual address defined by the user: 0xFFFF value is prohibited */ uint16_t VirtAddVarTab[NB_OF_VAR]={0}; uint16_t Virtval[NB_OF_VAR]={0}; uint16_t VarValue= 0; int main(void) { HSE_init(); //systick_init();...
Jeśli chcesz to zdebuggować, to możesz się "zaopatrzyć" w bleeding-edge-toolchain ( https://github.com/FreddieChopin/bleedin... ). Jest on kompilowany praktycznie tak samo jak toolchain ARMowy, z tym że biblioteki zawierają wszystkie symbole, a więc można je spokojnie debuggować i widzisz co się dzieje. Z Twojego opisu wynika, że problem...
Jezeli po operecji atomowej zmienna1 = zmienna2 oczekujesz że zmienna1 == zmienna2 to w przypadku kiedy trzeba odczytac pamięć i ją zapisać to taka operacja nie jest atomowa. Czy trzeba wyłaczyc coś co może zmodyfikować zmienną 2 zależy od tego czy taka zmiana może coś zmienic w przebiegu wykonywana programu. To już zależy od konkretnego rozwiązania....
Hejka, robię właśnie przesiadkę projektu z kompilatora IAR'a do GCC'a i mam problem z przeniesieniem niektórych ustawień, konkretniej chodzi o nie wycinanie przez linker konkretnych, nieużywanych zmiennych globalnych wygenerowanych przez zewnętrzne narzędzie, zawierających informacje np. o dacie buildu, checksumie itp. które są potem w przypadku reklamacji...
1. Jaka jest różnica między tymi dwoma zapisami, czy dobrze to rozumiem? TIM3->SR &=~TIM_SR_UIF; (tu zerujemy?) Powinno być: TIM3->SR =~TIM_SR_UIF; (tu rozumiem,że zmienia stan na przeciwny?) efekt powinien być w tym wypadku ten sam. Różnica opisana jest w RM, w którym opisana jest sekwencja zerowania bitów rejstru SR timerów. Zapisanie zera kasuje...
"Rejestry GPIO" to nic innego jak adresy w pamięci. Operuj adresami, a nie nazwami. Makra najprawdopodobniej będziesz musiał napisać sobie sam.
https://obrazki.elektroda.pl/5694434400_... Moduły zasilaczy warsztatowych, takie jak DPS5005, dostępne są od dłuższego czasum.in. na AliExpress. Doczekały się wielu recenzji, w większości pozytywnych. Jednakże często wskazywanym problemem z tymi modułami jest kiepskiej jakości oprogramowanie – interfejs użytkownika pozostawia...
"nieszczęścia chodzą parami", bo na tym cudownym forum trudno znaleść post Pana Freddiego nie poparty natychmiast postem Pana gaskoina. Ja się nie wstydzę przyznać, że się nie znam na mikrokontrolerach, ale zauważcie że ani post Pana Freddiego, ani Pana gaskoina nie odpowiedział na pytanie zadane w temacie. Jeśli uważasz, że mój post na to zasługuje,...
Na wypadek, gdybyś nie zauważył: przy takich deklaracjach i treści procedury konfiguracji DMA, jakie masz obecnie, do rejestru adresu pamięci DMA wpisujesz wartość bajtową odczytaną z pamięci ze zmiennej TxBuf, rozszerzoną zerami do 32 bitów, czyli wysyłasz przez UART zawartość tablicy wektorów wyjątków.
Jeśli zmiana rozmiaru buforów powoduje że program przestaje działać oznacza to że prawdopodobnie kończy się pamięć na stosie. Kilka rozwiązań jest. 1. zwiększyć stos 2. zdefiniować bufory jako static albo zmienne globalne wtedy nie trafią na stos 3. jeżeli idea projektu na to pozwala podzielić odczyt na mniejsze paczki i zapisywać po trochu(używając...
extern należy dodać wtedy gdy dołączamy ten sam plik .h kilka razy (zresztą kompilator nas o tym uprzejmie poinformuje). Wskaźnik jest zmienną wskazującą na dane w obszarze flash i jest umieszczony w RAM'ie'. Wskaźnik może wskazywać również na dane w RAM'ie.
Ok panowie. Skutecznie namówiliście mnie na wygospodarowanie kawałka miejsca na kartę microsd :) Dzięki za pomoc. Dodano po 16 PS. (at)tplewa ten temat ogólnie dla setek się sprawdza bardzo dobrze bo tam pamięć jest podzielona na jednorodne bloki (po 1k dla LD i 2k dla HD) i nie wyobrażam sobie mając urządzenie wielkości karty SD pchać tam baterię (jak...
Nie znam tej biblioteki, pół minuty temu pobrałem jej źródła, ale z tego co patrzę, to struktura FILINFO zadeklarowana jakoś tak: [syntax=C]// FatFS R0.08b, ff.h typedef struct { DWORDfsize; /* File size */ WORDfdate; /* Last modified date */ WORDftime; /* Last modified time */ BYTEfattrib; /* Attribute */ TCHARfname[13]; /* Short file name (8.3 format)...
1. Dynamicznej alokacji pamięci używaj wtedy gdy potrzebujesz dużej ilości pamięci przez określony czas. Jak pamięć nie jest Ci już potrzebna to ją zwalniasz. Jeżeli masz jakieś zmienne, które używasz przez cały czas działania programu to malloc nie ma sensu. Zmienna statyczna zadeklarowana w funkcji ląduje w tym samym obszarze pamięci co zmienne globalne...
Mam dziwny problem ze wskaźnikiem na funkcję. W kodzie jak poniżej pole initDriver nie jest inicjowane adresem funkcji (0x0800ecd0), tylko jakby popsutym (0x8800ecd1). Wygląda jakby coś niepotrzebnie ustawiało dwa bity w adresie, najmłodszy i najstarszy. Jakie może być wytłumaczenie? [syntax=c] drv = (struct at_ble_drv_t*) ble_memalloc(sizeof(struct...
Ok, zrobię ja albo na poczatku, albo na koncu flasha Dodano po 1 Tak się nie da. Chyba, że kod programu zostanie podzielony na dwie sekcje i jedna będzie umieszczona przed tablicą a druga za tablicą. A jak zastosowac sekcje np. dla całego pliku, żeby nie definiowac przy każdej zmiennej? Ty się lepiej najpierw zastanów czy na pewno chcesz to zrobić.
Uruchomiłem kod, który wkleiłeś. Dopisałem tylko definicje dla Bank_NAND_ADDR ( 0x70000000 ), CMD_AREA ( 0x00010000 ), ADDR_AREA ( 0x00020000 ) i DATA_AREA ( 0x00000000 ). W funkcji FSMC_NAND_ReadID() pominąłem zapis do struktury i odczytuję zmienną data - mam w niej prawidłowe dane. Dodano po 8 Może nie włączyłeś taktowania dla FSMC? Ja mam to w innej...
Przeczytałem wątek z dużym zainteresowaniem, wracam do uP po paru latach natomiast jestem starym programistą C Nie będę redagował jednolinijkowych cytatów, wypowiem się w punktach mam nadzieję każdy wyczyta co pochwalam / czemu się sprzeciwiam 0) nie zmienimy starego albo nie swojego kodu (np AVR czy innego) ale nowy możemy pisać lepiej. a) makra to...
Witajcie, właśnie się bawię pamięcią Flash w STM32F0DISCOVERY (chcę się nauczyć obsługi). Efekt? Chyba zablokowałem możliwość zapisu... Kod (dopiero się uczę, więc komentarze mogą zawierać błędy): [syntax=c]#include "stm32f0xx.h" #include "stm32f0_discovery.h" int main(void) { RCC -> AHBENR |= RCC_AHBENR_GPIOCEN;//LEDY GPIOC -> MODER |= GPIO_MODER_MODER8_0...
Ewentualnie odpal timer z przerwaniem od przepełnienia i tam w przerwaniu wsadź zmienną która będzie zerowana w momencie naciśnięcia "start pomiar" i zwiększana co powiedzmy 1ms przez przerwanie (nie wiem jaką chcesz dokładność, możesz dać np. 0,1ms i masz większą precyzje). Potem jak naciśniesz "stop pomiar" to timer przestanie zwiększać tą zmienną...
Skrypt linkera z Cube'a "działa" tak, że na początku pamięci ram ląduje sekcja data (zmienne inicjalizowane przy starcie programu - lokalne statyczne i globalne), potem jest bss (zmienne zerowane przy starcie programu - nie inicjalizowane statyczne i globalne). Następny kawałek to _user_heap_stack - czyli sterta i stos "w jednym". Rozmiar data i bss...
Przykładów można szukać w SPL - można się w ten sposób dowiedzieć, w których rejestrach i co trzeba wpisać. Powoli szykuję tutorial do STM32 bez biblioteki, ale to jeszcze trochę potrwa. Kłopoty z bibliotekami są wielorakie. Ostatni kłopot - to to, do czego nas zachęcają przykłady z użyciem bibliotek, czyli deklarowania struktur jako zmiennych i pracowitego...
Witam! Kilka słów o projekcie. Urządzenie wykonuje odczyt z czujników - częstotliwość pomiarów i ilość punktów pomiarowych jest zmienna. Pomiary następnie są wysyłane do urządzenia nadzorującego w odpowiedzi na jego zapytanie. Moim założeniem jest kolejkowanie pełnych ramek z pomiarami i czasem ich wykonania w postaci listy jednokierunkowej, a gdy jest...
Nie chcę inkrementacji. Wysyłam cały czas tą samą zmienną kilkukrotnie z jednej lokalizacji pamięci. W przerwaniu jest przeliczana na inną wartość w taki sposób: Ok. Niemniej jednak skopiowałem ten kod z #8 do CubeIDE 1.5.0, zrobiłem parę korekt pod moje PCB, dokonałem poprawnej implementacji flagi BUSY i wszytko działa jak powinno z inkrementacją...
Kolejny projekt lutownicy? Przedstawiam projekt stacji lutowniczej pod groty T12 dla każdego. O problematyce i wnioskach opowiem później, więc pomijając wyjaśnianie co to lutownica - jaki jest koń każdy widzi - zapraszam najpierw do galerii. Nadmienię tylko, że nie każdy ciekawy projekt jest warty naszego czasu! :) https://obrazki.elektroda.pl/3274539000_...
stm32 zmienna stm32 pamięć pamięć stm32
odpowietrzyc uklad chlodzenia jazda zaświecić rozwiąże opóźnienie alarmu
pilot zgemma hulajnoga frugal problemy
Indesit – pralka nie pobiera płynu z trzeciej komory szuflady po praniu Indesit – płyn zmiękczający zostaje w szufladzie, nie pobiera z trzeciej komory, czyszczenie syfonu i dysz